Σπάνια θα συμφωνήσουμε με τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Όμως αυτή τη φορά έθεσε ένα ερώτημα που δύσκολα μπορεί να αγνοήσει κανείς:
«Γιατί να ψηφίσει κάποιος το ΠΑΣΟΚ;»
Και όσο σκληρό κι αν ακούγεται, η απάντηση δεν είναι καθόλου εύκολη.
Στη φύση υπάρχει ένας απαράβατος κανόνας: κανένα κενό δεν μένει για πάντα κενό. Όταν δημιουργείται ένας άδειος χώρος, αργά ή γρήγορα κάτι θα τον καλύψει. Έτσι λειτουργεί η ισορροπία της ζωής. Το ίδιο συμβαίνει και στην πολιτική.
Και η πολιτική, όπως και η φύση, δεν ανέχεται τα κενά. Όταν ένας πολιτικός χώρος παύει να εκφράζει τους πολίτες, κάποιος άλλος θα έρθει να τον καλύψει. Αυτό ακριβώς φαίνεται να συμβαίνει σήμερα. Το ΠΑΣΟΚ, αδυνατώντας εδώ και χρόνια να πείσει ότι αποτελεί τη μεγάλη εναλλακτική πρόταση εξουσίας, άφησε έναν χώρο που έμενε αναξιοποίητος. Και αυτόν τον χώρο επιχειρεί πλέον να καταλάβει η ΕΛ.Α.Σ. του Αλέξη Τσίπρα, η οποία ήδη εμφανίζεται στη δεύτερη θέση όλων των δημοσκοπήσεων. Η φύση δεν αφήνει τα κενά. Ούτε και η πολιτική. Αν δεν τα καλύψεις εσύ, θα τα καλύψει κάποιος άλλος.
Για χρόνια το ΠΑΣΟΚ άφησε κενό τον χώρο της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Χωρίς ξεκάθαρη ταυτότητα, χωρίς πειστική κυβερνητική πρόταση, χωρίς πολιτική πρωτοβουλία που να αλλάζει την ατζέντα. Και όταν δημιουργείται κενό, κάποιος άλλος το καταλαμβάνει. Έτσι εμφανίστηκαν νέοι πολιτικοί σχηματισμοί και πρόσωπα που αξιοποίησαν αυτόν τον χώρο.
Σήμερα, λοιπόν, το ερώτημα παραμένει.
Γιατί να ψηφίσει κάποιος ΠΑΣΟΚ;
Για να γίνει κυβέρνηση; Οι δημοσκοπήσεις δεν δείχνουν κάτι τέτοιο.
Για να εφαρμόσει ένα διαφορετικό σχέδιο για τη χώρα; Ποιο ακριβώς είναι αυτό και πού παρουσιάζεται με σαφήνεια;
Για να ρίξει τη Νέα Δημοκρατία; Αυτό αποτελεί διακηρυγμένο στόχο εδώ και χρόνια, χωρίς να έχει αλλάξει ουσιαστικά τους πολιτικούς συσχετισμούς.
Τι είναι, τελικά, αυτό που προσφέρει στον πολίτη ως λόγο επιλογής;
Η αλήθεια είναι ότι ένα σημαντικό κομμάτι της δύναμής του μοιάζει να στηρίζεται περισσότερο στη μνήμη παρά στην προοπτική. Στις αναφορές στον Ανδρέα Παπανδρέου, στα ιστορικά σύμβολα, στις εποχές που το ΠΑΣΟΚ κυριαρχούσε πολιτικά. Όμως οι αναμνήσεις, όσο ισχυρές κι αν είναι, δεν αποτελούν πρόγραμμα διακυβέρνησης.
Ίσως αυτός να είναι και ο λόγος που δεν έχει ακολουθήσει την εκλογική κατάρρευση του ΣΥΡΙΖΑ. Όχι επειδή κατάφερε να πείσει ότι αποτελεί την επόμενη κυβερνητική λύση, αλλά επειδή εξακολουθεί να διαθέτει ένα κοινό που παραμένει συνδεδεμένο με την ιστορική του διαδρομή.
Η ιστορία, όμως, χαρίζει σεβασμό. Δεν χαρίζει αυτόματα και ψήφους.
Και όσο το ΠΑΣΟΚ δεν απαντά πειστικά στο απλό ερώτημα «γιατί να το ψηφίσει σήμερα ένας πολίτης;», τόσο το ερώτημα αυτό θα επιστρέφει ξανά και ξανά. Όχι ως σύνθημα των αντιπάλων του, αλλά ως πραγματική απορία μιας κοινωνίας που αναζητά μια πειστική εναλλακτική πρόταση εξουσίας.
ΜΑΡΚΟΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ
