Η Αριστερά στην Ελλάδα δείχνει να έχει ξεχάσει τη φωνή της. Όχι απλώς τη ρητορική της δύναμη, αλλά εκείνη τη φλόγα που έκανε κάποτε τους ανθρώπους να σηκώνονται από τον καναπέ, να βγαίνουν στους δρόμους, να πιστεύουν πως η πολιτική μπορεί να αλλάξει τη ζωή τους. Σήμερα, μετά από μια δεκαετία κρίσης, πανδημίας, κοινωνικής αποσάθρωσης και απογοήτευσης, μοιάζει κουρασμένη, μοιραία, εγκλωβισμένη στα γραφεία της και στα “κομματικά καθήκοντα”.
Έχουμε από τη μία έναν ΣΥΡΙΖΑ που μετά την κυβερνητική του περιπέτεια δείχνει να παλεύει ακόμα με τα φαντάσματα του ίδιου του του εαυτού. Αντί να ξαναβρεί το νήμα με την κοινωνία, βυθίζεται σε ατέρμονες εσωκομματικές αναμετρήσεις, σε “προεδρικούς” και “αντιπροεδρικούς”, σε συνιστώσες που λειτουργούν σαν μικρά φέουδα ιδεολογικής καθαρότητας. Από την άλλη, ένα ΚΚΕ που παραμένει καθηλωμένο σε μια ρητορική άλλης εποχής — έτοιμο να καταγγείλει τα πάντα, αλλά απρόθυμο να συνομιλήσει με τη ζωή όπως είναι σήμερα. Μιλάει για το μέλλον, αλλά μοιάζει να κατοικεί στο παρελθόν.
Και ανάμεσα σε αυτά, διάσπαρτα κομμάτια της λεγόμενης “ευρύτερης Αριστεράς” που θυμίζουν περισσότερο λέσχες συζητήσεων παρά ζωντανούς οργανισμούς αλλαγής. Η μία πλατφόρμα διαφωνεί με την άλλη, οι “συνιστώσες” αναλύουν ασταμάτητα, αλλά κανείς δεν πηγαίνει πόρτα-πόρτα να ακούσει τι λένε οι άνθρωποι. Ποιος ρώτησε τους νέους για το ενοίκιο που δεν μπορούν να πληρώσουν; Τους εργαζόμενους που γυρνούν σπίτι εξουθενωμένοι με 700 ευρώ; Τους γονείς που ψάχνουν απεγνωσμένα μια δημόσια δομή για το παιδί τους; Κανείς δεν τους ακούει. Και όταν δεν ακούς, παύεις να έχεις δικαίωμα να μιλάς στο όνομά τους.
Και ύστερα έρχεται ένας 34χρονος από την Ουγκάντα, βουλευτής στη Νέα Υόρκη, ο Ζοχράν Μαμντάνι — και τους δείχνει τι σημαίνει Αριστερά του 21ου αιώνα. Ο άνθρωπος δεν κρύφτηκε πίσω από όρους και συνθήματα. Μίλησε καθαρά, δυνατά, χωρίς φόβο. Για τη στέγη, για τη φτώχεια, για τα ανθρώπινα δικαιώματα, για την αξιοπρέπεια των ΛΟΑΤΚΙ ατόμων, για την Παλαιστίνη. Όχι με “ίσες αποστάσεις”, όχι με υπαινιγμούς, αλλά με λόγο ευθύ, πολιτικό, ανθρώπινο.
Και πάνω απ’ όλα, κατέβηκε στον δρόμο. Δεν έκανε επικοινωνία, έκανε επαφή. Έλιωσε τα παπούτσια του, χτύπησε χιλιάδες πόρτες, κοίταξε τον κόσμο στα μάτια. Εκεί, στις πολυκατοικίες της Νέας Υόρκης, στην πιο σκληρή μητρόπολη του πλανήτη, ξαναγέννησε την έννοια της πολιτικής ως πράξης. Και νίκησε. Γιατί δεν προσπάθησε να γίνει αρεστός, αλλά να ακουστεί.
Αυτή είναι η διαφορά. Η ελληνική Αριστερά δεν φωνάζει πια γιατί δεν πιστεύει αρκετά στα λόγια της. Σαν να ζητά συγγνώμη που υπάρχει. Σαν να φοβάται μην την παρεξηγήσουν οι “μετριοπαθείς”. Σαν να ντρέπεται για τις ίδιες της τις αξίες. Έτσι, χάνει και το πάθος, και το ακροατήριο. Ενώ η Δεξιά, με καθαρό λόγο (έστω και επικίνδυνο), με απλές φράσεις, με συνθήματα που καταλαβαίνει κάθε πολίτης, καταφέρνει να μοιάζει “ρεαλιστική” — κι ας παράγει αδικία.
Αριστερά δεν σημαίνει μόνο διαμαρτυρία. Σημαίνει δράση, επικοινωνία, καθαρότητα. Σημαίνει να παλεύεις όχι μόνο για τον άνθρωπο, αλλά με τον άνθρωπο. Να μιλάς απλά, να συγκινείς, να κάνεις τον άλλο να σηκωθεί από την καρέκλα του και να πει “πάμε μαζί”.
Αν η Αριστερά στην Ελλάδα θέλει να ξαναγεννηθεί, πρέπει να αφήσει πίσω τα συνέδρια και τα υπομνήματα, τα “όργανα” και τις μικροεξουσίες. Να ξαναπιάσει τον παλμό της κοινωνίας, όχι μέσα από hashtags αλλά από κουβέντες σε καφενεία, πλατείες, πολυκατοικίες, εργοστάσια.
Γιατί πολιτική χωρίς φωνή, χωρίς ένταση, χωρίς πάθος — δεν είναι πολιτική. Είναι σιωπή. Και η σιωπή δεν άλλαξε ποτέ τον κόσμο.
Κοιτάτε να μαθαίνετε. Από έναν 34χρονο από την Ουγκάντα που θύμισε σε όλο τον πλανήτη τι σημαίνει να είσαι Αριστερός.
ΜΑΡΚΟΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ
