Σε τόσο δύσκολες και επικίνδυνες στιγμές υπάρχουν δύο έννοιες που μπορούν να καθορίσουν τις επιλογές μιας χώρας: η υπευθυνότητα και η ελαφρότητα.
Πρώτα μια αρχή γενικά αποδεκτή στην εξωτερική και αμυντική πολιτική: η χώρα συνάπτει συμφωνίες παντός είδους-και αμυντικές- με άλλες χώρες. Και αφού τις συνάπτει πρέπει να τις τηρεί.
Από το 2022 η Ελλάδα έχει Συμφωνία Στρατιωτικής Συνεργασίας με τη Σαουδική Αραβία, η οποία κυρώθηκε από τη Βουλή στις 3-7-2024. Όπως αναφέρεται στο σχετικό έγγραφο «με την υπό κύρωση συμφωνία επιδιώκεται η ενδυνάμωση των φιλικών σχέσεων των συμβαλλόμενων μερών, μέσω στενής στρατιωτικής συνεργασίας και επιβεβαιώνεται ότι η συνεργασία αυτή έχει ως στόχο την προστασία της διεθνούς ειρήνης και σταθερότητας και δεν στρέφεται κατά οποιουδήποτε άλλου κράτους ή ομάδας κρατών». Ας κρατήσουμε τις τελευταίες 17 λέξεις.
Στο πλαίσιο αυτής της Συμφωνίας βρίσκεται από χρόνια στη Σαουδική Αραβία συστοιχία ελληνικών Patriot, για να προστατεύει πετρελαϊκές εγκαταστάσεις της χώρας αυτής.
Ακριβώς αυτό έγινε χτες: η ελληνική συστοιχία αναχαίτισε πυραύλους από το Ιράν. Γεγονός που ο υπουργός Άμυνας Νίκος Δένδιας έσπευσε να ανακοινώσει με πανηγυρικό τόνο.
Εδώ αρχίζουν τα ερωτήματα:
1.Αυτή η ενέργεια «προστατεύει τη διεθνή ειρήνη», όπως αναφερόταν στο κείμενο της συμφωνίας; Απάντηση: Όχι, διότι στην περιοχή που έδρασε η ελληνική δύναμη διεξάγονται πολεμικές επιχειρήσεις.
2. Αυτή η ενέργεια «δεν στρέφεται κατά οποιουδήποτε άλλου κράτους», όπως επίσης αναφερόταν στο κείμενο της συμφωνίας; Απάντηση: Όχι, στρέφεται εναντίον του Ιράν, το οποίο βρίσκεται σε πόλεμο.
3.Γιατί έπρεπε την ανακοίνωση να κάνει ο υπουργός, δίνοντάς της έτσι έντονη πολιτική χροιά; Δεν αρκούσε μια ανακοίνωση του ΓΕΕΘΑ;
4. Όταν ο υπουργός αναφέρεται στο «αξιόμαχο» της πυροβολαρχίας, αυτομάτως ο συνειρμός που γίνεται δεν παραπέμπει σε πολεμική εμπλοκή;
5. Όταν η Ελλάδα έστειλε φρεγάτες και αεροπλάνα στην Κύπρο, η δικαιολογητική βάση ήταν διπλή. Πρώτον, ότι η Κύπρος αποτελεί για την Ελλάδα «βασική εθνική προτεραιότητα». Και, δεύτερον, ότι η Κύπρος αποτελεί ευρωπαϊκό έδαφος, που πρέπει να προστατευθεί, εξ ου και η παρουσία πλοίων και άλλων χωρών(Γαλλία, Ισπανία). Η Σαουδική Αραβία δεν είναι ευρωπαϊκό έδαφος. Εμπλέκεται στον πόλεμο ΗΠΑ και Ισραήλ εναντίον του Ιράν, στον οποίο καμιά άλλη ευρωπαϊκή-ούτε κάν ΝΑΤΟϊκή- χώρα έχει δεχτεί να πάρει μέρος.
6. Ο υπουργός Άμυνας χρησιμοποίησε ένα καινοφανές επιχείρημα για να δικαιολογήσει την εμπλοκή των ελληνικών Patriot. Είπε επί λέξει: Η ελληνική συστοιχία έμμεσα αλλά σαφώς προστατεύει και το επίπεδο ζωής των Ελλήνων πολιτών και των ευρωπαίων πολιτών. Η διαρκής αύξηση της τιμής του πετρελαίου αποτελεί μια τεράστια απειλή για το επίπεδο ζωής των Ελλήνων, των ευρωπαίων, των κατοίκων όλου του πλανήτη». Καμία ελληνική κυβέρνηση μέχρι τώρα δεν έχει εμπλακεί σε πολεμική ενέργεια(έστω «αμυντική») με την επίκληση των τιμών του πετρελαίου, τον πληθωρισμό και το επίπεδο ζωής. Κανένας υπουργός Άμυνας μέχρι τώρα δεν είχε χρησιμοποιήσει τέτοιο επιχείρημα.
Σε τόσο δύσκολες και επικίνδυνες στιγμές υπάρχουν δύο έννοιες που μπορούν να καθορίσουν τις επιλογές μιας χώρας: η υπευθυνότητα και η ελαφρότητα.
Δεν είναι υπεύθυνο να δηλώνεις σε όλους τους τόνους «καμία εμπλοκή στον πόλεμο» και η στρατιωτική δύναμη, που διατηρείς σε τρίτη(όχι ευρωπαϊκή) χώρα, να κάνει πολεμική πράξη.
Για την ελαφρότητα- που σημαίνει να χρησιμοποιείς αυτήν την πράξη για προπαγανδιστικούς σκοπούς στο εσωτερικό, ίσως και εσωκομματικό, πολιτικό παιχνίδι– καλύτερα να μη χρειαστεί να μιλήσουμε…
