Ο ουκρανικός λαός θα απέρριπτε μια ειρηνευτική συμφωνία που θα προέβλεπε τη μονομερή αποχώρηση της Ουκρανίας από την ανατολική περιοχή του Ντονμπάς και την παράδοσή της στη Ρωσία, δήλωσε ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι σε συνέντευξή του στο Axios την Τρίτη.
Την ώρα που μιλούσε, Ουκρανοί και Ρώσοι διαπραγματευτές συμμετείχαν σε τρίτο γύρο απευθείας συνομιλιών στη Γενεύη, με βασικό αγκάθι τον έλεγχο του Ντονμπάς, περίπου το 10% του οποίου παραμένει υπό ουκρανικό έλεγχο.
Ο Ζελένσκι ανέφερε ότι οι Αμερικανοί μεσολαβητές Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ του μετέφεραν πως η Ρωσία επιθυμεί πραγματικά τον τερματισμό του πολέμου και ότι θα πρέπει να συντονιστεί με τη διαπραγματευτική του ομάδα σε αυτή τη βάση. Ωστόσο, εμφανίστηκε σαφώς πιο απαισιόδοξος, προειδοποιώντας ότι δεν μπορεί να του ζητηθεί να «πουλήσει» στο εσωτερικό της χώρας του ένα σχέδιο ειρήνης που οι πολίτες θα θεωρούσαν αποτυχημένο.
Παράλληλα, χαρακτήρισε «άδικο» το γεγονός ότι ο Ντόναλντ Τραμπ καλεί δημοσίως την Ουκρανία –και όχι τη Ρωσία– να κάνει παραχωρήσεις, υποστηρίζοντας πως η διαρκής ειρήνη δεν επιτυγχάνεται «χαρίζοντας τη νίκη» στον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν. Αν και ευχαρίστησε τον Τραμπ για τις προσπάθειες διαμεσολάβησης, σημείωσε ότι στις ιδιωτικές συνομιλίες δεν δέχεται τις ίδιες πιέσεις και ξεκαθάρισε ότι δεν είναι άνθρωπος που υποχωρεί εύκολα.
Σύμφωνα με τον Ζελένσκι, η καλύτερη οδός για ουσιαστική πρόοδο στο εδαφικό ζήτημα θα ήταν μια απευθείας συνάντηση με τον Πούτιν, πρόταση που έχει ζητήσει να τεθεί και επισήμως στις συνομιλίες. Οι Αμερικανοί μεσολαβητές έχουν προτείνει την αποχώρηση των ουκρανικών δυνάμεων από τα τμήματα του Ντονμπάς που εξακολουθούν να ελέγχουν και τη μετατροπή της περιοχής σε αποστρατιωτικοποιημένη «ελεύθερη οικονομική ζώνη», χωρίς η Ουάσιγκτον να έχει λάβει θέση για το καθεστώς κυριαρχίας. Ο Ζελένσκι δηλώνει πρόθυμος να συζητήσει αποχώρηση στρατευμάτων, υπό την προϋπόθεση ότι και η Μόσχα θα αποσύρει δυνάμεις σε αντίστοιχη απόσταση, απορρίπτοντας ωστόσο κάθε ρωσική αξίωση κυριαρχίας στην περιοχή.
Όπως υποστήριξε, Ουάσιγκτον και Κίεβο έχουν συμφωνήσει ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα τεθεί σε δημοψήφισμα. Αν αυτή προβλέπει απλή αποχώρηση της Ουκρανίας από το Ντονμπάς, με απώλεια εθνικής κυριαρχίας και εγκατάλειψη των πολιτών που ζουν εκεί, θεωρεί βέβαιο ότι θα καταψηφιστεί. «Συναισθηματικά, ο κόσμος δεν θα το συγχωρήσει ποτέ», είπε, τονίζοντας ότι οι Ουκρανοί δεν μπορούν να κατανοήσουν γιατί θα πρέπει να παραχωρήσουν επιπλέον εδάφη. Αντίθετα, εκτιμά πως ένα σχέδιο που θα «παγώνει» τις σημερινές γραμμές του μετώπου, όπως έχει προταθεί και για άλλες περιοχές, θα μπορούσε να εγκριθεί μέσω δημοψηφίσματος.
Την ίδια στιγμή, η Ρωσία επιμένει ότι θα αποκτήσει ολόκληρο το Ντονμπάς είτε μέσω διαπραγματεύσεων είτε δια της βίας. Επικεφαλής της ρωσικής αντιπροσωπείας είναι πλέον ο σύμβουλος του Πούτιν, Βλαντίμιρ Μεντίνσκι, γεγονός που προκαλεί ανησυχία στο Κίεβο ότι η Μόσχα ίσως επιχειρήσει να καθυστερήσει τις διαδικασίες. Ο Ζελένσκι επισήμανε επίσης ότι, ενώ οι πολιτικές συνομιλίες προχωρούν αργά, οι στρατιωτικές επαφές σε επίπεδο επιτελείων στο Αμπού Ντάμπι ήταν πιο παραγωγικές, με συμφωνία επί της αρχής για έναν αμερικανικό μηχανισμό επιτήρησης πιθανής εκεχειρίας μέσω drones — αν και η ρωσική πλευρά αντιδρά στη συμμετοχή ευρωπαϊκών χωρών.
Τέλος, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο διεξαγωγής προεδρικών εκλογών ταυτόχρονα με δημοψήφισμα, ακόμη και στο πλαίσιο μιας εύθραυστης εκεχειρίας, σημειώνοντας ότι η απόφασή του να είναι ή όχι υποψήφιος θα εξαρτηθεί από τη βούληση του λαού. Επισήμανε ωστόσο ότι μέχρι στιγμής η Ρωσία έχει συμφωνήσει μόνο σε μονοήμερη εκεχειρία για τη διεξαγωγή ψηφοφορίας, αντί των 60 ημερών που θεωρεί απαραίτητες, χαρακτηρίζοντας τη στάση αυτή παράλογη και ενδεικτική έλλειψης πραγματικής πρόθεσης για ειρήνη.
