Στη γη συνυπάρχουν πολλά είδη ανθρώπων, άλλα απλά, άλλα σύνθετα, άλλα περίεργα και άλλα παράξενα. Αυτό το τελευταίο είδος ανθρώπου το συναντάς σε όλες τις μικρές αυλές. Δεν είναι βασιλιάς, ούτε πρίγκιπας, δεν είναι καν αυλικός με καρέκλα, έίναι όμως απολύτως πεπεισμένος ότι κάπου, κάποτε, κάποιος τον έχρισε σημαντικό.
Τον βλέπεις να περπατάει στο πεζοδρόμιο και να κοιτάζει διακριτικά δεξιά κι αριστερά. Όχι επειδή φοβάται τα αυτοκίνητα. Επειδή ελέγχει αν τον κοιτάζουν. Ισιώνει λίγο την πλάτη, το βλέμμα πάντα σοβαρό και σπάνια χαιρετάει κάποιον από μακριά, ακόμη κι αν ο άλλος χαιρετούσε αυτόν που περπατούσε από πίσω. Και συνεχίζει.
Γιατί ο άνθρωπός αυτός πιστεύει βαθιά μέσα του πως έχει μία ειδική αποστολή. Πρέπει να βρίσκεται κοντά στην Αυλή. Όχι τόσο κοντά ώστε να αποφασίζει, μη μπλέξει κιόλας, αλλά αρκετά κοντά ώστε να μπορεί να λέει στους άλλους ότι ξέρει.
Ξέρει τι σκέφτεται ο άρχοντας, ξέρει τι θα γίνει, ξέρει ποιος ανεβαίνει, ξέρει ποιος τελείωσε και ποιος είναι έτοιμος να αρχίσει.Ξέρει ποιος είναι «μέσα» και ποιος είναι «έξω». Το μοναδικό πράγμα που δεν ξέρει είναι ότι ο ίδιος δεν είναι πουθενά.
Αυτό όμως είναι λεπτομέρεια. Κάθε Αυλή άλλωστε είχε πάντοτε ανθρώπους που δεν πληρώνονταν για να χειροκροτούν. Το έκαναν εθελοντικά. Είναι οι καλύτεροι από την αρχή της ανθρώπινης ιστορίας. Χειροκροτούν πριν τελειώσει η πρόταση. Γελάνε πριν ειπωθεί το αστείο.
Συμφωνούν πριν ακούσουν την ερώτηση.
Αν ο άρχοντας πει ότι βρέχει, ανοίγουν ομπρέλα με σαράντα βαθμούς. Αλλά το καλύτερο είναι όταν την επόμενη ημέρα αν τελικά δεν έβρεξε θα εξηγεί στους υπόλοιπους με απόλυτη φυσικότητα, ότι η ομπρέλα ήταν για τον ήλιο.
Δεν αλλάζουν γνώμη. Ακολουθούν τη γνώμη. Και όσο περισσότερο την ακολουθούν, τόσο περισσότερο πιστεύουν ότι συμμετέχουν στη διαμόρφωσή της.
Εκεί βρίσκεται και το μεγαλείο της υπόθεσης. Γιατί ο πραγματικός αυλικός τουλάχιστον είχε κάποτε πρόσβαση στην Αυλή. Ο σύγχρονος αυλικός μπορεί να υπερασπίζεται το παλάτι χωρίς να του έχουν δώσει ούτε το θυροτηλέφωνο. Μπορεί να τσακώνεται για ανθρώπους που δεν θα τσακώνονταν ποτέ γι’ αυτόν. Να αποκτά εχθρούς για λογαριασμό ανθρώπων που δυσκολεύονται να θυμηθούν το επίθετό του. Να εξηγεί παντού πόσο κοντά βρίσκεται στα κέντρα των αποφάσεων, ενώ τα κέντρα των αποφάσεων, όταν τον βλέπουν να πλησιάζει, ρωτάνε: «Αυτός ποιος είναι;» Αλλά εκείνος επιμένει.
Περπατάει κοιτάζοντας αριστερά και δεξιά. Μπαίνει στο καφέ λίγο πιο αργά για να προλάβουν όλοι να αντιληφθούν την είσοδό του. Κάθεται σε τραπέζι με θέα στον κόσμο και σηκώνει το τηλέφωνο με εκείνο το ύφος του ανθρώπου που υποτίθεται ότι διαχειρίζεται κρίση εθνικής σημασίας.
«Ναι… ναι… το ξέρω… θα το κανονίσουμε». Κανείς δεν ξέρει ποιοι είναι το «εμείς». Πιθανότατα ούτε αυτός. Το ωραιότερο όμως είναι άλλο. Νομίζει ότι τον συζητούν. Αν δύο άνθρωποι γελάσουν απέναντι, κάτι είπαν γι’ αυτόν. Αν τρεις ψιθυρίζουν, σίγουρα τον σχολιάζουν. Αν κάποιος δεν τον χαιρετήσει, υπάρχει πολιτικό μήνυμα. Αν κάποιος τον χαιρετήσει, υπάρχει ακόμη μεγαλύτερο πολιτικό μήνυμα. Ολόκληρη η πόλη περιστρέφεται γύρω του.
Μόνο που η πόλη δεν το γνωρίζει. Και κάπως έτσι περνούν τα χρόνια. Οι άρχοντες αλλάζουν, το ίδιο οι καρέκλες, οι παρέες, οι σημαίες, αυτός όμως επιβιώνει. Απλώς μετακινείται λίγο πιο δίπλα. Γιατί ο αυλικός δεν ερωτεύεται ανθρώπους. Ερωτεύεται την απόσταση από την εξουσία. Θέλει να είναι αρκετά κοντά ώστε να φαίνεται και αρκετά μακριά ώστε να μη χρειαστεί ποτέ να αποδείξει ότι μπορεί να κάνει κάτι μόνος του.
Και ίσως αυτή να είναι η μεγαλύτερη τραγωδία του. Όχι ότι γλείφει ή ότι χειροκροτεί. Ούτε ότι πέρασε τη ζωή του προσπαθώντας να γίνει απαραίτητος σε ανθρώπους για τους οποίους ήταν πάντοτε προαιρετικός. Η μεγαλύτερη τραγωδία είναι ότι κάποια στιγμή πίστεψε τον ίδιο του τον ρόλο.
Και τότε χαμογελάει αυτάρεσκα. Γιατί μέσα στο κεφάλι του υπάρχει ακόμη μια ολόκληρη πλατεία που τον παρακολουθεί. Στην πραγματική πλατεία, όμως, ο κόσμος πίνει τον καφέ του. Και στο παλάτι που τόσο πιστά υπερασπίζεται, έχουν ήδη κλείσει την πόρτα. Χωρίς καν να προσέξουν ότι έμεινε απ’ έξω.
