Με υψηλές προσδοκίες αλλά και έντονο προβληματισμό ξεκινά σήμερα, Δευτέρα 13 Ιουλίου, η φετινή περίοδος των θερινών εκπτώσεων, η οποία θα διαρκέσει έως και τη Δευτέρα 31 Αυγούστου. Για τον εμπορικό κόσμο πρόκειται για το σημαντικότερο «στοίχημα» του καλοκαιριού, καθώς οι επιχειρήσεις προσβλέπουν σε ουσιαστική ενίσχυση των πωλήσεων, έπειτα από ένα ιδιαίτερα υποτονικό πρώτο εξάμηνο, την ώρα που τα νοικοκυριά εξακολουθούν να κινούνται με μεγάλη φειδώ λόγω της ακρίβειας και της αβεβαιότητας.
Παράλληλα με την έναρξη των εκπτώσεων, οι ελεγκτικοί μηχανισμοί εντείνουν τις παρεμβάσεις τους στην αγορά, βάζοντας στο μικροσκόπιο τις παραπλανητικές προσφορές και τις εικονικές μειώσεις τιμών. Στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι οι εκπτώσεις που θα συναντήσουν οι καταναλωτές στα ράφια και στις ηλεκτρονικές πλατφόρμες ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα και δεν αποτελούν αποτέλεσμα τεχνητής αύξησης των αρχικών τιμών λίγο πριν από την εκπτωτική περίοδο.
Η φετινή εκπτωτική περίοδος, ουσιαστικά, δεν αποτελεί μόνο μια ευκαιρία για φθηνότερες αγορές, αλλά και ένα κρίσιμο τεστ αντοχής για την ελληνική αγορά. Το αν οι εκπτώσεις θα καταφέρουν να μετατρέψουν τη συγκρατημένη αισιοδοξία σε πραγματική ανάκαμψη, θα εξαρτηθεί από τη διάθεση των καταναλωτών να ανοίξουν το πορτοφόλι τους, από τη δυναμική του τουρισμού, αλλά και από την αποτελεσματικότητα των ελέγχων που θα διασφαλίσουν ότι οι προσφορές είναι πραγματικές και όχι απλώς μια ακόμη διαφημιστική βιτρίνα.
Οι επιχειρήσεις αναζητούν “ανάσα” μετά από ένα δύσκολο εξάμηνο
Αξίζει πάντως να σημειωθεί ότι το πρώτο μισό του 2026 δεν εξελίχθηκε όπως θα επιθυμούσε ο εμπορικός κόσμος. Οι πληθωριστικές πιέσεις, το υψηλό κόστος διαβίωσης και η αβεβαιότητα που προκαλούν οι διεθνείς γεωπολιτικές εξελίξεις έχουν περιορίσει σημαντικά τη διάθεση των πολιτών για αγορές πέραν των απολύτως αναγκαίων.
Σε αυτό το περιβάλλον, οι θερινές εκπτώσεις αποτελούν ίσως την τελευταία μεγάλη ευκαιρία πριν από το φθινόπωρο ώστε να κινηθεί η αγορά και να αυξηθεί η ρευστότητα των επιχειρήσεων. Οι έμποροι ελπίζουν ότι η αυξημένη τουριστική κίνηση, ιδιαίτερα στα νησιά αλλά και σε μεγάλους αστικούς προορισμούς όπως η Αθήνα, ο Πειραιάς και η Θεσσαλονίκη, θα συμβάλει στην τόνωση της κατανάλωσης.
Από την άλλη πλευρά, οι καταναλωτές εμφανίζονται ιδιαίτερα προσεκτικοί. Η συντριπτική πλειονότητα σχεδιάζει να αξιοποιήσει τις εκπτώσεις κυρίως για αγορές βασικών ειδών, έχοντας προηγουμένως πραγματοποιήσει εκτεταμένη έρευνα αγοράς, συγκρίνοντας τιμές τόσο στα φυσικά όσο και στα ηλεκτρονικά καταστήματα.
Οι κανόνες για τις εκπτώσεις και οι αυστηροί έλεγχοι
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται και φέτος στην εφαρμογή της νομοθεσίας σχετικά με την παρουσίαση των εκπτώσεων. Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, κάθε ανακοίνωση μείωσης τιμής πρέπει υποχρεωτικά να συνοδεύεται από την προγενέστερη τιμή του προϊόντος, δηλαδή τη χαμηλότερη τιμή στην οποία είχε διατεθεί κατά τις 30 ημέρες πριν από την έναρξη της έκπτωσης.
