Υπάρχει μια νέα σχολή διοίκησης που φαίνεται να κάνει θραύση στην Αυτοδιοίκηση. Η σχολή του «να είμαι αιρετός, αλλά μέχρι εκεί».
Να εκλεγώ σύμβουλος, να αναλάβω, να έχω τίτλο, γραφείο, μία αντιδημαρχία και να φωτογραφίζομαι.
Να υπογράφω, αλλά μόνο ό,τι δεν μπορεί ποτέ, πουθενά και από κανέναν να μου δημιουργήσει το παραμικρό πρόβλημα.
Και, φυσικά, να πληρώνομαι.
Αλλά ευθύνη;
Ώπα.
Εκεί αρχίζουν τα δύσκολα.
«Να το δούμε με τη Νομική Υπηρεσία».
«Να έχουμε μια γνωμοδότηση».
«Να το ξαναδούμε».
«Να είμαστε καλυμμένοι».
«Μήπως υπάρχει κάποιο ρίσκο;»
«Κι αν γίνει κάτι;»
«Κι αν μας πουν κάτι;»
«Κι αν μας καταγγείλουν;»
Κι αν, λέω εγώ, δεν ήθελες να πάρεις καμία απόφαση, γιατί κατέβηκες στις εκλογές;
Για να παρακολουθείς;
Για να σου έρχονται τα θέματα λυμένα, υπογεγραμμένα, σφραγισμένα, αποστειρωμένα και με πιστοποιητικό ότι αποκλείεται να υπάρξει ποτέ καμία συνέπεια;
Αυτό δεν λέγεται διοίκηση.
Λέγεται ξενάγηση στο Δημαρχείο.
Γιατί ο αιρετός δεν εκλέγεται επειδή κάποιος χρειάζεται να καταλάβει μια καρέκλα. Εκλέγεται ακριβώς για εκείνη τη στιγμή που πρέπει να πει «ναι, το αποφασίζω και αναλαμβάνω την ευθύνη».
Αλλιώς, τι ακριβώς αναλαμβάνει; Το κινητό της υπηρεσίας ή το κλειδί του γραφείου; Την κορδέλα στα εγκαίνια ή την πρώτη σειρά στις εκδηλώσεις;
Γιατί έχουμε φτάσει στο καταπληκτικό σημείο να θέλουμε την εξουσία χωρίς το ρίσκο της εξουσίας. Θέλουμε την υπογραφή, αρκεί να μη σημαίνει τίποτα. Θέλουμε την αρμοδιότητα, αρκεί να την ασκεί κάποιος άλλος. Θέλουμε την απόφαση, αρκεί να την έχει αποφασίσει προηγουμένως κάποιος τρίτος. Θέλουμε να είμαστε διοίκηση, αρκεί να μη χρειαστεί ποτέ να διοικήσουμε.
Και κάπως έτσι δημιουργήθηκε το ιδανικό μοντέλο αιρετού: Αναρμόδιος όταν υπάρχει πρόβλημα. Αρμόδιος όταν υπάρχει φωτογραφία.
Όταν κάτι πάει καλά, «το κάναμε». Όταν κάτι στραβώσει, «οι υπηρεσίες». Όταν χρειάζεται απόφαση, «να γνωμοδοτήσει κάποιος». Όταν έρθει η επιτυχία, πρώτη σειρά. Όταν έρθει η ευθύνη, τελευταία έξοδος δεξιά. Μόνο που υπάρχει μια μικρή λεπτομέρεια.
Η διοίκηση έχει ευθύνη.
Έχει αποφάσεις. Έχει δύσκολες στιγμές. Έχει υπογραφές που κάποια στιγμή πρέπει να μπουν. Έχει το ενδεχόμενο να κάνεις λάθος. Έχει το θάρρος να πάρεις μια απόφαση όταν όλοι οι υπόλοιποι κοιτάζουν το ταβάνι.
Αν θέλεις μηδενικό ρίσκο, υπάρχει λύση. Μην αναλαμβάνεις.
Κανείς δεν σε υποχρέωσε να κατέβεις στις εκλογές. Κανείς δεν σε έσυρε με το ζόρι στην κάλπη. Κανείς δεν σε καταδίκασε σε αντιδημαρχία, προεδρία ή οποιαδήποτε άλλη έμμισθη θέση.
Εσύ το ζήτησες. Εσύ είπες «ψηφίστε με». Εσύ είπες ότι μπορείς. Εσύ είπες ότι θέλεις να διοικήσεις. Ε, λοιπόν, διοίκησε.
Γιατί διαφορετικά πρέπει κάποια στιγμή να προστεθεί καινούργια φράση στις αποφάσεις ανάληψης καθηκόντων: «Ο ανωτέρω αναλαμβάνει όλες τις αρμοδιότητες της θέσης, ουδεμία όμως ευθύνη φέρει για οτιδήποτε απαιτεί θάρρος, απόφαση, υπογραφή ή στοιχειώδες πολιτικό ρίσκο.»
Και από κάτω, με μικρότερα γράμματα: «Η μοναδική ευθύνη που αναλαμβάνεται ανεπιφύλακτα είναι η έγκαιρη απομάκρυνση της αντιμισθίας από το ταμείο.»
Εκεί, περιέργως, κανείς δεν ζητά γνωμοδότηση.
