Δύο κορίτσια έπεσαν από την ταράτσα. Αλλά κάποιοι έσπευσαν να δουν από πίσω τους ολόκληρη γενιά που ακολουθεί σε ένα σύγχρονο Ζάλογγο. Και αντί να συζητήσουν για τα θέματα ψυχικής υγείας, τα χάσματα και τις αποστάσεις μέσα στην οικογένεια, ξεκίνησαν να εξηγούν στα παιδιά πόσο δύσκολη και τραχιά θα είναι η ζωή τους.
ΚΩΣΤΑΣ ΓΙΑΝΝΑΚΙΔΗΣ
«Τα πάθη του νεαρού Βέρθερου» είναι ένα μυθιστόρημα του Γκέτε που δημοσιεύθηκε το 1774. Ο ήρωας, ο Βέρθερος, ερωτεύεται μία παντρεμένη γυναίκα. Και επειδή, όπως έγραψε ο Πυθαγόρας και τραγούδησε η Λίτσα Διαμάντη, δεν υπάρχει ευτυχία που να κόβεται στα τρία, αποφασίζει ότι κάποιος πρέπει να πεθάνει. Και αυτοκτονεί.
Εδωσε όμως το όνομα του σε ένα ψυχολογικό φαινόμενο. Το Φαινόμενο Werther. Οταν μια αυτοκτονία, ιδιαίτερα όταν προβάλλεται έντονα ή αποκτά ρομαντικό/δραματικό χαρακτήρα, μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση μιμητικών αυτοκτονιών. Και πράγματι, όταν κυκλοφόρησε το βιβλίο του Γκέτε, στην Ευρώπη σημειώθηκαν αυτοκτονίες νεαρών ανδρών που ήθελαν να ακολουθήσουν τα βήματα του Βέρβερου.
Το ίδιο παρατηρήθηκε και μετά από αυτοκτονίες διασήμων προσώπων ή ως επακόλουθο έντονης και δραματοποιημένης κάλυψης αντίστοιχων περιπτώσεων.
Για τον λόγο αυτό, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συστήνει τα εξής:
Οχι στη δραματοποίηση: Αποφυγή εντυπωσιακών τίτλων ή τοποθέτηση της είδησης στην πρώτη σελίδα.
Οχι σε λεπτομέρειες: Μη δημοσιοποίηση της μεθόδου ή της ακριβούς τοποθεσίας του περιστατικού.
Οχι στην εξιδανίκευση: Η αυτοκτονία δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως «λύση» σε προβλήματα ή ως μια ηρωική πράξη.
Οχι σε σημειώματα αυτοκτονίας: Αποφυγή δημοσίευσης αποχαιρετιστήριων μηνυμάτων ή φωτογραφιών. (Το επισήμανε και το Χαμόγελο του Παιδιού).
Τι συνέβη, όμως, στην πατρίδα μας μετά το απονενοημένο διάβημα των δύο κοριτσιών στην Ηλιούπολη; Οσο και αν ακούγεται υπερβολικό, ξεκίνησε ένας μαραθώνιος για τη δικαίωση της πράξης αυτοχειρίας. Τα παιδιά που είναι καταπιεσμένα, ο άδικος κόσμος στον οποίο ζουν, οι ευκαιρίες που στερούνται. Δημοσιεύθηκαν θέσεις που λίγο-πολύ θεωρούν την αυτοκτονία ως αναπόφευκτη διαφυγή από έναν απάνθρωπο κόσμο.
Και σε αυτό το λάθος υπέπεσαν πολλοί, ακόμα και άνθρωποι που, υποτίθεται, έχουν αφιερώσει τη ζωή τους στη φροντίδα των παιδιών. Οπως η Μαρία Καρυστιανού. Δημοσίευσε το γράμμα, που φέρεται ότι άφησε η κοπέλα προς τους γονείς της. «Η σπαρακτική κραυγή των δύο κοριτσιών χθες, θα έπρεπε να βουίζει στα αυτιά όσων βυθίζουν τα παιδιά μας σε απόγνωση. Οσων, δεκαετίες τώρα, υποβάθμισαν την παιδεία και την οικονομία μετατρέποντας την χαρά της γνώσης σε καταναγκασμό και την εύρεση εργασίας σε όνειρο απατηλό».
Τι προσπαθεί να πει η κυρία Καρυστιανού, αλλά και τόσοι άλλοι που έκαναν σχετικές επισημάνσεις; Οτι υπάρχει διαχρονική πολιτική ευθύνη για τα δύο κορίτσια; Οτι όλα τα παιδιά αυτής της ηλικίας είναι βυθισμένα στην απόγνωση και, συνεπώς, θα πρέπει να θεωρούνται εν δυνάμει αυτόχειρες; Δεν ξέρω αν είναι φθηνό, γιατί στην πολιτική πλέον όλα επιτρέπονται. Είναι όμως επικίνδυνο.
Δύο κορίτσια έπεσαν από την ταράτσα. Αλλά κάποιοι έσπευσαν να δουν από πίσω τους ολόκληρη γενιά που ακολουθεί σε ένα σύγχρονο Ζάλογγο. Και αντί να συζητήσουν για τα θέματα ψυχικής υγείας, τα χάσματα και τις αποστάσεις μέσα στην οικογένεια, ξεκίνησαν να εξηγούν στα παιδιά πόσο δύσκολη και τραχιά θα είναι η ζωή τους. Και αντί να καταπραϋνουν τον πόνο και την αγωνία των παιδιών, τους περιγράφουν έναν κόσμο όπου η απελπισία είναι κανόνας.
Από αγάπη και ενδιαφέρον, φυσικά.
