Ο υπουργός Άμυνας της Γερμανίας προσπάθησε να υποβαθμίσει τον αντίκτυπο της απόφασης της Ουάσινγκτον να αποσύρει 5.000 στρατιώτες από τη χώρα, χαρακτηρίζοντας την κίνηση ως αναμενόμενη και χρησιμοποιώντας την για να υπογραμμίσει την ανάγκη της Ευρώπης να αναλάβει μεγαλύτερη ευθύνη για την ασφάλειά της.
«Προβλέπονταν ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να αποσύρουν στρατεύματα από την Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας», δήλωσε το Σάββατο (2/5) ο Μπόρις Πιστόριους, προσθέτοντας ότι «αν θέλουμε να παραμείνουμε διατλαντικοί, πρέπει να ενισχύσουμε τον ευρωπαϊκό πυλώνα εντός του ΝΑΤΟ».
Από πλευράς ΝΑΤΟ ήρθε η δήλωση ότι η συμμαχία «συνεργάζεται με τις ΗΠΑ για να κατανοήσει τις λεπτομέρειες» της απόφασης του Πενταγώνου να αποσύρει τα στρατεύματα. Η κίνηση της κυβέρνησης Τραμπ «υπογραμμίζει την ανάγκη η Ευρώπη να επενδύσει περισσότερο στην άμυνα», δήλωσε σε ανακοίνωσή της η εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ, Άλισον Χαρτ.
Σε πρωτοφανή κρίση οι σχέσεις ΗΠΑ – χωρών της ΕΕ
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, απείλησε με μείωση των αμερικανικών στρατευμάτων εν μέσω δημόσιας διαμάχης με τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, ο οποίος δήλωσε ότι οι ΗΠΑ «ταπεινώνονται» από το Ιράν.
Η ανακοίνωση του Πενταγώνου θα αφήσει περίπου 33.000 αμερικανούς στρατιώτες στη Γερμανία, αντιστρέφοντας τη συσσώρευση στρατευμάτων στην περιοχή που ξεκίνησε υπό τον Πρόεδρο Τζο Μπάιντεν.
Ένας εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δήλωσε στο POLITICO ότι το στρατιωτικό αποτύπωμα των ΗΠΑ στην Ευρώπη ήταν μια «σημαντική συμβολή στην αποτροπή και την άμυνα του ΝΑΤΟ» και αποτέλεσε το «θεμέλιο της συλλογικής άμυνας για 23 κράτη μέλη της ΕΕ που είναι επίσης σύμμαχοι» στο ΝΑΤΟ. Ο εκπρόσωπος πρόσθεσε ότι οι χώρες της ΕΕ εκπληρώνουν τις δεσμεύσεις τους στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ αυξάνοντας τις στρατιωτικές δαπάνες με «άνευ προηγουμένου ρυθμό».
Ο εκπρόσωπος του Πενταγώνου, Σον Παρνέλ, δήλωσε σε ανακοίνωσή του ότι ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκεθ, διέταξε την αποχώρηση ως απάντηση στις «επιτόπιες συνθήκες» μετά την εξέταση της συσσώρευσης αμερικανικών στρατευμάτων στην Ευρώπη. «Αναμένουμε ότι η αποχώρηση θα ολοκληρωθεί τους επόμενους έξι με δώδεκα μήνες», δήλωσε ο Παρνέλ.
Αντιδρώντας στην ανακοίνωση του Πενταγώνου, ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ καταδίκασε την «καταστροφική τάση» στις σχέσεις Ευρώπης-ΗΠΑ. «Η μεγαλύτερη απειλή για τη διατλαντική κοινότητα [είναι] η συνεχιζόμενη διάλυση της συμμαχίας μας», δήλωσε ο Τουσκ σε μια ανάρτηση στο X το Σάββατο. «Πρέπει όλοι να κάνουμε ό,τι χρειάζεται για να αντιστρέψουμε αυτή την καταστροφική τάση».
