Σε μια κλωστή φαίνεται πως κρέμεται η (προσωρινή) εκεχειρία στη Μέση Ανατολή, καθώς οι συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν στο Ισλαμαμπάντ είναι “στον αέρα”.
Ο πρώτος γύρος των συνομιλιών ΗΠΑ-Ιράν στο Πακιστάν στις 11 Απριλίου έληξε χωρίς σημαντική πρόοδο. Έκτοτε, οι ΗΠΑ επέβαλαν ναυτικό αποκλεισμό σε όλα τα πλοία που συνδέονται με το Ιράν και προσπαθούν να διέλθουν από τα Στενά του Ορμούζ. Το Ιράν έχει πυροβολήσει εναντίον πλοίων που προσπαθούν να διασχίσουν τη ζωτικής σημασίας ναυτιλιακή οδό. Και νωρίς τη Δευτέρα, οι ΗΠΑ πυροβόλησαν και στη συνέχεια κατέλαβαν ένα ιρανικό σκάφος που προσπαθούσε να περάσει από το υδάτινο πέρασμα.
Η Τεχεράνη χαρακτήρισε την κατάληψη του πλοίου “πειρατεία”, απείλησε με αντίποινα και αρνήθηκε να συμμετάσχει σε συνομιλίες.
Ο Τραμπ επανέφερε την προειδοποίησή του ότι θα διέταζε τον στρατό των ΗΠΑ να ανατινάξει όλες τις γέφυρες και τους σταθμούς παραγωγής ενέργειας στο Ιράν εάν αυτό δεν αποδεχθεί μια συμφωνία με τους όρους των ΗΠΑ.
Εν μέσω αυτής της αβεβαιότητας για το μέλλον των συνομιλιών και της ανακωχής, το Al Jazeera αναλύτει τα τέσσερα πιθανά σενάρια για την επόμενη ημέρα στη Μέση Ανατολή.
Η εκεχειρία δύο εβδομάδων, που ανακοινώθηκε από τον Τραμπ στις 7 Απριλίου, λήγει στις 3 τα ξημερώματα της Τετάρτης.
Ενώ το Ισλαμαμπάντ συνεχίζει τις προετοιμασίες του για τη φιλοξενία πολυήμερων συνομιλιών, δεν υπάρχει ακόμη επιβεβαίωση από Ιρανούς αξιωματούχους για το αν θα παραστούν. Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι αισθάνεται σίγουρος ότι το Ιράν θα διαπραγματευτεί, αλλιώς «θα δει προβλήματα που δεν έχει ξαναδεί ποτέ».
Στην τελευταία χρονικά εξέλιξη, ο Τραμπ δήλωσε ότι δεν επιθυμεί να παρατείνει την εκεχειρία με το Ιράν, προσθέτοντας ότι οι ΗΠΑ βρίσκονται σε ισχυρή διαπραγματευτική θέση και θα καταλήξουν σε αυτό που χαρακτήρισε “εξαιρετική συμφωνία”.
“Δεν θέλω να το κάνω αυτό. Δεν έχουμε τόσο πολύ χρόνο”, είπε ο Τραμπ όταν ρωτήθηκε για την πιθανότητα παράτασης της εκεχειρίας.
“[Οι Ιρανοί αξιωματούχοι] δεν έχουν άλλη επιλογή από το να διαπραγματευτούν”, απάντησε ο Τραμπ, όταν ρωτήθηκε τι ανέμενε να προκύψει από έναν δεύτερο γύρο ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων με το Ιράν.
“Είμαστε έτοιμοι για στρατιωτική δράση” επεσήμανε, επίσης, ο Τραμπ, σημειώνοντας ότι θα συνεχίσει τους βομβαρδισμούς στο Ιράν, εάν δεν καταφέρουν να καταλήξουν σε συμφωνία.
Τα ιρανικά ΜΜΕ, από την άλλη, μεταδίδουν ότι ”καμία αντιπροσωπεία της Τεχεράνης δεν έχει ακόμη αναχωρήσει για το Πακιστάν… μέχρι στιγμής” προκειμένου για να συμμετάσχει σε ειρηνευτικές συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Σενάριο 1: Οι συνομιλίες γίνονται και επιτυγχάνεται μια προσωρινή συμφωνία
Το Πακιστάν στοχεύει να πείσει τις ΗΠΑ και το Ιράν να συμφωνήσουν σε πολυήμερες διαπραγματεύσεις, δήλωσαν πηγές προσκείμενες στις μεσολαβητικές προσπάθειες στο Al Jazeera.
Από την πλευρά των ΗΠΑ, ο Βανς αναμένεται να πλαισιωθεί από τον απεσταλμένο του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, και τον γαμπρό του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ. Αν τελικά παραστούν οι Ιρανοί, ο πρόεδρος του κοινοβουλίου, Mohammad Bagher Ghalibaf, αναμένεται να ηγηθεί ξανά της αντιπροσωπείας τους, στην οποία θα συμμετέχει και ο υπουργός Εξωτερικών Abbas Araghchi.
Οι μεσολαβητές στο Ισλαμαμπάντ στοχεύουν στην επίτευξη ενός «μνημονίου συνεννόησης» μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν για να κερδίσουν χρόνο για μια τελική συμφωνία και να παρατείνουν την εκεχειρία.
Ωστόσο, υπάρχουν τεράστιες διαφορές στις απαιτήσεις, συμπεριλαμβανομένου του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης, του ελέγχου των Στενών του Ορμούζ και των κυρώσεων.
Σενάριο 2: Οι συνομιλίες λήγουν χωρίς αποτέλεσμα αλλά με παράταση εκεχειρίας
Χωρίς συμβιβασμούς και από τις δύο πλευρές, μια συμφωνία είναι απίθανη. Ο Τραμπ επιμένει να σταματήσει το Ιράν κάθε εμπλουτισμό ουρανίου και να παραδώσει το απόθεμά του, κάτι που το Ιράν απορρίπτει.
Παρόλα αυτά, οι δύο πλευρές μπορεί να συμφωνήσουν σε μια «προσωρινή παράταση της εκεχειρίας», δίνοντας στη διπλωματία άλλη μια ευκαιρία.
Σενάριο 3: Δεν γίνονται συνομιλίες αλλά η εκεχειρία παρατείνεται
Ο Τραμπ δήλωσε στο Bloomberg ότι θεωρεί την εκεχειρία λήξασα το «βράδυ της Τετάρτης ώρα Ουάσιγκτον», αλλά μια ανάρτηση της τελευταίας στιγμής για παράταση δεν θα ήταν έκπληξη.
Σενάριο 4: Οι συνομιλίες αποτυγχάνουν και η εκεχειρία λήγει
Αν οι Ιρανοί δεν ταξιδέψουν στο Ισλαμαμπάντ, η απειλή του Τραμπ για βομβαρδισμούς θα δοκιμαστεί. «Τότε πολλές βόμβες θα αρχίσουν να πέφτουν», δήλωσε ο Τραμπ στο PBS News. Ο Ghalibaf απάντησε ότι το Ιράν είναι προετοιμασμένο στρατιωτικά για επανέναρξη των μαχών, έχοντας «νέα χαρτιά στο πεδίο της μάχης».
Αν η εκεχειρία καταρρεύσει, οι ΗΠΑ πιθανότατα θα στοχεύσουν κρίσιμες υποδομές, κάτι που θα μπορούσε να προκαλέσει ανάφλεξη σε ολόκληρη την περιοχή.
