Η ΕΜΥ είναι “όμηρος” νόμου που δεν εφαρμόζεται επί σχεδόν 3 χρόνια και της στερεί τη δυνατότητα έγκαιρης προειδοποίησης για έντονα καιρικά φαινόμενα.
Για κάποιο, ανεξήγητο λόγο, η Ελληνική Μετεωρολογική Υπηρεσία (ΕΜΥ) αποδυναμώνεται όλο και περισσότερο, μολονότι η πρόγνωση καιρού είναι ζωτικής σημασίας για τους πολίτες της χώρας, οι οποίοι ζουν από τύχη.
Μάλλον δεν χρειάζεται να θυμίσουμε τι γίνεται με την ένταση των ανέμων τα καλοκαίρια και τις έντονες βροχοπτώσεις, ανά πάσα στιγμή.
Οι… περικοπές στην πρόγνωση καιρού
Στα μέσα του Ιουλίου έγινε γνωστή η απόφαση της Υπηρεσίας να καταργήσει την πρόγνωση επτά ημερών και να την περιορίσει σε τρεις “λόγω έλλειψης προσωπικού”, με τον Θοδωρή Κολυδά να εξηγεί πως θα έχει σοβαρές συνέπειες “για την επιχειρησιακή πρόγνωση, την έγκαιρη προειδοποίηση και τελικά για την ίδια την αξιοπιστία της χώρας απέναντι στα καιρικά φαινόμενα”.
Πρόσθεσε και ότι χωρίς επίσημη επταήμερη πρόγνωση, θα ενταθεί η κινδυνολογία που γίνεται ήδη από ιδιώτες ή άλλους φορείς. Έπειτα από τις έντονες αντιδράσεις, ανακλήθηκε η απόφαση και έτσι, μαθαίνουμε τα του καιρού και τις επτά ημέρες της εβδομάδας!
Δεν έχουν γίνει προσλήψεις στην ΕΜΥ από το 2006
Η πρόεδρος του Συλλόγου Μετεωρολόγων Υπαλλήλων, ΕΜΥ, Μαρία Καραλιά είχε αποκαλύψει ότι από το 2006 δεν έχει γίνει νέα πρόσληψη πολιτικού προσωπικού -δεν έχει πραγματοποιηθεί διαγωνισμός ή μαζική πρόσληψη πολιτικού προσωπικού μετεωρολόγων, κάτι που έχει οδηγήσει σε δραματική συρρίκνωση του δυναμικού, λόγω συνταξιοδοτήσεων.
Επίσης, δεν εμφανίζονται και στρατιωτικά στελέχη.
Τι δουλειά έχει ο στρατός;
Η ΕΜΥ ανήκει στο Γενικό Επιτελείο Αεροπορίας του υπουργείου Εθνικής Άμυνας και στελεχώνεται από πολιτικό και στρατιωτικό προσωπικό. Πριν κάποια χρόνια είχαν κινηθεί οι διαδικασίες να μεταφερθεί στο υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας.
Μάλιστα, αυτή η μεταφορά είχε εξαγγελθεί από τον πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη στη ΔΕΘ και νομοθετήθηκε με τον ν. 5075/2023 (άρθρο 20), τον Δεκέμβριο του 2023.
Το χάος που δεν επιτρέπει την σωστή λειτουργία της ΕΜΥ
Ο προ σχεδόν τριετίας νόμος προέβλεπε ότι η ΕΜΥ μεταφέρεται ως αυτοτελής υπηρεσία υπό τον Υπουργό Κλιματικής Κρίσης, με το πολιτικό προσωπικό, τις υποδομές και τις περισσότερες αρμοδιότητες, ενώ θα διατηρούσε ρόλο και για θέματα εθνικής άμυνας.
Αναφερόταν και ότι εντός 6 μηνών έπρεπε να εκδοθεί
- Διαπιστωτική πράξη του Υπουργού Εθνικής Άμυνας που θα καθόριζε ποιο προσωπικό μεταφέρεται.
- Κοινές υπουργικές αποφάσεις για τη διοικητική διαδικασία, τη στέγαση, τις δαπάνες, τις μεταθέσεις κ.λπ.
- Προεδρικό Διάταγμα για τη νέα οργάνωση και λειτουργία της ΕΜΥ.
Στο μεσοδιάστημα δόθηκε μια παράταση έως το τέλος του 2024. Πληροφορίες αναφέρουν ότι μέχρι σήμερα δεν έχουν εκδοθεί/ολοκληρωθεί.
Πηγές εξηγούν ότι το στρατιωτικό προσωπικό δεν μεταφέρεται αυτόματα, γεγονός που δημιούργησε νομικά και οργανωτικά αδιέξοδα (για παράδειγμα το ποιος ανήκει πού).
Εν τω μεταξύ, το πολιτικό προσωπικό είναι μετέωρο από το Δεκέμβριο του 2023, καθώς δεν ανήκει πια στον Οργανισμό Πολιτικού Προσωπικού του ΥΠΕΘΑ και δεν έχει ενταχθεί επίσημα στο υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας.
Αυτό το χάος δημιουργεί προβλήματα στη λειτουργία, τις προσλήψεις και την αναβάθμιση της υπηρεσίας.
Περικοπές και στις ραδιοβολήσεις
Ένα μήνα μετά τις “περικοπές” σε προγνώσεις, αναδεικνύεται το θέμα με τα μετεωρολογικά ραντάρ που δεν υπάρχουν και είναι άκρως απαραίτητα για την πρόγνωση και την παρακολούθηση του καιρού και δη των έντονων φαινομένων, όπως φυσικά και άλλα “εργαλεία”.
