Η Ραφήνα δεν είναι απλώς μια παραθαλάσσια πόλη με ένα μεγάλο λιμάνι.
Το λιμάνι της αποτελεί υποδομή διεθνούς σημασίας, με ισχυρές ακτοπλοϊκές συνδέσεις προς τις Κυκλάδες, την Κρήτη και την Εύβοια. Η λειτουργία του επηρεάζει όχι μόνο την ίδια τη Ραφήνα αλλά την ευρύτερη κυκλοφορία, τον τουρισμό, την οικονομία και τελικά ολόκληρη την Ανατολική Αττική.
Το λιμάνι της Ραφήνας δεν μπορεί να αναπτύσσεται μόνο του. Πρέπει να αναπτύσσεται μαζί με την πόλη και ολόκληρη την Ανατολική Αττική.
Γι’ αυτό πιστεύω ότι πρέπει να δούμε διαφορετικά την περίπτωση του Λιμανιού της Ραφήνας ως ένα Λιμάνι το οποίο θα είναι η Θαλάσσια Πύλη της Πολυκεντρικής Ανατολικής Αττικής.
Όχι ως έναν απομονωμένο λιμενικό χώρο. Αλλά ως έναν από τους στρατηγικούς πόλους της Ανατολικής Αττικής του 2040.
Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι «μεγαλύτερο ή μικρότερο λιμάνι»
Η συζήτηση για το μέλλον του λιμανιού έχει προκαλέσει εύλογες αντιδράσεις στην τοπική κοινωνία. Ο ίδιος ο Δήμος Ραφήνας-Πικερμίου έχει εκφράσει σοβαρές αντιρρήσεις για το προτεινόμενο Master Plan και τις περιβαλλοντικές του επιπτώσεις.
Και η Περιφέρεια Αττικής, εξετάζοντας τη σχετική Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, επισήμανε ότι η λειτουργία του λιμανιού ήδη επιβαρύνει το οδικό δίκτυο της πόλης και ότι ενδεχόμενη αύξηση της δυναμικότητας και της τουριστικής ζήτησης μπορεί να αυξήσει περαιτέρω αυτή την πίεση.
Επομένως, το πολιτικό ερώτημα δεν μπορεί να περιορίζεται στο:
«Πόσο μεγαλύτερο θέλουμε το λιμάνι»
Το πραγματικό ερώτημα είναι:
«Τι λιμάνι θέλουμε, μέσα σε ποια πόλη και μέσα σε ποια Ανατολική Αττική»
Και εδώ βρίσκεται η δική μου θέση.
Δεν μπορούμε να σχεδιάζουμε το λιμάνι χωρίς να σχεδιάζουμε ταυτόχρονα τη Ραφήνα. Και δεν μπορούμε να σχεδιάζουμε τη Ραφήνα χωρίς να τη συνδέουμε με το συνολικό αναπτυξιακό σχέδιο της Ανατολικής Αττικής.
Λιμάνι και πόλη πρέπει να αναπτύσσονται μαζί
Ένα ισχυρό λιμάνι μπορεί να δημιουργήσει ανάπτυξη, θέσεις εργασίας, τουρισμό και οικονομική δραστηριότητα.
Μπορεί όμως, χωρίς τις απαραίτητες υποδομές, να δημιουργήσει και κυκλοφοριακή πίεση, περιβαλλοντική επιβάρυνση και υποβάθμιση της καθημερινότητας.
Γι’ αυτό η βασική θέση μου είναι ξεκάθαρη:
Πρώτα σχεδιάζουμε. Μετά αναπτύσσουμε.
Η ανάπτυξη του λιμανιού πρέπει να συμβαδίζει με τις συγκοινωνιακές υποδομές, την προστασία της πόλης, την πρόσβαση στο παραλιακό μέτωπο, το περιβάλλον και την ποιότητα ζωής των κατοίκων.
Δεν θέλουμε μια πόλη που θα υποτάσσεται στις ανάγκες του λιμανιού.
Θέλουμε λιμάνι και πόλη να λειτουργούν συμπληρωματικά.
Και εδώ εμφανίζεται ξανά η πρότασή μου για το «Τρένο Παντού».
