Το καλοκαίρι στην Ευρώπη, που σπάει κάθε ρεκόρ ζέστης και ξηρασίας, τροφοδοτεί μεγάλες φωτιές, με τη Γαλλία, την Ισπανία και την Ελλάδα να συγκαταλέγονται μεταξύ των χωρών που αντιμετωπίζουν εκτεταμένες πυρκαγιές.
«Οι πυροστρόβιλοι μπορούν να οδηγήσουν σε ένα φαινόμενο που ονομάζεται ‘εκτόξευση καυτών θραυσμάτων’, όπου θραύσματα που καίγονται, εκτοξεύονται μπροστά από το μέτωπο της πυρκαγιάς»
Όπως σημειώνει το Euronews, οι επιστήμονες αναφέρουν ότι ορισμένες από αυτές τις πυρκαγιές προκαλούν ένα ασυνήθιστο και επικίνδυνο φαινόμενο, γνωστό ως πυρκαγιά – ανεμοστρόβιλος ή πυροστρόβιλος, κατά το οποίο η έντονη ζέστη και ο άνεμος συνδυάζονται για να δημιουργήσουν περιστρεφόμενες στήλες φλόγας και καπνού.
Σύμφωνα με τον ερευνητή πυρκαγιών Τζέιμς Ούρμπαν, επίκουρο καθηγητή στο Πολυτεχνικό Ινστιτούτο του Γουόρτσεστερ στη Μασαχουσέτη, αυτή η ακραία συμπεριφορά της φωτιάς έχει παρατηρηθεί σε ολόκληρη την Ευρώπη τις τελευταίες ημέρες.
Για να κατανοήσουν καλύτερα το φαινόμενο, ερευνητές του Πολυτεχνικού Ινστιτούτου του Γουόρτσεστερ στις ΗΠΑ αναπαρήγαγαν τους στροβίλους της φωτιάς υπό ελεγχόμενες εργαστηριακές συνθήκες.
Στιγμιότυπο από τη φωτιά στην Αττικοβοιωτία.
Πώς δημιουργούνται οι πυροστρόβιλοι
Ο Ούρμπαν αναφέρει ότι η περιστροφική κίνηση δημιουργείται όταν ο άνεμος αλληλεπιδρά με το έδαφος και το σχήμα της φωτιάς.
«Λοιπόν, οι πυρκαγιές – ανεμοστρόβιλοι, ή όπως τις αποκαλούμε, οι πυροστρόβιλοι, είναι ένα φαινόμενο κατά το οποίο μια πυρκαγιά περιβάλλεται από μια ισχυρή περιστροφική ροή, μια ισχυρή περιστροφική κίνηση γύρω της.
Αυτό μπορεί να προκληθεί από τον άνεμο και τις αλληλεπιδράσεις με τα γεωγραφικά χαρακτηριστικά, καθώς και από το σχήμα της ίδιας της γραμμής της πυρκαγιάς.
Αυτές οι πυρκαγιές συνδέονται με ακραία συμπεριφορά της φωτιάς, καθώς μπορούν να επιτρέψουν στη φωτιά να καίει με μεγαλύτερη ένταση και, στη συνέχεια, να αλλάξει κατεύθυνση αρκετά γρήγορα, κάτι που μπορεί να αποτελέσει σοβαρό κίνδυνο για την πυροσβεστική υπηρεσία που ανταποκρίνεται στην πυρκαγιά», τονίζει ο Ούρμπαν.
Ο ίδιος εξηγεί ότι οι πυροστρόβιλοι σχηματίζονται όταν ο αέρας εισέρχεται στη φωτιά από διαφορετικές κατευθύνσεις.
Εμπόδια όπως η βλάστηση, οι κοντινές πυρκαγιές ή τα γεωγραφικά χαρακτηριστικά μπορούν να αναγκάσουν αυτή τη ροή αέρα να ακολουθήσει μια περιστροφική τροχιά, αυξάνοντας έτσι την ένταση της φωτιάς.
«Σε έναν πυροστρόβιλο, ή όπως συνήθως ονομάζεται πυρκαγιά – ανεμοστρόβιλος, η φωτιά παρασύρει αέρα από τα πλάγια. Και αυτό που μπορεί να συμβεί είναι ότι, λόγω εμποδίων όπως άλλες πυρκαγιές ή εμπόδια όπως η βλάστηση ή τοπικά γεωγραφικά χαρακτηριστικά, η ροή μπορεί να περιοριστεί και να δημιουργήσει ένα μοτίβο ανακυκλοφορίας, προκαλώντας την κυκλοφορία και ένα είδος περιστροφής της φωτιάς, κάτι που μπορεί να επιτρέψει στη φωτιά να καίει πιο γρήγορα και να φέρει τις φλόγες πιο κοντά στο έδαφος – επιτρέποντάς τους να κάψουν τη βλάστηση πιο γρήγορα – με αποτέλεσμα την απελευθέρωση πιο έντονης θερμότητας και μια πιο έντονη πυρκαγιά», περιγράφει ο καθηγητής.
Τι κάνει τις πυρκαγιές – ανεμοστρόβιλους πιο επικίνδυνες
Ένας από τους μεγαλύτερους κινδύνους είναι η ικανότητα των πυροστρόβιλων να εκτοξεύουν φλεγόμενα υλικά πολύ πιο μπροστά από τις φλόγες, με αποτέλεσμα οι πυρκαγιές να εξαπλώνονται απροσδόκητα και ενδεχομένως να παγιδεύουν τους πυροσβέστες.
«Οι πυροστρόβιλοι μπορούν να οδηγήσουν σε ένα φαινόμενο που ονομάζεται ‘εκτόξευση καυτών θραυσμάτων’, όπου θραύσματα που καίγονται, εκτοξεύονται μπροστά από το μέτωπο της πυρκαγιάς, κάτι που μπορεί να προκαλέσει πολύ ταχεία εξάπλωση της πυρκαγιάς, η οποία είναι επικίνδυνη τόσο για το πυροσβεστικό σώμα όσο και για τις γειτονικές κοινότητες.
Επιπλέον, μπορεί να οδηγήσει την πυρκαγιά να ‘περάσει’, ουσιαστικά, πάνω από το πυροσβεστικό σώμα, αυξάνοντας τις πιθανότητες να παγιδευτούν. Επομένως, όταν οι πυροσβέστες επιχειρούν σε συνθήκες όπου εμφανίζονται πυροστρόβιλοι, πρέπει να είναι πολύ προσεκτικοί.»
