Πτωτικές οι πωλήσεις από τις μεγάλες έως τις πολύ μικρές επιχειρήσεις – Ποιους κλάδους πλήττει περισσότερο η υποχώρηση της κατανάλωσης και ποιες παρεμβάσεις ζητούν οι επαγγελματίες.
Τον κώδωνα του κινδύνου κρούει, εν όψει των ανακοινώσεων της κυβέρνησης, στη ΔΕΘ, η αγορά, καθώς η υποχώρηση της κατανάλωσης δεν περιορίζεται πλέον στις μικρότερες επιχειρήσεις, αλλά αποτυπώνεται και στα οικονομικά αποτελέσματα των μεγάλων εταιρειών. Τα στοιχεία για το δεύτερο τρίμηνο του έτους δείχνουν ότι η πίεση είναι γενικευμένη, με τον πραγματικό τζίρο να καταγράφει απώλειες σχεδόν σε όλες τις κατηγορίες επιχειρήσεων.
Αναλυτικά, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Ελληνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας (ΕΣΕΕ), ο κύκλος εργασιών στο λιανικό εμπόριο, εξαιρουμένων των τροφίμων, των οχημάτων και των καυσίμων, υποχώρησε σε ετήσια βάση κατά 3,7%. Ακόμη πιο έντονη ήταν η πτώση στις μεγάλες επιχειρήσεις, όπου οι πραγματικές πωλήσεις μειώθηκαν κατά 6,1% το δεύτερο τρίμηνο του έτους.
Η εικόνα ήταν επίσης αρνητική για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, αν και η κάμψη ήταν ηπιότερη. Σε αποπληθωρισμένους όρους, ο τζίρος τους μειώθηκε κατά 2,9%, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι η πίεση στην κατανάλωση εξακολουθεί να επηρεάζει ολόκληρη την εμπορική αλυσίδα.
Πίεση σε όλες τις επιχειρήσεις
Οι πολύ μικρές επιχειρήσεις κατέγραψαν μείωση των πραγματικών πωλήσεων κατά 3,8% σε σύγκριση με το αντίστοιχο περσινό διάστημα, ενώ στις μικρές επιχειρήσεις η πτώση του τζίρου ανήλθε στο 3,2%. Τα στοιχεία αποτυπώνουν μια αγορά που δυσκολεύεται να ανακτήσει δυναμική, καθώς η ονομαστική εικόνα των εσόδων συχνά συγκαλύπτει τις πραγματικές απώλειες που προκαλεί ο πληθωρισμός.
Η υποχώρηση είναι εμφανής και σε επιμέρους κατηγορίες του λιανικού εμπορίου κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026. Τη μεγαλύτερη πραγματική μείωση τζίρου κατέγραψαν τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, με πτώση 10,9%, ενώ ακολούθησαν τα βιβλία με -6,3%, τα καινούργια είδη –όπως οπτικά, δώρα, σουβενίρ και είδη τέχνης– με -6% και τα έπιπλα και φωτιστικά με -5,7%.
Την ίδια στιγμή, ενδεικτική της αυξημένης οικονομικής πίεσης είναι και η εικόνα στις συναλλαγές. Σύμφωνα με στοιχεία του Τειρεσία, η συνολική αξία των ακάλυπτων επιταγών και των απλήρωτων συναλλαγματικών ανήλθε σε 46,7 εκατ. ευρώ.
Το «εκρηκτικό μείγμα»
Τα παραπάνω ευρήματα, σύμφωνα με την ΕΣΕΕ, δεν αποτελούν ένα συγκυριακό φαινόμενο. Ο πρόεδρος της Συνομοσπονδίας, Σταύρος Καφούνης, έχει επισημάνει ότι η μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος και της αγοραστικής δύναμης, ως συνέπεια και του σωρευμένου πληθωρισμού, έχει περιορίσει σημαντικά τη δυνατότητα των νοικοκυριών για αγορές πέρα από τις βασικές ανάγκες.
Μεταφορά τζίρου
Το αυξημένο κόστος για διατροφή, στέγαση και ενέργεια απορροφά πλέον μεγαλύτερο μέρος του οικογενειακού προϋπολογισμού, ενώ παράλληλα αλλάζει και το καταναλωτικό μοντέλο. Σημαντικό τμήμα του τζίρου μεταφέρεται στις μεγάλες πολυεθνικές ψηφιακές πλατφόρμες, γεγονός που επιβαρύνει περαιτέρω τις μικρότερες επιχειρήσεις.