Η σύνδεση της Ραφήνας με το σιδηροδρομικό δίκτυο δεν είναι μια καινούργια ιδέα. Η ΕΡΓΟΣΕ είχε προωθήσει σχέδιο νέας προαστιακής γραμμής περίπου 17 χιλιομέτρων για τη σύνδεση της πόλης και του λιμανιού με το κεντρικό σιδηροδρομικό δίκτυο, οριοθετώντας την χάραξη της γραμμής. Το έργο της επέκτασης του προαστιακού στην Ραφήνα λόγω της έκτακτης στήριξης της Θεσσαλίας (Daniel) δεν εντάχθηκε τελικά στο Ταμείο Ανάκαμψης και έχει τοποθετηθεί σε μεσοπρόθεσμο σχεδιασμό μέσω του Στρατηγικού Σχεδίου Μεταφορών Αττικής (ΟΑΣΑ).
Ακριβώς γι’ αυτό πρέπει να αποτελέσει στρατηγική προτεραιότητα.
Γιατί η ανάπτυξη ενός μεγάλου επιβατικού λιμανιού χωρίς ισχυρή σύνδεση με τα μέσα σταθερής τροχιάς σημαίνει ότι ένα μεγάλο μέρος της πρόσθετης μεταφορικής ζήτησης θα συνεχίσει να μεταφέρεται στους δρόμους.
Η πρόταση πρέπει λοιπόν να είναι καθαρή:
Ραφήνα με ανάπτυξη του Λιμανιού και παράλληλα με σύνδεση με τον Προαστιακό και με σύνδεση με την Αστική Συγκοινωνία.
Όχι τρία διαφορετικά έργα.
Ένα ενιαίο σύστημα.
Ο επιβάτης πρέπει στο μέλλον να μπορεί να κατεβαίνει από το πλοίο και να συνεχίζει τη διαδρομή του με δημόσια συγκοινωνία, χωρίς το ΙΧ να αποτελεί τη μοναδική πρακτική επιλογή.
Αυτό σημαίνει σύγχρονο λιμάνι. Εδώ όμως βρίσκεται και η νέα πολιτική ιδέα που καταθέτω :
Δεν θέλουμε το τρένο στη Ραφήνα μόνο για να μεταφέρει γρηγορότερα τον επιβάτη προς το κέντρο της Αθήνας.
Πρέπει να εντάξουμε τη Ραφήνα σε ένα δίκτυο Στρατηγικών Πόλων της Ανατολικής Αττικής που θα μπορούσαν να είναι :
- Ραφήνα/Λιμάνι.
- Σπάτα/Αεροδρόμιο.
- Μεσόγεια.
- Λαύριο/Λιμάνι.
- Παλλήνη.
- Μαραθώνας.
Και αυτά τα 6 στρατηγικά σημεία ενταγμένα μέσω ενός ευρύτερου δικτύου, των βόρειων στρατηγικών πόλων, των Αχαρνών, του Αγίου Στεφάνου/Κρυονερίου–Πύλης του Κτήματος Τατοΐου και του Αυλώνα/Ωρωπού, καθώς και τα 3Β στον νότο.
Τότε το λιμάνι αποκτά διαφορετικό ρόλο.
Δεν αποτελεί απλώς το σημείο από το οποίο φεύγουν τα πλοία.
Γίνεται θαλάσσια πύλη ενός ολόκληρου πολυκεντρικού συστήματος.
Στόχος είναι η Ανατολική Αττική να στηρίζεται σε δύο λιμάνια – ένα αεροδρόμιο – μία αναπτυξιακή αρχιτεκτονική
Αυτό είναι ένα από τα μεγάλα συγκριτικά πλεονεκτήματα της Ανατολικής Αττικής.
Διαθέτει:
Ραφήνα / Λιμάνι — θαλάσσια πύλη προς Αιγαίο
Σπάτα / Αεροδρόμιο — διεθνή αεροπορική πύλη.
Λαύριο / Λιμάνι — νοτιοανατολική θαλάσσια πύλη/κρουαζιέρα.
Ανάμεσά τους βρίσκονται τα Μεσόγεια, ένας μεγάλος χώρος κατοικίας, παραγωγής και επιχειρηματικής δραστηριότητας.
Το ζητούμενο είναι να πάψουμε να αντιμετωπίζουμε αυτές τις υποδομές σαν νησίδες πάνω στον χάρτη.
Πρέπει να τις συνδέσουμε.