Οι επιχειρήσεις μπορούν να παρουσιάζουν τη μείωση είτε ως ποσοστό έκπτωσης, είτε ως συγκεκριμένο ποσό, είτε με παράθεση της παλιάς και της νέας τιμής ή ακόμη και με τη διαγραμμένη αρχική τιμή. Ωστόσο, σε όλες τις περιπτώσεις η τιμή αναφοράς πρέπει να είναι πραγματική και απολύτως τεκμηριωμένη.
Στο μεταξύ, οι ελεγκτικές αρχές έχουν ήδη προαναγγείλει εκτεταμένους ελέγχους σε φυσικά και ηλεκτρονικά καταστήματα, με στόχο την αντιμετώπιση των λεγόμενων «πλασματικών εκπτώσεων». Οι παραβάσεις επισύρουν σημαντικά διοικητικά πρόστιμα, ενώ σε περιπτώσεις υποτροπής προβλέπονται ακόμη αυστηρότερες κυρώσεις.
Η καταναλωτική εμπιστοσύνη παραμένει στο ναδίρ
Παρά, όμως, τις ελπίδες της αγοράς, οι οικονομικοί δείκτες δείχνουν ότι το κλίμα παραμένει εξαιρετικά δύσκολο.
Σύμφωνα με την έρευνα οικονομικής συγκυρίας του ΙΟΒΕ για τον Ιούνιο, ο δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης διαμορφώθηκε στις -52,8 μονάδες, επίδοση που διατηρεί την Ελλάδα στην τελευταία θέση μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και σε μεγάλη απόσταση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Τα στοιχεία αποτυπώνουν την επιφυλακτικότητα των ελληνικών νοικοκυριών. Τα δύο τρίτα εκτιμούν ότι η οικονομική τους κατάσταση επιδεινώθηκε το τελευταίο δωδεκάμηνο, ενώ αντίστοιχο ποσοστό προβλέπει περαιτέρω επιδείνωση μέσα στον επόμενο χρόνο. Παράλληλα, σχεδόν τρεις στους τέσσερις εμφανίζονται απαισιόδοξοι για την πορεία της ελληνικής οικονομίας, περισσότεροι από τους μισούς σχεδιάζουν να περιορίσουν τις μεγάλες αγορές τους, ενώ περίπου οκτώ στους δέκα θεωρούν ότι οι ανατιμήσεις θα συνεχιστούν.
Συγκρατημένη αισιοδοξία για τζίρο έως 7,4 δισ. ευρώ
Παρά, πάντως, τις δυσκολίες, οι εκπρόσωποι του εμπορικού κόσμου εμφανίζονται συγκρατημένα αισιόδοξοι.
Ο πρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιώς, Βασίλης Κορκίδης, χαρακτηρίζει με δηλώσεις του στο ΑΠΕ – ΜΠΕ τις θερινές εκπτώσεις ως το πρώτο ουσιαστικό τεστ για την πορεία της αγοράς μέχρι το τέλος του έτους. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Επιμελητηρίου, ο συνολικός κύκλος εργασιών θα μπορούσε να διαμορφωθεί μεταξύ 7 και 7,4 δισ. ευρώ, καταγράφοντας ονομαστική αύξηση από 2% έως 5% σε σχέση με την περσινή περίοδο.
Ο ίδιος, ωστόσο, επισημαίνει ότι το ζητούμενο δεν είναι μόνο η αύξηση του τζίρου, αλλά κυρίως η ενίσχυση του όγκου των πωλήσεων και η επιστροφή περισσότερων καταναλωτών στα φυσικά καταστήματα. Όπως τονίζει, η πραγματική ανάκαμψη της αγοράς θα αποτυπωθεί όταν αυξηθεί η κατανάλωση και όχι απλώς οι εισπράξεις λόγω υψηλότερων τιμών.
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει και στον ανταγωνισμό από τις διεθνείς πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου, υπογραμμίζοντας την ανάγκη εφαρμογής ίδιων κανόνων για όλες τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην ευρωπαϊκή αγορά, ώστε να προστατευθούν τόσο οι καταναλωτές όσο και οι ελληνικές επιχειρήσεις.