Την ίδια ώρα, η περιορισμένη πρόσβαση σε χρηματοδότηση, η αύξηση του λειτουργικού κόστους και οι υψηλές φορολογικές και ασφαλιστικές επιβαρύνσεις διαμορφώνουν, όπως υπογραμμίζει η ΕΣΕΕ, ένα ιδιαίτερα δύσκολο περιβάλλον.
Για τον λόγο αυτό, η Συνομοσπονδία ζητεί άμεσα και ουσιαστικά μέτρα για την ελάφρυνση των φορολογικών και ασφαλιστικών βαρών, την ενίσχυση του υγιούς ανταγωνισμού και τη στήριξη της επιχειρηματικότητας. Όπως επισημαίνεται, το ζήτημα δεν αφορά πλέον μόνο τη μελλοντική ανάπτυξη των επιχειρήσεων, αλλά σε πολλές περιπτώσεις τη βιωσιμότητα και την ίδια την επιβίωσή τους.
Επιχειρήσεις σε διαρκή κατάσταση κρίσης
Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται στο υπόμνημά της εν όψει ΔΕΘ και η ΓΣΕΒΕΕ, η οποία επισημαίνει ότι οι μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις λειτουργούν εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία μέσα σε διαδοχικές συνθήκες κρίσης, καλούμενες να αντιμετωπίσουν γεγονότα για τα οποία δεν ευθύνονται.
Από τη δημοσιονομική κρίση και τα Μνημόνια μέχρι την πανδημία, την ενεργειακή και πληθωριστική κρίση, αλλά και τις νέες γεωπολιτικές αναταράξεις, οι επιχειρήσεις, όπως αναφέρεται, βρέθηκαν αντιμέτωπες με συνεχείς ανατροπές. Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, που ακολούθησε τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, επηρεάζει εκ νέου το ενεργειακό κόστος και δημιουργεί πρόσθετη αβεβαιότητα.
Οι μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις, που αποτελούν τη συντριπτική πλειονότητα των επιχειρήσεων της χώρας και έναν από τους βασικότερους εργοδότες, βρίσκονται έτσι αντιμέτωπες με ένα πλέγμα προβλημάτων, όπως το αυξημένο κόστος ενέργειας, καυσίμων και πρώτων υλών, η περιορισμένη κατανάλωση λόγω της συρρίκνωσης της αγοραστικής δύναμης, τα αυξανόμενα διοικητικά βάρη και δυσκολίες πρόσβασης στη χρηματοδότηση.
Παράλληλα, η συγκέντρωση της οικονομικής δραστηριότητας σε λιγότερους και ισχυρότερους παίκτες δημιουργεί επιπλέον πιέσεις για τις μικρότερες επιχειρηματικές μονάδες, οι οποίες συχνά δεν διαθέτουν ούτε την ίδια διαπραγματευτική δύναμη ούτε την ίδια πρόσβαση σε κεφάλαια και χρηματοδοτικά εργαλεία.
Στο επίκεντρο η φορολογία
Η ΓΣΕΒΕΕ θέτει ως άμεση προτεραιότητα τον εξορθολογισμό των έμμεσων φόρων, με παρεμβάσεις στον ΦΠΑ και στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης, συνοδευόμενες από ελέγχους ώστε οι μειώσεις να μεταφέρονται τελικά στις τιμές και να ωφελούν τους καταναλωτές.
Στο πλαίσιο αυτό ζητείται, μεταξύ άλλων, η απόσυρση του τεκμαρτού τρόπου φορολόγησης των ατομικών επιχειρήσεων και των ελεύθερων επαγγελματιών. Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσίευση του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ, η ευρωπαϊκή εμπειρία δείχνει ότι η μείωση του ΦΠΑ μπορεί να μετακυλίεται σε πολύ μεγάλο βαθμό στις τελικές τιμές.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στο νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο για τον ΦΠΑ, το οποίο παρέχει στα κράτη-μέλη μεγαλύτερη ευελιξία, τόσο μέσω του καθεστώτος απαλλαγής για μικρές επιχειρήσεις όσο και μέσω της δυνατότητας εφαρμογής πρόσθετων μειωμένων, υπερμειωμένων ή ακόμη και μηδενικών συντελεστών σε συγκεκριμένες κατηγορίες. Κατά τη ΓΣΕΒΕΕ, οι δυνατότητες αυτές δεν έχουν αξιοποιηθεί επαρκώς στην Ελλάδα.