Οι απειλές Τραμπ για απόσυρση στρατευμάτων από Ισπανία – Ιταλία
Ο Τραμπ απείλησε επίσης να αποσύρει τα αμερικανικά στρατεύματα από την Ισπανία και την Ιταλία, σε νέες επιθέσεις εναντίον των Πέδρο Σάντσεθ και Τζόρτζια Μελόνι.
Η Μαδρίτη και η Ρώμη, όπως και το Βερολίνο, έχουν ασκήσει κριτική στον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο την Πέμπτη, ο Τραμπ δήλωσε ότι «πιθανότατα» θα αποσύρει τα αμερικανικά στρατεύματα από την Ισπανία και την Ιταλία. Είπε ότι η Ιταλία «δεν μας βοήθησε καθόλου» και κατηγόρησε την Ισπανία ότι είναι «απολύτως απαίσια».
Τόσο η Ισπανία όσο και η Ιταλία έχουν αρνηθεί ότι αμερικανικά στρατιωτικά αεροσκάφη που συμμετέχουν στον πόλεμο του Ιράν χρησιμοποίησαν τις βάσεις τους.
Ο Τραμπ είχε προχωρήσει και στην πρώτη του θητεία σε παρόμοιες απειλές
Ωστόσο, οι συγκεκριμένες απειλές Τραμπ δεν είναι κάτι το πρωτοφανείς, καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος είχε προχωρήσει σε παρόμοιες στο παρελθόν, όπως σημειώνει ο Guardian, και μάλιστα περισσότερες από μία φορές.
Το 2020, κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του στον Λευκό Οίκο, προφανώς εξοργισμένος από τις χαμηλές αμυντικές δαπάνες της Γερμανίας και την υποστήριξη του αγωγού φυσικού αερίου Nord Stream 2, αποκάλεσε τη Γερμανία «παραβατική» και είπε ότι θα μείωνε τον αριθμό των αμερικανικών στρατευμάτων εκεί κατά το ένα τρίτο.
Η ανακοίνωση του Τραμπ δεν έδωσε καμία απολύτως λεπτομέρεια και φάνηκε να εξέπληξε πλήρως τόσο το Πεντάγωνο όσο και το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, για να μην αναφέρουμε τους ομολόγους τους στο Βερολίνο και ανώτερους αξιωματούχους του ΝΑΤΟ. Κανείς δεν φέρεται να ενημερώθηκε για την απόφαση.
Το σχέδιο του Τραμπ ήταν να στείλει ορισμένα από τα στρατεύματα πίσω στην πατρίδα τους και να τα ανακατανείμει άλλα σε χώρες όπως η Πολωνία και η Ιταλία. Αλλά αντιμετώπισε διακομματική αντίσταση στο Κογκρέσο και τεράστια υλικοτεχνικά εμπόδια.
Ο Πρόεδρος Τζο Μπάιντεν πάγωσε το υποτιθέμενο σχέδιο τον Φεβρουάριο του 2021 και αργότερα το ακύρωσε επίσημα.
Γιατί οι ΗΠΑ έχουν στρατιωτικές βάσεις στη Γερμανία
Αξίζει να σημειωθεί πως το στρατιωτικό αποτύπωμα των ΗΠΑ στη Γερμανία χρονολογείται από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο το 1945. Όταν το ναζιστικό καθεστώς παραδόθηκε, υπήρχαν 1,6 εκατομμύρια Αμερικανοί στρατιώτες στη χώρα, αριθμός που μειώθηκε μέσα σε ένα χρόνο σε λιγότερους από 300.000, οι οποίοι διαχειρίζονταν κυρίως την αμερικανική ζώνη κατοχής.
Η παρουσία των ΗΠΑ συνέχισε να συρρικνώνεται μέχρι τον Ψυχρό Πόλεμο, όταν η αποστολή εξελίχθηκε από την αποναζιστικοποίηση στην ανοικοδόμηση της Γερμανίας ως προμαχώνα κατά της Σοβιετικής Ένωσης. Οι βάσεις έγιναν μόνιμα υποστηρικτικά στοιχεία με την ίδρυση του ΝΑΤΟ και της Δυτικής Γερμανίας το 1949.
