Ζω πολλά χρόνια σε αυτόν τον τόπο. Αρκετά για να έχω μάθει πως οι μεγάλες φουρτούνες δεν ξεκινούν από τις φωνές. Ξεκινούν από τις σιωπές.
Τον τελευταίο καιρό παρατηρώ κάτι που μου τραβά την προσοχή περισσότερο από κάθε δήλωση, κάθε ανάρτηση και κάθε δημόσια αντιπαράθεση. Παρατηρώ απουσίες. Όχι τυχαίες. Όχι λόγω υποχρεώσεων. Απουσίες επιδεικτικές. Από εκδηλώσεις κοινωνικές, θρησκευτικές, πολιτιστικές. Από στιγμές που άλλοτε θεωρούνταν αυτονόητο πως όλοι όσοι κρατούν το τιμόνι του τόπου θα βρίσκονταν δίπλα-δίπλα. Και οι απουσίες, να ξέρετε, μιλούν. Καμιά φορά πιο δυνατά από τις παρουσίες.
Έχω μάθει να διαβάζω τα σημάδια. Ένα άδειο κάθισμα σε μια γιορτή. Ένα βλέμμα που αποφεύγεται. Μια χειραψία που δεν δίνεται. Ένα προσκλητήριο που μένει αναπάντητο. Όλα αυτά συνθέτουν μια γλώσσα που οι παλιοί γνωρίζουν καλά.
Και η γλώσσα αυτή λέει πως κάτι δεν πάει καλά. Η ένταση ανάμεσα σε ανθρώπους που μέχρι χθες συνυπήρχαν, συνεργάζονταν και συνδιαμόρφωναν αποφάσεις μοιάζει να έχει ξεπεράσει το επίπεδο των πολιτικών διαφορών. Υπάρχει μια ψυχρότητα που δύσκολα κρύβεται πλέον. Και όταν οι σχέσεις εκείνων που κρατούν τα ηνία ενός τόπου δοκιμάζονται τόσο έντονα, συνήθως οι συνέπειες δεν μένουν πίσω από κλειστές πόρτες. Φτάνουν μέχρι την κοινωνία.
Και εδώ είναι που δυσκολεύoμαι, γιατί όσα βλέπω είναι λίγα μπροστά σε όσα ακούω. Οι άνθρωποι, βλέπετε, πολλές φορές εμπιστεύονται εκείνον που ακούει περισσότερο απ’ όσο μιλά. Και μέσα στα χρόνια έχουν φτάσει στα αυτιά μου κουβέντες, παράπονα, εξομολογήσεις, αλήθειες και μισές αλήθειες. Πράγματα που θα μπορούσαν να γίνουν τίτλοι. Πράγματα που θα μπορούσαν να προκαλέσουν θόρυβο. Όμως υπάρχουν λόγια που παραμένουν δεμένα με το απόρρητο της εξομολόγησης. Όχι γιατί το επιβάλλει κάποιος νόμος. Αλλά γιατί το επιβάλλει η συνείδηση.
Όπως ο πνευματικός δεν μεταφέρει όσα ακούει στο εξομολογητήριο, έτσι κι εγώ κουβαλώ πράγματα που δεν μου ανήκουν για να τα κάνω δημόσιο θέαμα. Και όσο δύσκολο κι αν είναι καμιά φορά να κρατάς κλειστό το στόμα όταν γνωρίζεις περισσότερα, άλλο τόσο αναγκαίο είναι.
Γι’ αυτό προς το παρόν θα αρκεστώ σε αυτό που βλέπουν όλοι. Στα άδεια καθίσματα. Γιατί πολλές φορές αυτά είναι ο προάγγελος όσων έρχονται. Και φοβάμαι πως τα επόμενα κεφάλαια αυτής της ιστορίας δεν έχουν ακόμη γραφτεί. Αλλά οι πρώτες τους λέξεις έχουν ήδη αρχίσει να φαίνονται.
