Κάποτε, οι καλοκαιρινές διακοπές στην Ελλάδα δεν ήταν πολυτέλεια. Ήταν μια μικρή ανάσα. Ένα δικαίωμα που ο περισσότερος κόσμος θεωρούσε αυτονόητο. Μπορεί να μην υπήρχαν πεντάστερα ξενοδοχεία, πισίνες υπερχείλισης και Instagram stories από ξαπλώστρες των 80 ευρώ, υπήρχαν όμως λίγες ημέρες ξεγνοιασιάς. Ένα δωμάτιο δίπλα στη θάλασσα, ένα τάπερ με κεφτεδάκια από το σπίτι και μια οικογένεια που μπορούσε να γελάσει χωρίς να μετράει συνεχώς το υπόλοιπο του λογαριασμού.
Σήμερα, το ερώτημα δεν είναι «πού θα πάμε διακοπές». Είναι αν θα πάμε.
Οι αριθμοί είναι αμείλικτοι. Ένας στους δύο Έλληνες δεν θα φύγει ούτε μία ημέρα. Και όσοι τελικά ταξιδέψουν, θα κόψουν ημέρες, θα μειώσουν έξοδα, θα κοιμηθούν σε συγγενείς, θα πάνε στο χωριό ή θα αρκεστούν στις κοντινές παραλίες. Όχι επειδή το προτιμούν. Επειδή δεν μπορούν διαφορετικά.
Την ίδια στιγμή, μια οικογένεια χρειάζεται δύο και τρεις χιλιάδες ευρώ για λίγες ημέρες σε ένα ελληνικό νησί. Και όλα αυτά σε μια χώρα που οι μισθοί παραμένουν από τους χαμηλότερους στην Ευρώπη, ενώ το κόστος των διακοπών συγκαταλέγεται στα υψηλότερα.
Έχουμε καταφέρει το ακατόρθωτο. Να είμαστε ακριβοί για τους ίδιους τους Έλληνες.
Και κάπου εδώ αρχίζει το πραγματικό παράδοξο. Η Ελλάδα σπάει κάθε χρόνο ρεκόρ τουρισμού. Τα αεροδρόμια γεμίζουν, τα ξενοδοχεία γεμίζουν, τα νησιά γεμίζουν. Μόνο που ολοένα και λιγότερο γεμίζουν με Έλληνες. Ο Έλληνας βλέπει τη χώρα του να γίνεται ένας πανάκριβος τουριστικός προορισμός, στον οποίο ο ίδιος δυσκολεύεται να είναι επισκέπτης.
Κι ενώ όλα αυτά συμβαίνουν μπροστά στα μάτια μας, η επίσημη εικόνα παραμένει σχεδόν ειδυλλιακή. Η οικονομία λένε πηγαίνει καλά. Οι δείκτες ανεβαίνουν. Οι επενδύσεις έρχονται. Οι αριθμοί χαμογελούν.
Μόνο που οι αριθμοί των δελτίων δεν ψωνίζουν στο σούπερ μάρκετ. Δεν πληρώνουν ακτοπλοϊκά. Δεν κλείνουν δωμάτιο για πέντε βράδια τον Αύγουστο.
Αυτά τα πληρώνει ο κόσμος.
Και ο κόσμος σήμερα δεν ψάχνει προσφορές για διακοπές. Ψάχνει τρόπο να βγάλει τον μήνα.
Η αλήθεια είναι πως εδώ και πολλά χρόνια οι Έλληνες ακούνε ότι «έρχονται καλύτερες μέρες». Άλλαξαν κυβερνήσεις, άλλαξαν συνθήματα, άλλαξαν χρώματα, άλλαξαν λογότυπα. Άλλοτε ΠΑΣΟΚ, άλλοτε Νέα Δημοκρατία, άλλοτε ΣΥΡΙΖΑ, πάντα όμως η καθημερινότητα έβρισκε τρόπο να θυμίζει ότι ο λογαριασμός έρχεται πριν από τις υποσχέσεις.
Και τώρα; Οι πολιτικές συζητήσεις έχουν ήδη ξεκινήσει. Τα σενάρια για εκλογές δίνουν και παίρνουν, αν και τίποτα δεν έχει ανακοινωθεί επίσημα. Μέχρι τότε, όμως, ο πολίτης θα συνεχίσει να κάνει αυτό που κάνει εδώ και χρόνια: να υπολογίζει αν του φτάνουν τα χρήματα για βενζίνη, για ρεύμα, για τρόφιμα και αν περισσέψει κάτι, για λίγες μέρες δίπλα στη θάλασσα.
Γιατί τελικά, το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι ότι οι διακοπές έγιναν ακριβές.
Είναι ότι, για εκατομμύρια Έλληνες, έπαψαν να θεωρούνται δεδομένες και έγιναν ένα όνειρο που κάθε καλοκαίρι απομακρύνεται λίγο περισσότερο.
Βασίλης Σπαντούρος