Για παράδειγμα, οι ραδιοβολήσεις (ειδικές συσκευές που λέγονται ραδιοβολίδες δένονται σε μπαλόνια υδρογόνου ή ηλίου και κάνουν μετρήσεις θερμοκρασίας, υγρασίας και ατμοσφαιρικής πίεσης στην ανώτερη ατμόσφαιρας, με την ΕΜΥ να κάνει από τους σχετικούς σταθμούς λιγότερες από τις μισές, από αυτές που χρειάζονται για μια σωστή πρόγνωση, λόγω του κόστους των αναλώσιμων.
Πώς λειτουργούν τα μετεωρολογικά ραντάρ
Μέσω ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων, τα ραντάρ της μετεωρολογίας μετρούν την ανάκλαση από σταγόνες βροχής, χαλάζι, χιόνι και πάγο και δίνουν την εικόνα των επόμενων 30 με 120 λεπτών, με μεγάλη ακρίβεια.
Παρεμπιπτόντως, αυτό δεν το κάνουν ούτε τα περίφημα μοντέλα πρόγνωσης. Συγκεκριμένα, χωρίς ραντάρ, μια ισχυρή καταιγίδα που σχηματίζεται γρήγορα πάνω από την Αττική ή τη Θεσσαλία “φαίνεται” στα μοντέλα μόνο όταν είναι ήδη σε εξέλιξη.
Έχουμε μετεωρολογικά ραντάρ, αλλά είναι σαν να μην έχουμε
Η Ελλάδα βρίσκεται στη δυσάρεστη θέση να αποτελεί μια από τις χειρότερες περιπτώσεις σε κάλυψη και αξιοπιστία εθνικού δικτύου, ιδιαίτερα σε σχέση με τις ανάγκες της χώρας που έχει καταντήσει να έχει στις by default πλημμύρες και πυρκαγιές.
Επισήμως, έχουμε 9 μετεωρολογικά ραντάρ, με τα περισσότερα να είναι εκτός λειτουργίας ή να υπολειτουργούν. Η συντήρηση δεν είναι πάντα εφικτή, καθώς υπάρχει έλλειψη ανταλλακτικών (ναι, τόσο παλιά είναι) και έτσι, προκύπτουν τεχνικά προβλήματα.
Έχουμε αγοράσει 7 υπερσύγχρονα ραντάρ
Το δίκτυο είναι παρωχημένο και ένα, ένα τα μηχανήματα “εγκαταλείπουν”. Θα έπρεπε ήδη να έχει γίνει η αντικατάσταση με νέα, με τις πληροφορίες να αναφέρουν τα 7 dual polarization C-band ραντάρ με δίκτυο ανίχνευσης κεραυνών, τα οποία εντάσσονται στο εξοπλιστικό πρόγραμμα (Ταμείο Ανάκαμψης/ΑΙΓΙΣ),έχουν παραδοθεί.
Μάλιστα, παρουσιάστηκαν εσωτερικά (σε κλειστό κύκλο) τον Μάρτιο, σε εκδήλωση που έγινε στο Αρχηγείο Τακτικής Αεροπορίας, στη Λάρισα -όπου λειτουργεί το Περιφερειακό Μετεωρολογικό Κέντρο ΑΤΑ, το οποίο είναι άμεσα συνδεδεμένο με την ΕΜΥ και τις ανάγκες της Πολεμικής Αεροπορίας.
Διευκρινίζεται ότι τα συγκεκριμένα ραντάρ έχουν και αμυντική διάσταση, καθώς μπορούν να υποστηρίξουν αεροπορικές επιχειρήσεις. Κάποια στιγμή, τα δεδομένα θα ανοίξουν για πολιτική χρήση και την Πολιτική Προστασία -δεν έχει διευκρινιστεί το πότε θα γίνει αυτό.
Το πρώτο έχει ήδη εγκατασταθεί στην 110 Πτέρυγα Μάχης, στη Λάρισα. Τα υπόλοιπα ΘΑ τοποθετηθούν σταδιακά “με εργώδεις ρυθμούς” σε Άκτιο, Αίγινα, Αλεξάνδρεια Ημαθίας, Χανιά, Χρυσούπολη “έως το τέλος του 2026”.
Η πλήρης λειτουργία ωστόσο, θα χρειαστεί λίγο καιρό παραπάνω, με την πρόοδο να παρουσιάζεται σε ημερίδα της ΕΜΥ τον περασμένο Ιούνιο, δίχως νέες λεπτομέρειες για επιπλέον ολοκληρωμένες εγκαταστάσεις.
Στα χαρτιά, υπάρχουν επίσης έργα στο πλαίσιο του AEGIS και του Ταμείου Ανάκαμψης.
Οι επιστήμονες προσπαθούν να κάνουν τη δουλειά τους δίχως μέσα και να πείσουν για τη μεταφορά της Υπηρεσίας στο υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας.
Οι αναφορές θέλουν να είναι μόλις δυο τα ραντάρ στα οποία βασίζονται οι ειδικοί (στην Ανδραβίδα και τη Λάρισα), με την ΕΜΥ να στηρίζεται στα δεδομένα που δίνουν γειτονικές χώρες, οι οποίες έχουν μετεωρολογικά ραντάρ, όπως έχουν και δορυφόρους.
Iδού η πραγματικότητα, όπως τη δίνει live το Rain Viewer… των live radar. Το βλέπετε το σκοτάδι στην Ελλάδα, έτσι;
