Ο μύθος του “καλού Ιταλού” την περίοδο της Κατοχής

Date:

Share post:

Ιστορική μας μνήμη τοποθετεί τους Ιταλούς στρατιώτες ως πιο ανθρώπινους και επιεικείς σε σύγκριση με τους Γερμανούς. Και πράγματι έτσι είναι. Αλλά αυτό είναι η μισή αλήθεια.

Η αδυσώπητη χρήση βίας των κατακτητών  έχει σκοπό να κάμψει το πνεύμα των υποταγμένων πληθυσμών.

Ο ρόλος των Ιταλών κατακτητών κατά τη διάρκεια της Κατοχής απαιτεί μία σύνθετη αφήγηση που αναδύεται από την σκληρή πραγματικότητα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Σύνθετη αφήγηση γιατί πράγματι η ιστορική μας μνήμη τοποθετεί τους Ιταλούς στρατιώτες ως πιο ανθρώπινους και επιεικείς σε σύγκριση με τους Γερμανούς συμμάχους τους που ήταν γνωστοί για τις βάναυσες μεθόδους τους. Και πράγματι έτσι είναι. Είναι όμως η μισή αλήθεια. Συγκριτικά με τις θηριωδίες των Γερμανών ορισμένοι Ιταλοί στρατιώτες έδειξαν πράξεις καλοσύνης και προσπάθησαν να μετριάσουν τα δεινά του ελληνικού πληθυσμού.

Δεν πρέπει όμως να ξεχνάμε πως οι Ιταλοί ήταν στρατός κατοχής και να μην υπεραπλουστεύεται ο ρόλος της συμμετοχής τους στην κατάκτηση της χώρας μας.

Σύμφωνα με τον Γιάννη Σκαλιδάκη, “οι μάχιμες μονάδες ήταν τουλάχιστον διπλάσιες από εκείνες που εισέβαλαν στη χώρα τον Οκτώβριο του 1940 ενώ το σύνολο της ιταλικής παρουσίας υπερέβαινε τις διακόσιες χιλιάδες ανθρώπους.”

Σύμφωνα με τον Παναγιώτη Σάμιο “την άνοιξη του 1942 τους παραχωρήθηκαν ορισμένα γερμανικά δικαιώματα στα ορυχεία. Αν και “ριγμένη” η Ιταλία πήρε από τα ελληνικά ορυχεία 2 τόνους ασήμι, 508 τόνους χαλκό, 836 τόνους ορείχαλκο, 12 τόνους νικέλιο, 100 τόνους αλουμίνιο κ.ά.”

Ιταλικές θηριωδίες

Τέλη Ιούνη 1941. Στην Όρθυ στην Κρήτη εμφανίστηκε αντιστασιακή ομάδα που έφτασε τους 45 άντρες. Οι Ιταλοί συνέλαβαν τις οικογένειές τους, τους βασάνισαν ώστε να παραδοθούν οι αντάρτες. Τα βασανιστήρια κράτησαν 40 ημέρες και οι περισσότεροι αντάρτες αναγκάστηκαν να παρουσιαστούν στους Ιταλούς κατακτητές. Οι Ιταλοί εκτέλεσαν 32.

9 Μαρτίου 1942. Οι Ιταλοί κατακτητές ζήτησαν από τους κατοίκους του Άργους Ορεστικό στην Καστοριά να παραδώσουν στον ιταλικό στρατό 350 πρόβατα και μεγάλη ποσότητα χόρτου. Οι κάτοικοι αρνήθηκαν και οι Ιταλοί κανονιοβόλησαν την πόλη.

27 Μαρτίου 1942 στη Σαϊδόνα (ανατολικά της Καρδαμύλης) 20 αντάρτες νικούν έναν ιταλικό λόχο και συλλαμβάνουν αιχμαλώτους. Οι Ιταλοί απειλούν με ολοσχερή καταστροφή του χωριού και εξολόθρευση των κατοίκων του. Για να αποτραπεί ένα νέο ολοκαύτωμα οι αντάρτες παραδίδονται στους Ιταλούς. Ένας εκτελείται και οι υπόλοιποι δικάζονται σε πολυετείς φυλακίσεις ή τους στέλνουν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης της Ιταλίας και της Γερμανίας

15 Ιουλίου 1942. Οι Ιταλοί εκτέλεσαν 14 πατριώτες και έκαψαν 20 σπίτια στο χωριό Τσόμπα (το σημερινό Νέο Μοναστήρι) στο Δομοκό

1 Νοεμβρίου 1942. Οι Ιταλοί κατακτητές βασάνισαν τους κατοίκους του χωριού Καρούτες στην Παρνασσίδα (Φωκίδα) επειδή έπεσαν εκεί κοντά Άγγλοι αλεξιπτωτιστές και στη συνέχεια λεηλάτησαν και έκαψαν το χωριό. Ως αντίποινα για την ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοποτάμου εκτέλεσαν Έλληνες πατριώτες.

Τέλος Ιανουαρίου 1943. Αντάρτες χτυπούν Ιταλούς στο χωριό Ζαγορά Πηλίου και την εξοντώνουν. Οι Ιταλοί φέρνουν ισχυρές δυνάμεις και ρίχνουν με κανόνια στο χωριό Ζαγορά. Έπιασαν 500 όμηρους και εκτέλεσαν 17.

Αρχές Φεβρουαρίου 1943. Οι Ιταλοί φασίστες εκτελούν 15 πατριώτες στη Λάρισα ως αντίποινα  για την πυρπόληση 2 ιταλικών αυτοκινήτων από τους αντάρτες του ΕΛΑΣ.