Στην κορύφωση του ψυχρού πολέμου, οι ΗΠΑ λειτουργούσαν περίπου 50 μεγάλες βάσεις και περισσότερες από 800 τοποθεσίες στη Γερμανία, που κυμαίνονταν από τεράστια αεροδρόμια και στρατώνες μέχρι θέσεις ακροάσεων. Πολλές έχουν κλείσει από την πτώση του Τείχους του Βερολίνου το 1989 και την κατάρρευση της ΕΣΣΔ δύο χρόνια αργότερα.
Στις δεκαετίες του 1960, του 1970 και του 1980, ο αριθμός των αμερικανικών στρατευμάτων στη Γερμανία συχνά ξεπερνούσε τις 250.000, με εκατοντάδες χιλιάδες ακόμη μέλη οικογενειών να ζουν μέσα και γύρω από βάσεις που άρχισαν να μοιάζουν με αυτόνομες αμερικανικές πόλεις με τα δικά τους σχολεία, καταστήματα και κινηματογράφους.
Οι βάσεις των ΗΠΑ στην Ευρώπη και οι δυνάμεις τους
Σύμφωνα με το Κέντρο Δεδομένων Άμυνας των ΗΠΑ, στο τέλος του περασμένου έτους, ο αμερικανικός στρατός είχε 68.000 εν ενεργεία στρατιωτικούς που είχαν τοποθετηθεί μόνιμα στις υπερπόντιες βάσεις του στην Ευρώπη, με λίγο περισσότερους από τους μισούς – περίπου 36.400 – να βρίσκονται στη Γερμανία.
Είναι κατανεμημένες σε 20 έως 40 βάσεις (ο αριθμός εξαρτάται από τον τρόπο που ορίζεται η «βάση»), συμπεριλαμβανομένων των αρχηγείων της Ευρωπαϊκής Διοίκησης και της Διοίκησης Αφρικής στη Στουτγάρδη, τα οποία συντονίζουν τις επιχειρήσεις όλων των στρατιωτικών δυνάμεων των ΗΠΑ στις δύο ηπείρους.
Πέντε από τις επτά στρατιωτικές φρουρές των ΗΠΑ στην Ευρώπη βρίσκονται στη Γερμανία (οι άλλες βρίσκονται στο Βέλγιο και την Ιταλία). Εκτός από τη Στουτγάρδη, οι μεγαλύτερες αμερικανικές εγκαταστάσεις περιλαμβάνουν την τεράστια αεροπορική βάση Ράμσταϊν, το αρχηγείο των αμερικανικών αεροπορικών δυνάμεων στην Ευρώπη, η οποία στεγάζει 8.500 μέλη προσωπικού της πολεμικής αεροπορίας.
Τα Grafenwöhr, Vilseck και Hohenfels, που διοικούνται από τη φρουρά της Βαυαρίας, αποτελούν μέρος της μεγαλύτερης περιοχής εκπαίδευσης του αμερικανικού στρατού στην Ευρώπη, ενώ η φρουρά του Wiesbaden είναι το αρχηγείο του αμερικανικού στρατού στην Ευρώπη και την Αφρική. Το ιατρικό κέντρο Landstuhl είναι το μεγαλύτερο αμερικανικό στρατιωτικό νοσοκομείο εκτός ΗΠΑ.
Ο ρόλος των βάσεων έχει αλλάξει ριζικά από τον Ψυχρό Πόλεμο: έχουν γίνει ζωτικής σημασίας τοποθεσίες προώθησης και κόμβοι υλικοτεχνικής υποστήριξης για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ, ξεκινώντας και υποστηρίζοντας τους πολέμους των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένων του Ιράκ, του Αφγανιστάν και, πιο πρόσφατα, του Ιράν.