Και γύρω τους να οργανώσουμε οικονομική δραστηριότητα, δημόσιες συγκοινωνίες, εκπαίδευση, υπηρεσίες και νέες δυνατότητες εργασίας.
Αυτό είναι η Πολυκεντρική Ανατολική Αττική 2040, το όραμα μιας νέας αρχιτεκτονικής της Ανατολικής Αττικής.
Η Ραφήνα πρέπει να κερδίσει από το λιμάνι της
Υπάρχει όμως μια βασική πολιτική προϋπόθεση.
Η μετατροπή της Ραφήνας σε θαλάσσια πύλη της Ανατολικής Αττικής πρέπει να βελτιώνει τη ζωή της ίδιας της Ραφήνας.
Ο κάτοικος πρέπει να βλέπει καλύτερες συγκοινωνίες.
Λιγότερη κυκλοφοριακή πίεση.
Καλύτερη οργάνωση της πόλης.
Προστασία του περιβάλλοντος και της ακτής.
Περισσότερες οικονομικές ευκαιρίες.
Καλύτερη σύνδεση με την υπόλοιπη Ανατολική Αττική.
Διαφορετικά δεν μιλάμε για ολοκληρωμένη ανάπτυξη. Μιλάμε απλώς για αύξηση της λιμενικής δραστηριότητας.
Και αυτά τα δύο δεν είναι το ίδιο πράγμα.
Για αυτό το λόγο ισχυρίζομαι ότι από το Κρυονέρι μέχρι τη Ραφήνα, η ίδια πολιτική φιλοσοφία πρέπει να διαπερνά τα επόμενα βήματά μας.
Στο Κρυονέρι μιλάμε για τον νέο Προαστιακό Σταθμό ως Πύλη του Κτήματος Τατοΐου.
Στη Ραφήνα μιλάμε για το λιμάνι ως Θαλάσσια Πύλη της Ανατολικής Αττικής.
Δύο διαφορετικές περιοχές. Δύο διαφορετικές λειτουργίες.
Αλλά μία κοινή αντίληψη:
Κάθε μεγάλη υποδομή πρέπει να αποκτά συγκεκριμένο ρόλο μέσα σε ένα μεγαλύτερο σχέδιο για τον τόπο.
Αυτό είναι το νόημα των Στρατηγικών Πόλων.
Δεν θέλουμε παντού τα ίδια πράγματα.
Πρέπει κάθε περιοχή να αναπτύξει τη δική της ταυτότητα και τα δικά της συγκριτικά πλεονεκτήματα, μέσα όμως από ένα κοινό δίκτυο.
Πολυκεντρική Ανατολική Αττική 2040
Ανάπτυξη με σχέδιο, κοντά στον πολίτη
Η Ραφήνα έχει το λιμάνι.
Αυτό είναι ένα τεράστιο πλεονέκτημα, αλλά και μια μεγάλη ευθύνη σχεδιασμού.
Η επιλογή μας πρέπει να είναι καθαρή:
Λιμάνι συνδεδεμένο με τρένο και αστική συγκοινωνία.
Λιμάνι που συνεργάζεται με την πόλη και δεν την επιβαρύνει ανεξέλεγκτα.
Λιμάνι συνδεδεμένο με το Αεροδρόμιο, τα Μεσόγεια και το ευρύτερο δίκτυο της Ανατολικής Αττικής.
Λιμάνι που δημιουργεί ανάπτυξη, αλλά ανάπτυξη με κανόνες και ανταποδοτικό όφελος για την τοπική κοινωνία.
Αυτός πρέπει να είναι ο ρόλος της Ραφήνας σε ένα σχεδιασμό για το 2040!
Γιατί το μέλλον της Ανατολικής Αττικής δεν βρίσκεται σε ακόμη περισσότερα αποσπασματικά έργα.
Βρίσκεται στη σύνδεσή τους με ένα ενιαίο σχέδιο, το οποίο το καταθέτουμε και ζητάμε την ένταξή του, στους κεντρικούς σχεδιασμούς της Κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη ενόψει των επερχόμενων εκλογών και της επίτευξης μίας νέας αυτοδύναμης τετραετίας 2027-2031.
Άρθρο Βασίλη Οικονόμου, βουλευτή Ανατολικής Αττικής ΝΔ, π.Υφυπουργού Μεταφορών- POLIS
Εφημερίδα POLIS