ΕΣΕΕ: Προϋπόθεση η διαφάνεια και η εμπιστοσύνη
Από την πλευρά της Ελληνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας, ο πρόεδρος Σταύρος Καφούνης υπογραμμίζει ότι οι θερινές εκπτώσεις αποτελούν σημαντική ευκαιρία τόσο για την ενίσχυση του κύκλου εργασιών των επιχειρήσεων όσο και για την πραγματοποίηση ποιοτικών αγορών σε συμφέρουσες τιμές.
Όπως επισημαίνει, απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχία της περιόδου είναι η αυστηρή τήρηση της νομοθεσίας, η πλήρης διαφάνεια στις τιμές και η διατήρηση της σχέσης εμπιστοσύνης μεταξύ εμπόρων και καταναλωτών. Η ΕΣΕΕ καλεί όλες τις επιχειρήσεις να εφαρμόσουν πιστά τις διατάξεις που διέπουν τις εκπτώσεις, διασφαλίζοντας την αξιοπιστία των εμπορικών πρακτικών τους.
Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις ζητούν στήριξη
Την ανάγκη ουσιαστικών παρεμβάσεων για την ενίσχυση της αγοράς επισημαίνει και ο αντιπρόεδρος του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών και του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών, Νίκος Κογιουμτσής.
Όπως αναφέρει, η μειωμένη αγοραστική δύναμη, οι χαμηλοί μισθοί, οι περιορισμένες συντάξεις και το αυξημένο κόστος ζωής εξακολουθούν να κρατούν χαμηλά την κατανάλωση. Παράλληλα, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις ζητούν τη μείωση του ΦΠΑ σε βασικά αγαθά, χαμηλότερο ειδικό φόρο κατανάλωσης στα καύσιμα, εντατικότερους ελέγχους κατά του αθέμιτου ανταγωνισμού και ίσους όρους λειτουργίας απέναντι στις μεγάλες εμπορικές αλυσίδες και τις διεθνείς ηλεκτρονικές πλατφόρμες.
Η αγορά του Πειραιά ποντάρει στις πραγματικές προσφορές
Ιδιαίτερα αισιόδοξος εμφανίζεται και ο Εμπορικός Σύλλογος Πειραιώς, καλώντας με σχετική ανακοίνωση του, τόσο τους κατοίκους της Αττικής όσο και τους χιλιάδες επισκέπτες της πόλης να επιλέξουν την τοπική αγορά για τις αγορές τους.
Όπως επισημαίνει, τα καταστήματα έχουν προετοιμαστεί με πραγματικές εκπτώσεις σε ένα ευρύ φάσμα προϊόντων, από ένδυση και υπόδηση μέχρι ηλεκτρικά είδη, καλλυντικά και είδη σπιτιού. Παράλληλα, η εύκολη πρόσβαση μέσω Μετρό, ΗΣΑΠ, Τραμ, Προαστιακού και λιμανιού καθιστά τον Πειραιά έναν ολοκληρωμένο προορισμό που συνδυάζει αγορές, εστίαση και ψυχαγωγία.
Όπως, μάλιστα, δήλωσε ο Πρόεδρος του ΕΣΠ, Θοδωρής Καπράλος: «Οι θερινές εκπτώσεις αποτελούν μια σημαντική ευκαιρία τόσο για τα νοικοκυριά όσο και για τις επιχειρήσεις. Καλούμε τους καταναλωτές να εμπιστευθούν την τοπική αγορά και να επισκεφθούν τον Πειραιά. Οι επιχειρήσεις μας έχουν προετοιμαστεί με πραγματικές εκπτώσεις, άριστη εξυπηρέτηση και μεγάλη ποικιλία προϊόντων. Στηρίζοντας την αγορά του Πειραιά, στηρίζουμε τις τοπικές επιχειρήσεις, τις θέσεις εργασίας και την οικονομία της πόλης μας.»
Υπενθυμίζεται ότι τα καταστήματα μπορούν να λειτουργήσουν προαιρετικά την Κυριακή 19 Ιουλίου, με προτεινόμενο ωράριο, ενώ για την ίδια ημέρα η Ομοσπονδία Ιδιωτικών Υπαλλήλων Ελλάδας έχει προκηρύξει πανελλαδική απεργία με βασικά αιτήματα την προστασία της κυριακάτικης αργίας, την υπογραφή κλαδικής συλλογικής σύμβασης εργασίας και την αύξηση των μισθών.
