Η Ελλάδα στις πρώτες θέσεις της Ε.Ε. στη συχνότητα μοναξιάς, παρά τους ισχυρούς οικογενειακούς δεσμούς
Η μοναξιά δεν είναι απλώς ένα προσωπικό συναίσθημα — είναι κοινωνικό και οικονομικό φαινόμενο με πραγματικό κόστος. Νέα παγκόσμια έρευνα του ΟΟΣΑ δείχνει ότι η έλλειψη κοινωνικών δεσμών βλάπτει την υγεία, μειώνει την παραγωγικότητα και επιβαρύνει την οικονομία των χωρών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, η κοινωνική απομόνωση και η μοναξιά συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο πρόωρης θνησιμότητας – ευθύνονται για περίπου 871.000 θανάτους ετησίως – καθώς και με χαμηλότερες επιδόσεις στην εργασία, την εκπαίδευση και τη συμμετοχή στα κοινά.
Η θέση της Ελλάδας
Η Ελλάδα εμφανίζει διττή εικόνα. Από τη μία πλευρά, οι οικογενειακοί δεσμοί παραμένουν ισχυροί:
-
86% δηλώνει ότι έχει καθημερινή επαφή με συγγενείς ή φίλους (έναντι 67% στον μέσο όρο ΟΟΣΑ).
-
Μόνο 9% δηλώνει δυσαρέσκεια από τις προσωπικές του σχέσεις (έναντι 25%).
Ωστόσο, τα ευρωπαϊκά στοιχεία δείχνουν ότι η χώρα μας έχει το τέταρτο υψηλότερο ποσοστό μοναξιάς στην Ε.Ε.: περίπου 16%-17% των Ελλήνων δηλώνουν ότι ένιωθαν συχνά ή πάντα μοναξιά τον τελευταίο μήνα, έναντι 13% στην Ε.Ε.
Η πολιτική διάσταση
Μετά την πανδημία, πολλές χώρες έθεσαν τη μοναξιά στην πολιτική τους ατζέντα: το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιαπωνία απέκτησαν «υπουργό Μοναξιάς», ενώ ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Γερμανία και η Ισπανία, υλοποιούν εθνικές στρατηγικές.
Στην Ελλάδα υπάρχουν τοπικές πρωτοβουλίες, όπως το «Βοήθεια στο Σπίτι» και το «Κανένας Μόνος», που όμως αντιμετωπίζουν περιορισμούς και ασυνέχειες.
Οι νέοι και οι ευάλωτοι
Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η αύξηση της μοναξιάς στις ηλικίες 16–24 ετών, που νιώθουν όλο και πιο αποκομμένοι παρά τη διαδικτυακή υπερσύνδεση. Η φτώχεια επιδεινώνει το φαινόμενο: οι άνεργοι και όσοι ζουν μόνοι έχουν πολλαπλάσιο κίνδυνο απομόνωσης, ενώ οι ηλικιωμένοι παραμένουν η πιο ευάλωτη ομάδα.
Κοινότητες που συνδέουν
Ο ΟΟΣΑ προτείνει λύσεις σε επίπεδο γειτονιάς και κοινότητας: βιβλιοθήκες, πάρκα, λέσχες, πολιτιστικά και κοινωνικά κέντρα που ενθαρρύνουν τη συνάντηση, αλλά και ασφαλείς διαδικτυακούς χώρους για τους νέους.
Η αντιμετώπιση της μοναξιάς, καταλήγει η έκθεση, δεν είναι πολυτέλεια ευαισθησίας αλλά αναγκαιότητα ευημερίας.
