Η εικόνα της Ευρώπης από το διάστημα αποκαλύπτει μια πρωτοφανή υδατική κρίση.
Οι υψηλές θερμοκρασίες και η παρατεταμένη απουσία βροχοπτώσεων έχουν προκαλέσει δραματική υποχώρηση της στάθμης σε ορισμένους από τους σημαντικότερους ποταμούς της ηπείρου, με τον Ρήνο και τον Δούναβη να καταγράφουν ιστορικά χαμηλά επίπεδα.
Δορυφορικές εικόνες δείχνουν συρρικνωμένες κοίτες ποταμών, τεράστιες εκτάσεις από ξεγυμνωμένες όχθες και αμμοθίνες που υπό φυσιολογικές συνθήκες βρίσκονται κάτω από την επιφάνεια του νερού.
Η σύγκριση με προηγούμενα χρόνια, όπως το 2023 όταν οι ροές των ευρωπαϊκών ποταμών βρίσκονταν κοντά στον μέσο όρο, δείχνει το μέγεθος της αλλαγής.
Ο Δούναβης σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα
Ο Δούναβης, ο δεύτερος μεγαλύτερος ποταμός της Ευρώπης, έχει υποχωρήσει σε επίπεδα-ρεκόρ στην Ουγγαρία.
Στη Βουδαπέστη, η στάθμη του ποταμού έπεσε στις 4 ίντσες, καταρρίπτοντας το προηγούμενο αρνητικό ρεκόρ των 13 ιντσών που είχε καταγραφεί το 2018.
Η νέα θερμική εισβολή στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη αυξάνει τις ανησυχίες ότι η στάθμη μπορεί να μειωθεί ακόμη περισσότερο.
Η πτώση του Δούναβη έχει ήδη προκαλέσει προβλήματα στην ενεργειακή ασφάλεια της Ουγγαρίας.
Ο πυρηνικός σταθμός του Πακς, που παράγει σχεδόν το μισό ηλεκτρικό ρεύμα της χώρας και χρησιμοποιεί νερό του ποταμού για ψύξη, λειτουργεί με σημαντικά μειωμένη ισχύ, καθώς η χαμηλή στάθμη έχει οδηγήσει σε αναστολή λειτουργίας αντιδραστήρων.
Παρόμοια προβλήματα αντιμετωπίζει και η Ρουμανία, όπου οι αρχές προχώρησαν σε παρεμβάσεις στον Δούναβη ώστε να εξασφαλίσουν επαρκή ροή νερού προς τον πυρηνικό σταθμό του Τσερναβόντα.
Ο Ρήνος απειλεί τις μεταφορές και τη βιομηχανία
Σοβαρή είναι η κατάσταση και στον Ρήνο, έναν από τους σημαντικότερους εμπορικούς ποταμούς της Ευρώπης.
Ο ποταμός, που ξεκινά από τις Ελβετικές Άλπεις και καταλήγει στη Βόρεια Θάλασσα, αποτελεί βασική αρτηρία για τη μεταφορά εμπορευμάτων, όπως καύσιμα, μέταλλα και πρώτες ύλες.
Στο κρίσιμο σημείο του Καουμπ, κοντά στο Κόμπλεντς της Γερμανίας, η στάθμη του νερού έφτασε σε επίπεδα κοντά στο ιστορικό χαμηλό του 2018.
Η χαμηλή στάθμη έχει αναγκάσει τα εμπορικά πλοία να μειώσουν έως και κατά 80% τα φορτία τους, προκειμένου να αποφύγουν την προσάραξη, προκαλώντας καθυστερήσεις και αυξημένο κόστος στις εφοδιαστικές αλυσίδες.
Προβλήματα στον τουρισμό – Αποκαλύπτονται αρχαιολογικά ευρήματα
Η υποχώρηση των ποταμών έχει πλήξει και τον τουρισμό. Κρουαζιέρες στον Δούναβη έχουν ακυρωθεί ή τροποποιηθεί, ενώ πλοίο προσάραξε πρόσφατα σε αμμοθώρακα στη Βουλγαρία.
Την ίδια στιγμή, η πτώση της στάθμης αποκάλυψε αντικείμενα που παρέμεναν κρυμμένα για δεκαετίες ή αιώνες. Στη βόρεια Βουλγαρία εντοπίστηκαν υπολείμματα που εκτιμάται ότι ανήκουν σε αρχαίο μαμούθ, ενώ στη Σερβία αποκαλύφθηκε βυθισμένο πολεμικό πλοίο των Ναζί.
Οι επιστήμονες προειδοποιούν
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι ακραίες μεταβολές στη στάθμη των ποταμών θα γίνουν πιθανότατα συχνότερες όσο η κλιματική αλλαγή επιταχύνεται.
«Καθώς το κλίμα συνεχίζει να θερμαίνεται, τα υδρολογικά άκρα που βιώνουμε σήμερα μπορεί να είναι μόνο η αρχή», σημειώνει ο Ρίτσαρντ Άλαν, καθηγητής κλιματικής επιστήμης στο Πανεπιστήμιο του Ρέντινγκ.
Όπως υπογραμμίζουν οι επιστήμονες, η διαχείριση των υδάτινων πόρων θα γίνεται ολοένα πιο δύσκολη, ενώ η αντιμετώπιση των φαινομένων απαιτεί μακροπρόθεσμες πολιτικές για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