Μεταξύ των βασικών αιτημάτων περιλαμβάνονται η μείωση των φορολογικών συντελεστών για την επιχειρηματική δραστηριότητα, η μείωση της προκαταβολής φόρου, η κατάργηση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στον καφέ και η καθιέρωση ενιαίου συντελεστή ΦΠΑ στην εστίαση, με εξαίρεση τα αλκοολούχα ποτά.
Στις προτάσεις περιλαμβάνονται επίσης η πλήρης κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος χωρίς προϋποθέσεις, η επαναφορά αφορολόγητου ορίου για επαγγελματίες, βιοτέχνες και εμπόρους, καθώς και η δυνατότητα αποδέσμευσης τραπεζικών λογαριασμών όταν υπάρχουν ρυθμισμένες οφειλές.
Ρευστότητα και χρέη
Κρίσιμο ζήτημα για την επιβίωση πολλών μικρών επιχειρήσεων παραμένει η πρόσβαση σε ρευστότητα. Η ΓΣΕΒΕΕ προτείνει τον σχεδιασμό ενός μόνιμου χρηματοδοτικού εργαλείου, αντίστοιχου με τις επιστρεπτέες προκαταβολές, αποκλειστικά για μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις.
Παράλληλα, ζητείται μια νέα ρύθμιση έως 120 δόσεων, στην οποία θα μπορούν να ενταχθούν οφειλές προς το Δημόσιο, τα ασφαλιστικά ταμεία και τους ΟΤΑ, με ιδιαίτερη έμφαση στα χρέη που δημιουργήθηκαν κατά τη διάρκεια της υγειονομικής και ενεργειακής κρίσης.
Σύμφωνα με την επιχειρηματολογία της ΓΣΕΒΕΕ, το χρηματοπιστωτικό σύστημα εξακολουθεί να αποκλείει σημαντικό μέρος των μικρών επιχειρήσεων από τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία, παρά το γεγονός ότι αυτές αποτελούν τον κορμό της ελληνικής επιχειρηματικότητας.
Η ενέργεια παραμένει ακριβή
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στο ενεργειακό κόστος, το οποίο εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες επιβάρυνσης της λειτουργίας των επιχειρήσεων.
Η ΓΣΕΒΕΕ θεωρεί αναγκαία τη συνέχιση και διεύρυνση των στοχευμένων επιδοτήσεων στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος για τις πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις, καθώς και για τα ευάλωτα νοικοκυριά, για όσο διάστημα οι τιμές της ενέργειας παραμένουν σε υψηλά επίπεδα.
Παράλληλα, προτείνεται η λήψη μέτρων για μεγαλύτερη διαφάνεια και εξορθολογισμό της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, η αποσύνδεση της αποζημίωσης των παραγωγών από το κόστος του ακριβότερου προμηθευτή και ο περιορισμός παραγόντων που επιβαρύνουν την τελική τιμή του ρεύματος.
Στο τραπέζι βρίσκεται ακόμη η επιδότηση και η νομοθετική διευκόλυνση για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών μικρής κλίμακας στις ταράτσες μικρών επιχειρήσεων και νοικοκυριών, καθώς και η ενίσχυση ενεργειακών κοινοτήτων και συνεργατικών σχημάτων παραγωγής και αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας.
Το ζητούμενο, σύμφωνα με τους εκπροσώπους του επιχειρηματικού κόσμου, είναι ένα πιο σταθερό και βιώσιμο πλαίσιο λειτουργίας. Σε μια περίοδο κατά την οποία η κατανάλωση υποχωρεί, το κόστος παραμένει υψηλό και η πρόσβαση στη χρηματοδότηση εξακολουθεί να είναι δύσκολη, η στήριξη των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων αποκτά ευρύτερη οικονομική και κοινωνική σημασία.
Άλλωστε, η επιβίωση των επιχειρήσεων αυτών δεν αφορά μόνο τους ίδιους τους επαγγελματίες. Συνδέεται άμεσα με την απασχόληση, τη διατήρηση της οικονομικής δραστηριότητας στις τοπικές κοινωνίες και, τελικά, με την κοινωνική συνοχή. Σε αυτό το περιβάλλον, η ενίσχυση της επιχειρηματικότητας, όπως υποστηρίζει η ΓΣΕΒΕΕ, αποτελεί προϋπόθεση για την ανάπτυξη και όχι απλώς ένα μέτρο στήριξης ενός ακόμη παραγωγικού κλάδου.
news247.gr
