Το ποδόσφαιρο και κυρίως οι διεθνείς οργανώσεις εθνικών ομάδων, σχετιζόταν πάντα με την πολιτική. ‘Ένα τουρνουά αποκτά πρόσημο ανάλογα με την εκάστοτε συγκυρία ή κάποιο ιστορικό πλαίσιο με βάθος δεκαετιών. Κι επειδή καμία χώρα, κανένα κράτος- πόσο μάλλον λαός- δεν είναι χαρακτηρισμένοι οριστικά στην Ιστορία, αλλάζουμε κι εμείς τις συμπάθειές μας επηρεαζόμενοι από κάπως πιο πρόσφατες μνήμες. Μία χώρα δέχεται απρόκλητη επίθεση, ο λαός της λιμοκτονεί και εξοντώνεται, είμαστε με το μέρος της όπου την συναντάμε, και φυσικά και στα ποδοσφαιρικά γήπεδα.
Σε τριάντα χρόνια η ίδια χώρα παίρνει τα πάνω της, αποκτά εξουσία έναντι των γειτόνων της, και χρησιμοποιεί την εξουσία της. (Η εξουσία πάντα ασκείται, είναι στην φύση της, πάντα κάποιοι την υφίστανται. Υπάρχουν βέβαια διαβαθμίσεις και διαφορετικό ήθος στην άσκηση και την επιβολή της, αλλά ασκείται).
Σε τριάντα χρόνια λοιπόν σε οποίο διεθνές γήπεδο συναντήσουμε αυτήν την χώρα θα είμαστε με τον αντίπαλο. Πώς σου ακούγεται αυτό; Αφελές; Παιδικό; Ανώριμο; Δεν θα συμφωνήσω. Αν έχουμε μία υποχρέωση είναι να είμαστε παρόντες και ενεργοί στον καιρό μας, όχι στο βάθος της Ιστορίας, κανένας μας δεν θα ζήσει στο βάθος της Ιστορίας παρά μόνο στα λίγα χρονάκια που μας αναλογούν. Στον καιρό μας οφείλουμε να είμαστε με τους αδύναμους τους αδικημένους, τους κυνηγημένους.
Για παράδειγμα, αν μου φέρεις ένα μηχανηματάκι που διαβάζει το μέλλον, και μου δείξεις πως σε πενήντα χρόνια οι Παλαιστίνιοι θα πάρουν την εξουσία της περιοχής και θα κάνουν ακριβώς τα ίδια στους Ισραηλινούς – αρκετά πιθανό με βάση την ιστορική εμπειρία της ανθρώπινης φύσης- αυτό δεν είναι ικανό να μου αλλάξει ούτε στο ελάχιστο την σημερινή μου υποστήριξη στον παλαιστινιακό λαό. Ας φροντίσουν οι σύγχρονοί τους, σε πενήντα χρόνια να πάρουν το μέρος εκείνου που διώκεται και σφαγιάζεται, δεν είναι αυτό δική μου δουλειά σήμερα. Είπαμε, ουδείς έχει κερδίσει κάποιον μόνιμο χαρακτηρισμό μέσα στην Ιστορία. Δεν υπάρχουν λαοί για πάντα καλοί και λαοί για πάντα κακοί, είναι αστείο να υποστηρίζεις κάτι τέτοιο. Οι λαοί δεν τσουβαλιάζονται κάτω από γενικές ταμπέλες για να ταξινομηθούν οριστικά σε κάποιο ράφι λαών. Μήπως ο ελληνικός λαός είναι ένα πράγμα;
Βέβαια ποτέ κανένας ποδοσφαιρικός αγώνας δεν άλλαξε τίποτα επί της ουσίας, πέρα από το ότι χάρισε μία πρόσκαιρη ικανοποίηση του θυμικού. Αλλά γιατί αυτό είναι λίγο η δευτερεύον; Άθροισμα μικρών νικών είναι η ζωή μας, δεν υπάρχουν οριστικοί και αμετάκλητοι θρίαμβοι, μην τους ονειρευόμαστε. Είμαστε άνθρωποι με αδυναμίες, ατελείς φύσεις -ευτυχώς- και δεν γίνεται να ακυρώσουμε το συναίσθημα, ακόμη κι εκείνο που χαρακτηρίζεται από πολλούς ως κρεσέντο επιπολαιότητας.
Το συναίσθημα δεν οφείλεται σε κάποια διέγερση νευρικών απολήξεων, είναι αποτέλεσμα ιδεολογίας και ματιάς στον κόσμο και τους ανθρώπους.
Μας είναι δύσκολο να διαχωρίσουμε την αντικειμενική αξία ενός ανθρώπου από την συμπεριφορά του σε τομείς που δεν άπτονται άμεσα της όποιας δεξιότητά τους. Και πραγματικά δεν έχω καταλήξει πόσο δίκαιο ή άδικο είναι αυτό. Δηλαδή το να θεωρείς μεγαλύτερο ποδοσφαιριστή όλων των εποχών τον Μαραντόνα, και να συνυπολογίζεις στην αξιολόγησή σου το ότι είχε tattoo τον Τσε και ήταν προσωπικός φίλος τους Κάστρο, ακυρώνοντας, υποβαθμίζοντας, ή και χλευάζοντας τις απίστευτες θυσίες, κόπο και ταλέντο ενός ανθρώπου σαν τον Μέσι, δεν ξέρω τι ακριβώς είναι.
Το ταλέντο χωρίς θετική επιδραστικότητα μπορεί να είναι ένα αδειανό πουκάμισο – το ίδιο ισχύει και στην τέχνη- αλλά από την άλλη τόση αυστηρότητα και φανατισμός δεν βοηθάει κανέναν και κυρίως εμάς τους ίδιους. Και η επιδραστικότητα δεν μετριέται μόνο με κοινωνικοπολιτική επιρροή αλλά και με πόσες χιλιάδες παιδιά τα «μάζεψες» από τον δρόμο και τα έβαλες σε γήπεδα να μαθαίνουν μπάλα. Εντάξει, θα μου πεις, το δεύτερο το πέτυχαν όλοι οι μεγάλοι. Εν κατακλείδι, πάρε από αυτούς τους ανθρώπους αυτό που μπορείς, πέτα εκείνο που δεν θέλεις.
Ο μεγαλύτερος ποδοσφαιριστής όλων των εποχών, ο μεγαλύτερος συγγραφέας όλων των εποχών, ο μεγαλύτερος συνθέτης όλων των εποχών, μπορεί να μην είχαν την ίδια ιδεολογία με εμένα. Άβολο, αλλά προσωπικά είναι κάτι που μπορώ να το αντέξω.