8 Φεβρουαρίου 1943. Ιταλικός λόχος πεζικού, μαζί με μία πυροβολαρχία, συνολικής δύναμης 180 ανδρών, επέδραμε στο χωριό Σνίχοβο Κοζάνης, με σκοπό την τρομοκράτηση της  περιοχής. Έκαψαν σπίτια και λεηλάτησαν περιουσίες ενώ βασάνισαν αρκετούς από τους κατοίκους και βίασαν γυναίκες. Στην επιστροφή τους πήραν μαζί τους αρκετά γυναικόπαιδα ως ομήρους. Στη διαδρομή τούς επιτέθηκαν αντάρτες του ΕΛΑΣ και δόθηκε μάχη που διήρκησε 4 ώρες. Οι αντάρτες κατάφεραν να απελευθερώσουν τα γυναικόπαιδα.

16 Φεβρουαρίου 1943. Οι Ιταλοί φασίστες εκτέλεσαν 167 κατοίκους των χωριών Δομένικο και Μυλόγουστα. Στη σφαγή συμμετείχαν Ιταλικός στρατός και μελανοχιτώνες και η εκτέλεση κράτησε αρκετές ώρες με διμοιρίες να αλλάζουν βάρδιες. Στο τέλος ο Ιταλός αξιωματικός κάλεσε τους υπόλοιπους του χωριού, τους εναπομείναντες και τους έβαλε να θάψουν τους νεκρούς.

12 Μαρτίου 1943. Οι Ιταλοί πυρπόλησαν την Τσαρίτσανη Λάρισας και εκτέλεσαν 45 κατοίκους της.

29 Μαρτίου 1943. Στη Θεσσαλία εκτελούν 120. Στα Φάρσαλα πυροβολούν και σκοτώνουν 27 κατοίκους που βρέθηκαν στην πλατεία, λεηλατούν και πυρπολούν την πόλη. Κανονιοβολούν τα χωριά Δανδρακιά, Βαρακλή, Σέχι, Λαζάμπουγα. Στο χωριό Δανδρακιά πολυβολούν και σκοτώνουν τη 12μελή πρεσβεία με τον παπά. Οι Ιταλοί πυρπολούν πάνω από 200 σπίτια στα Φάρσαλα και εκτελούν 27 άτομα.

Αρχές Απριλίου 1943. Στη Σάμο οι Ιταλοί σκοτώνουν κατοίκους και καίνε σπίτια.

29 Απριλίου 1943. Οι Ιταλοί καίνε τα χωριά  Νεστόριο, Πεντάβρυσο, Βοτάνι, Μηλίτσα, Δισπηλιό, Βογατσικό, Γέρμα, Φωτεινή και Κορησσό στη Δυτική Μακεδονία

8 Ιουνίου 1943. Οι Ιταλοί εκτέλεσαν στο Κούρνοβο 106 Έλληνες κρατουμένους του στρατοπέδου της Λάρισας. Ανάμεσά τους βρίσκονταν και 54 κομμουνιστές ακροναυπλιώτες.

29 Αυγούστου 1943. Οι Ιταλοί εκτελούν 40 άτομα από τα χωριά Κάστανος, Κοσμαδαίοι, Μαραθόκαμπο και Λέκη στη Σάμο. Οι εκτελέσεις έγιναν ως αντίποινα για τη δράση του ΕΛΑΣ.

Βιβλιογραφία

  •  Παναγιώτης Σάμιος, Αγοραπωλησίες ακινήτων 1941-1944. Οι «χρυσές» ευκαιρίες της Κατοχής, Εταιρεία Σύγχρονης Ιστορίας, Αθήνα 2019
  • Ελένη Νικολαΐδου, Τα ναζιστικά γερμανικά εγκλήματα στον ελληνικό λαό την περίοδο της Κατοχής, www.alfavita.gr
  • Γιάννης Σκαλιδάκης, Πολιτική Επιτροπή Εθνικής Απελευθέρωσης (1944). Ένας τύπος επαναστατικής εξουσίας. Πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές παράμετροι, Διδακτορική διατριβή, ΑΠΘ
spot_img

Related articles

1993 ή 2012: Η σημερινή απειλή για τον Μητσοτάκη…

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει πολύ δύσκολο γρίφο να λύσει ενόψει των επόμενων εκλογών. ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΡΕΛΙΑΣ Καθώς η πολιτική ζωή...

Το τρίπτυχο της στεγαστικής κρίσης: Αγορά, ενοικίαση και κατασκευή ακινήτων στα ύψη

Ένα σπίτι είναι δικαίωμα για όλους, όχι προνόμιο για λίγους. Ωστόσο, κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει ούτε στην Ευρώπη...

Ραντεβού κάτω από τα αστέρια – Sold Out η συναυλία του Γιάννη Χαρούλη στη Ραφήνα

Υπάρχουν βραδιές που δεν είναι απλώς συναυλίες. Είναι στιγμές που μένουν χαραγμένες στη μνήμη. Η αυριανή βραδιά στο...

“Φιλολαϊκό μακιγιάζ” στην κυβέρνηση ενόψει ΔΕΘ

Με κινήσεις, που αποτελούν “φιλολαϊκό μακιγιάζ”, επιχειρεί η κυβέρνηση να βελτιώσει την εικόνα της εν όψει ΔΕΘ, ενώ...