Οι Ψαριανοί

(Μια ιστορία πολιτικής υποκρισίας και χυδαιότητας)

Υπάρχουν άνθρωποι που στις μεγάλες τραγωδίες βλέπουν πόνο, αδικία και την ανάγκη για δικαιοσύνη. Και υπάρχουν και οι άλλοι: αυτοί που βλέπουν ευκαιρίες. Ευκαιρίες για μικροπολιτικά παιχνίδια, για εξισώσεις που ξεπλένουν ευθύνες, για δημόσιες σχέσεις και για προβολή.

Αυτοί είναι οι Ψαριανοί.

Οι Ψαριανοί δεν είναι μία γεωγραφική κοινότητα. Είναι μια νοοτροπία. Είναι αυτοί που, αντί να σταθούν δίπλα στους ανθρώπους που έχουν βιώσει τον θάνατο και την απώλεια, προσπαθούν να τους φιμώσουν. Είναι αυτοί που, όταν δεν μπορούν να αντικρούσουν ένα επιχείρημα, επιστρατεύουν τη χυδαιότητα. Είναι αυτοί που, όταν δεν τους βολεύει μια τραγωδία, την αγνοούν. Και όταν τους βολεύει, την χρησιμοποιούν σαν πολεμοφόδιο για να εξυπηρετήσουν τη γραμμή τους.

Αν κάποιοι πίστευαν ότι μετά την τραγωδία των Τεμπών θα επικρατούσε σιωπή και σεβασμός, έπεσαν έξω. Το ακριβώς αντίθετο:

• Κάποιοι έσπευσαν να ψάξουν συμψηφισμούς, λες και η μια αμέλεια δικαιολογεί την άλλη.
• Κάποιοι έσπευσαν να μιλήσουν για «πολιτικές σκοπιμότητες», αγνοώντας επιδεικτικά ότι οι χαροκαμένοι γονείς δεν έχουν καμία ατζέντα πέρα από τη δικαιοσύνη.
• Κάποιοι έσπευσαν να λοιδορήσουν όσους φωνάζουν για λογαριασμό των νεκρών.

Ένας εξ αυτών, από το πολιτικό περιθώριο που ο ίδιος επέλεξε να βρεθεί, χλεύασε δημόσια μία μάνα που έχασε το παιδί της. Τη στιγμή που εκείνη παλεύει να κρατήσει ζωντανή τη μνήμη του και να βρει το δίκιο της, εκείνος της επιτέθηκε με τη γνωστή χυδαιότητα που τον χαρακτηρίζει.

Αυτός είναι ο “μεγάλος” Ψαριανός. Μεγάλος μόνο στη χλεύη και στον κυνισμό. Μικρός σε όλα τα υπόλοιπα.

Αλλά ο “μεγάλος” Ψαριανός δεν είναι μόνος του. Υπάρχουν και οι “μικροί” Ψαριανοί, αυτοί που προσπαθούν να φέρουν τα πάντα στα μέτρα τους. Αυτοί που όταν τους συμφέρει, φωνάζουν για δικαιοσύνη. Και όταν δεν τους συμφέρει, μιλούν για «τυχαία γεγονότα» και «δυστυχήματα». Αυτοί που ξαφνικά θυμήθηκαν το Μάτι, όχι για να στηρίξουν τις οικογένειες των θυμάτων, αλλά για να το χρησιμοποιήσουν σαν εργαλείο συμψηφισμού.

Μα δε λειτουργεί έτσι η δικαιοσύνη. Δεν συμψηφίζονται οι ανθρώπινες ζωές. Δεν ξεπλένονται οι ευθύνες με επικοινωνιακά τεχνάσματα.

Αυτός ο συνεχής συμψηφισμός είναι η πιο ύπουλη μορφή συγκάλυψης. Γιατί δεν γίνεται για να αποδοθεί δικαιοσύνη, αλλά για να θολώσουν τα νερά. Για να χαθεί η ουσία. Για να μετατραπεί η συζήτηση από το «ποιος ευθύνεται» στο «ναι, αλλά και οι άλλοι».

Όμως, ένα έγκλημα δεν αναιρεί ένα άλλο. Μία αμέλεια δεν διαγράφει μία δεύτερη. Το αίμα των νεκρών δεν μπορεί να χρησιμοποιείται σαν πιόνι σε κομματικά παιχνίδια. Κάθε τραγωδία, είτε λέγεται Μάτι, είτε Τέμπη, είτε οποιαδήποτε άλλη, έχει τις δικές της ευθύνες, τους δικούς της υπεύθυνους και τη δική της πορεία προς την αλήθεια.

Αν κάτι πρέπει να μάθουμε από όλα αυτά, είναι ότι η δικαιοσύνη δεν μπορεί να είναι επιλεκτική. Δεν γίνεται να τιμωρεί τους μεν και να καλύπτει τους δε, ανάλογα με το ποιοι βρίσκονται στην εξουσία. Δεν γίνεται να υπάρχουν τραγωδίες πρώτης και δεύτερης κατηγορίας. Και δεν γίνεται οι ζωές που χάνονται να μετατρέπονται σε κομματικά εργαλεία.

Γιατί το έγκλημα, είτε κρύβεται, είτε εργαλειοποιείται, παραμένει έγκλημα. Και ο συμψηφισμός του είναι η μεγαλύτερη προσβολή στη μνήμη των θυμάτων.

Ο κόσμος έχει μνήμη. Οι άνθρωποι που έχασαν τους δικούς τους δεν θα πάψουν να ζητούν απαντήσεις. Και οι Ψαριανοί –μεγάλοι και μικροί– όσο κι αν χτυπούν, δεν θα τους κάνουν να σωπάσουν.