Το τμήμα Πλαστικών Τεχνών και Επιστημών της Τέχνης ιδρύθηκε το 2000 με ένα όραμα: να συνδυάσει την καλλιτεχνική πράξη με τη θεωρητική και επιστημονική γνώση, να διδάξει ανθρώπους ώστε να μπορούν να σταθούν με επάρκεια τόσο στον χώρο της τέχνης όσο και στον χώρο της εκπαίδευσης. Για δύο δεκαετίες, όμως, οι απόφοιτοί του, οι πρώτοι ήταν το 2004, έζησαν σε μια παράδοξη θεσμική εκκρεμότητα. Είχαν ολοκληρωμένες σπουδές, είχαν ακαδημαϊκή αναγνώριση, είχαν ερευνητικό έργο, γίνονταν δεκτοί σε μεγάλα πανεπιστήμια του εξωτερικού, αλλά δεν είχαν το αυτονόητο: επαγγελματικά δικαιώματα στη δημόσια εκπαίδευση.
Η πρόσφατη απόφαση της Πολιτείας δεν είναι μια απλή διοικητική ρύθμιση. Είναι μια δικαίωση όλων των φοιτητών εκείνων των χρόνων, που πίστεψαν σε ένα τμήμα που δημιουργήθηκε εν μέσω τυμπανοκρουσιών. Είναι μια ηθική αποκατάσταση. Μια παραδοχή ότι η τέχνη, η αισθητική παιδεία και η θεωρητική κατάρτιση δεν είναι περιθωριακά στοιχεία, αλλά βασικά συστατικά ενός σύγχρονου σχολείου. Είναι η αναγνώριση ότι οι απόφοιτοι του Τμήματος Πλαστικών Τεχνών και Επιστημών της Τέχνης έχουν θέση στη μέση εκπαίδευση και μάλιστα θέση που έπρεπε να τους έχει δοθεί από την πρώτη στιγμή.
Είκοσι δύο χρόνια καθυστέρησης δεν είναι λεπτομέρεια. Είναι σύμπτωμα μιας διαχρονικής αμηχανίας της ελληνικής διοίκησης απέναντι στην Τέχνη και τις Ανθρωπιστικές Επιστήμες. Κι όμως, η πραγματικότητα είναι αδιάψευστη: χωρίς τέχνη, χωρίς κριτική σκέψη, χωρίς αισθητική καλλιέργεια, δεν υπάρχει εκπαίδευση που να μπορεί να σταθεί στο σήμερα.
Τώρα, με την αναγνώριση των επαγγελματικών δικαιωμάτων στην εκπαίδευση, ανοίγει ένας νέος δρόμος. Οι απόφοιτοι μπορούν, όσοι βέβαια είκοσι δύο χρόνια μετά ακόμα το επιθυμούν, να διεκδικήσουν τη θέση τους στο σχολείο, να διδάξουν το αντικείμενό τους, να συμβάλουν στη διαμόρφωση μιας εκπαιδευτικής κουλτούρας που βλέπει την τέχνη όχι ως διακοσμητικό στοιχείο, αλλά ως εργαλείο σκέψης και κατανόησης του κόσμου.
Η δικαίωση άργησε. Πάρα πολύ. Αλλά ήρθε, και ήρθε ως αποτέλεσμα μιας σειράς επίμονων και συστηματικών ενεργειών που έγιναν την τελευταία δεκαετία. Ειδικότερα στις προσπάθειες του τότε προέδρου του Τμήματος κ. Ξενοφώντα Μπήτσικα και βεβαίως χάρη, στις άοκνες, επί σειρά ετών προσπάθειες του καθηγητή του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και μετέπειτα προέδρου του Τμήματος κ. Νίκου Κατσικούδη καθώς και του πρώην Βουλευτή Ιωαννίνων και πρώην Υπουργού της Ν.Δ. κ. Σταύρου Καλογιάννη. Η διαδικασία ολοκληρώθηκε με την υπογραφή της νυν Υπουργού Παιδείας κ. Σοφίας Ζαχαράκη και τη δημοσίευση της απόφασης στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης στις 6 Απριλίου 2026.
Λαμπρινή Μπενάτση
Δρ. Ιστορικός Τέχνης
