Κίνδυνοι σε τέσσερα μέτωπα για την ελληνική οικονομία
Παρά την εκεχειρία στον «πόλεμο των 12 ημερών» μεταξύ Ισραήλ και Ιράν, η ανησυχία στις διεθνείς αγορές παραμένει. Το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, με έμφαση στις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, δηλώνοντας έτοιμο να παρέμβει εάν καταστεί αναγκαίο. Οι κίνδυνοι για την ελληνική οικονομία από πιθανή αναζωπύρωση της έντασης στη Μέση Ανατολή εντοπίζονται σε τέσσερις βασικούς τομείς:
1. Πληθωρισμός – Απειλή για τα νοικοκυριά με χαμηλό εισόδημα
Η ενεργειακή ακρίβεια οδηγεί ήδη σε νέο κύμα ανατιμήσεων. Τον Μάιο, ο πληθωρισμός επιταχύνθηκε στο 2,5% (από 2% τον Απρίλιο), με σημαντικές αυξήσεις σε βασικά είδη διατροφής (ψωμί, γάλα, φρούτα, καφές), αλλά και στους λογαριασμούς ενέργειας:
-
+18% στο ηλεκτρικό ρεύμα
-
+11,1% στο φυσικό αέριο
-
+10,9% στα ενοίκια
Η νέα άνοδος του κόστους διαβίωσης πλήττει ιδιαίτερα τα ευάλωτα νοικοκυριά.
2. Ανάπτυξη – Κίνδυνος επιβράδυνσης κάτω από τους στόχους
Η αβεβαιότητα και το αυξημένο ενεργειακό κόστος επηρεάζουν αρνητικά την κατανάλωση, που αποτελεί βασικό μοχλό ανάπτυξης για την ελληνική οικονομία.
-
Η καταναλωτική δαπάνη αυξήθηκε κατά 1,6% το α’ τρίμηνο του 2025
-
Ο ρυθμός ανάπτυξης ΑΕΠ ενισχύθηκε στο 2,2%, κυρίως λόγω της κατανάλωσης
-
Το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής αναθεώρησε την πρόβλεψη ανάπτυξης στο 2,2% για το 2025, από 2,3%
Σε περίπτωση νέας ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή, ο στόχος αυτός κινδυνεύει να μην επιτευχθεί.
3. Επενδύσεις – Ψυχολογία αναμονής για τους επενδυτές
Η γεωπολιτική αστάθεια δημιουργεί περιβάλλον αβεβαιότητας για επενδύσεις, ιδίως σε ενεργοβόρους κλάδους ή όσους εξαρτώνται από διεθνείς ροές. Παρά το σταθερό επενδυτικό ενδιαφέρον για την Ελλάδα, η έλλειψη ορατότητας επιβραδύνει αποφάσεις.
Ξένοι και εγχώριοι επενδυτές τηρούν στάση αναμονής, φοβούμενοι αυξήσεις κόστους και πιθανή αστάθεια στις αγορές.
4. Εξαγωγές – Πιθανό πλήγμα στο εμπορικό ισοζύγιο
Η αύξηση του κόστους παραγωγής και μεταφοράς, σε συνδυασμό με πιθανές διακοπές στις εμπορικές ροές μέσω της Μέσης Ανατολής, απειλεί τις ελληνικές εξαγωγές.
-
Το Ισραήλ αποτελεί σημαντικό εμπορικό εταίρο (σχεδόν 1 δισ. ευρώ σε εξαγωγές το 2024)
-
Τυχόν επιδείνωση της κατάστασης μπορεί να επηρεάσει το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών
Το οικονομικό επιτελείο δηλώνει ετοιμότητα να αναλάβει παρεμβάσεις εάν οι διεθνείς εξελίξεις επιδεινώσουν τις ισορροπίες. Ωστόσο, οι επόμενοι μήνες θα αποδείξουν αν οι πιέσεις αυτές θα απορροφηθούν ή θα μεταφραστούν σε νέα φάση κρίσης για την ελληνική οικονομία.
