Το επίδικο των επικείμενων εκλογών δεν θα είναι αυτό που εμφανίζεται σήμερα, η δεύτερη θέση. Αυτήν θα έχει ασφαλώς σημασία για τους συσχετισμούς στην Κεντροαριστερά-Αριστερά. Όμως, κρισιμότερο θα είναι το ποσοστό της ΝΔ, που θα της επιτρέψει ή όχι να σχηματίσει ξανά κυβέρνηση.
ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΡΕΛΙΑΣ
Πριν καν προκηρυχθούν οι εκλογές έχει προσδιοριστεί και το, δήθεν, επίδικό τους. Και αυτό εμφανίζεται ότι είναι η δεύτερη θέση, για την οποία θα «μονομαχήσουν» το κόμμα Τσίπρα και το ΠΑΣΟΚ.
Πρόκειται, φυσικά, για επίπεδη και στατική ανάλυση των πολιτικών και εκλογικών-δημοσκοπικών δεδομένων.
Διότι, σύμφωνα με αυτά, δεν έχει ξεκαθαριστεί μεν ακόμη η σειρά κατάταξης μετά την πρώτη θέση, αλλά το κρισιμότερο ζήτημα δεν είναι αυτό. Είναι το τι θα γίνει στην πρώτη θέση και αν αυτό θα επιτρέπει το σχηματισμό (οποιασδήποτε) κυβέρνησης ή αν θα φέρει- απρόβλεπτες σήμερα- εξελίξεις στη ΝΔ, η οποία εμφανίζεται ως αδιαμφισβήτητα πρώτη.
Ας τα ξεκαθαρίσουμε:
Πρώτον, μέχρι πρότινος φαινόταν ότι το ΠΑΣΟΚ είχε «καπαρώσει» τη δεύτερη θέση, κάτι που επέτρεπε στο Νίκο Ανδρουλάκη και στην ηγετική του ομάδα να πλειοδοτούν στη συζήτηση, με την περίφημη φράση «να νικήσουμε τη ΝΔ με μια ψήφο διαφορά».
Όμως, η «βεβαιότητα» αυτή ήταν περισσότερο έκφραση επιθυμίας παρά ρεαλιστική απεικόνιση της πραγματικότητας, η οποία, άλλωστε, δεν έχει ακόμη διαμορφωθεί πλήρως, καθώς τα «αντίπαλα» κόμματα δεν έχουν πάρει σάρκα και οστά και δεν έχουν μπει στην (κανονική) δημοσκοπική αρένα.
Το ΠΑΣΟΚ θα έχει, έτσι κι αλλιώς, προβλήματα το βράδυ των εκλογών, αν ο στόχος «νίκη με μια ψήφο διαφορά» δεν επιτευχθεί». Όμως, τα προβλήματα θα είναι αξεπέραστα για τον κ. Ανδρουλάκη αν χάσει τη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης, την οποία κατέχει σήμερα, έστω τεχνητά λόγω διάσπασης του ΣΥΡΙΖΑ: σε όλες τις τελευταίες εκλογές, ακόμα και στις ευνοϊκές ευρωεκλογές του Ιουνίου του 2024 ήταν τρίτο.
Η δεύτερη και μεγαλύτερη δυσκολία θα προκύψει από την πρόταση κυβερνητικής συνεργασίας που θα του απευθύνει η ΝΔ, με ή χωρίς Μητσοτάκη (θα εξηγήσουμε παρακάτω γιατί κάνουμε αυτή τη διάζευξη).
Αν το ΠΑΣΟΚ είναι δεύτερο, θα έχει μεγαλύτερη ευχέρεια να απορρίψει αυτήν την πρόταση και να ελπίζει σε άνοδο του ποσοστού του στις δεύτερες εκλογές. Αντίθετα, αν χάσει τη δεύτερη θέση, η πίεση να μετάσχει σε κυβέρνηση συνεργασίας θα είναι αφόρητη, αφού οι επαναληπτικές εκλογές δεν θα το ευνοούν.
Δεύτερον, αν στη δεύτερη θέση δεν είναι το ΠΑΣΟΚ, οι συσχετισμοί στον ευρύτερο χώρο της Κεντροαριστεράς-Αριστεράς θα επανέλθουν στην κατάσταση που βρίσκονταν μέχρι και το 2023, όταν παραιτήθηκε ο Αλέξης Τσίπρας. Μόνο που αυτή τη φορά ο πρώην πρωθυπουργός θα επανέλθει στην ενεργό δράση από θέση ισχύος, αφού στο διάστημα που πέρασε κανένα κόμμα και αρχηγός κατάφερε να εμφανίσει δυναμική και να αφήσει τον ίδιο στο πολιτικό περιθώριο.
Έτσι κι αλλιώς, ο Τσίπρας θα έχει τα λιγότερα μετεκλογικά προβλήματα, αφού στο κόμμα του θα είναι αδιαμφισβήτητα κυρίαρχος και, επιπλέον, ο ίδιος δεν θα γίνει δέκτης πιέσεων για κυβερνητική συνεργασία με τη ΝΔ, όπως θα γίνει με το ΠΑΣΟΚ.
Τρίτον, το επίδικο των εκλογών, όμως, δεν είναι η δεύτερη θέση. Αυτή είναι μια παραπλανητική συζήτηση, που βολεύει την κυβερνητική προπαγάνδα. Μεγαλύτερη αγωνία από τον Τσίπρα και το ΠΑΣΟΚ έχουν ο Κυριάκος Μητσοτάκης και οι δικοί του κι ας είναι- έτσι φαίνεται αυτή τη στιγμή- αδιαμφισβήτητη η πρωτιά τους. Διότι η πρωτιά δεν τους διασφαλίζει ότι θα πετύχουν το μεγαλύτερο στόχο τους, που είναι η τρίτη-συνεχόμενη-κυβερνητική θητεία.
Η πραγματική μάχη που θα δώσουν θα είναι με το «2», ώστε να πετύχουν νίκη με το «3» μπροστά στο εκλογικό ποσοστό τους. Με το «3» μπροστά η ΝΔ θα έχει τον πρώτο-και, ίσως, τον αποκλειστικό- λόγο στις μετεκλογικές εξελίξεις. Χωρίς το «3» θα βρεθεί ενώπιον ενός αδιεξόδου, αφού ούτε κυβερνητικό συνεταίρο θα βρει εύκολα πρόθυμο και οι νέες εκλογές θα φανούν εκβιαστικές, χωρίς να διασφαλίζουν κάποια από τις επιδιώξεις της.
Εκεί, όμως, που όλα τα δεδομένα θα ανατραπούν θα είναι στο ενδεχόμενο το ποσοστό της ΝΔ να είναι κάτω και από το 28% των ευρωεκλογών. Και, το χειρότερο, κάτω από το κρίσιμο(λόγω εκλογικού νόμου-δεν θα πάρει το μπόνους των εδρών) 25%. Αυτό το αποτέλεσμα θα προκαλέσει εσωκομματική αναταραχή και θα θέσει υπό αμφισβήτηση την αρχηγία του κ. Μητσοτάκη. Χωρίς ο διάδοχός του να διασφαλίζει καλύτερη προοπτική.
Συνοψίζοντας, το επίδικο των επικείμενων εκλογών δεν θα είναι αυτό που εμφανίζεται σήμερα, η δεύτερη θέση. Αυτήν θα έχει ασφαλώς σημασία για τους συσχετισμούς στην Κεντροαριστερά-Αριστερά. Όμως, κρισιμότερο θα είναι το ποσοστό της ΝΔ, που θα της επιτρέψει ή όχι να σχηματίσει ξανά κυβέρνηση.
Γι’ αυτό εκείνο το βράδυ, εκτός από τη θέση Τσίπρα και ΠΑΣΟΚ, όλα τα μάτια θα κοιτάζουν αν το ποσοστό της ΝΔ του Μητσοτάκη θα γράφει μπροστά «3» ή «2».
Στη δεύτερη περίπτωση θα συμβεί αυτό που λέει η γνωστή ρήση: «Θα κλάψουνε(οι γαλάζιες) μανούλες»…
