Πέπλο μυστηρίου καλύπτει το αιφνιδιαστικό ταξίδι του διευθυντή της Κεντρικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (CIA), Τζον Ράτκλιφ στη Μόσχα την Τρίτη (25/08). Πρόκειται για την πρώτη γνωστή επίσκεψη του νυν επικεφαλής των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών στη ρωσική πρωτεύουσα, σε μια περίοδο οξείας γεωπολιτικής αβεβαιότητας.
Το CBS News μετέδωσε την είδηση, την οποία επιβεβαίωσαν στη συνέχεια Αμερικανοί αξιωματούχοι.
Η CIA δεν σχολίασε άμεσα τις πληροφορίες.
Από την πλευρά του, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, αποκάλυψε ότι η επίσκεψη του διευθυντή της CIA σχετιζόταν με τις υπηρεσιακές επαφές μεταξύ των μυστικών υπηρεσιών των δύο χωρών, χωρίς ωστόσο να υπεισέλθει σε περαιτέρω λεπτομέρειες.
Παράλληλα, ξεκαθάρισε πως δεν υπήρχε καμία προγραμματισμένη συνάντηση του Ράτκλιφ με τον Βλαντίμιρ Πούτιν.
Αν και οι αρχικές αναφορές έκαναν λόγο για τετράωρη παραμονή, νεότερα δεδομένα του Flightradar24 που επικαλούνται οι New York Times δείχνουν ότι ο Ράτκλιφ παρέμεινε στη ρωσική πρωτεύουσα για περίπου οκτώ ώρες πριν αναχωρήσει.
Μάλιστα, όπως αποκάλυψε ανώτερος Ουκρανός αξιωματούχος στο CBS, οι ΗΠΑ είχαν ενημερώσει προηγουμένως το Κίεβο ότι μια ανώτερη αντιπροσωπεία θα ταξίδευε στη Μόσχα, ζητώντας από τις ουκρανικές δυνάμεις να αναστείλουν τις επιδρομές τους μέχρι την ολοκλήρωση της επίσκεψης και την αναχώρησή της.
Τα σενάρια
Δημοσίευμα της Wall Street Journal συνδέει την επίσκεψη-αστραπή με τις νεότερες πληροφορίες των αμερικανικών υπηρεσιών για προπαρασκευαστικές κινήσεις της Ρωσίας προς μια νέα στρατιωτική κινητοποίηση στην Ουκρανία αλλά και σχέδια για τη δοκιμή της αποφασιστικότητας και των αντοχών του ΝΑΤΟ.
Αναλυτές που μίλησαν στη WSJ εκτιμούν ότι ο Ράτκλιφ δεν πήγε στη Μόσχα απλώς για επαφές ρουτίνας, αλλά ενδεχομένως για να συναντηθεί με τον ίδιο τον Ρώσο Πρόεδρο, Βλαντίμιρ Πούτιν, προκειμένου να του επιδώσει μια αυστηρή προειδοποίηση.
Η Μπεθ Σάνερ, πρώην αναπληρώτρια διευθύντρια εθνικών πληροφοριών των ΗΠΑ, σημείωσε χαρακτηριστικά: “Το μήνυμα θα μπορούσε να είναι: “Ξέρουμε τι σκέφτεστε να κάνετε, και καλύτερα να μην το κάνετε””.
“Θα μπορούσε επίσης να αφορά την εκεχειρία στο Ιράν και την εμπλοκή κάποιου άλλου στη συζήτηση”, πρόσθεσε, σημειώνοντας ότι ο Ράτκλιφ ενδέχεται επίσης να θίξει την υποστήριξη του Κρεμλίνου προς το Ιράν μετά τη νέα εκστρατεία κυρώσεων των ΗΠΑ κατά του καθεστώτος.
Από την πλευρά του, ο Τζον Φόρμαν, πρώην Βρετανός στρατιωτικός ακόλουθος στη Μόσχα (2019-2022), δήλωσε στο Radio 4 του BBC ότι η επίσκεψη θα μπορούσε να επικεντρωθεί στη «διαχείριση της κλιμάκωσης», δεδομένων των εικασιών ότι η πρόσφατη δραστηριότητα μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones) στη Γερμανία πιθανόν συνδέεται με τη Ρωσία.
«Οι Αμερικανοί συνήθως δεν στέλνουν έναν τόσο υψηλόβαθμο αξιωματούχο στη Μόσχα απροειδοποίητα σε σύντομο χρονικό διάστημα, εκτός αν προκύψει κάτι έκτακτο», ανέφερε, εκτιμώντας παράλληλα ότι το ταξίδι θα μπορούσε επίσης να αφορά την απελευθέρωση Αμερικανών κρατουμένων που κρατούνται στη Ρωσία.
Η CIA εμπλέκεται σταθερά σε διαπραγματεύσεις με τη Μόσχα για την αποφυλάκιση Αμερικανών πολιτών, σύμφωνα με τους NYT.
Μεταξύ αυτών είναι ο 74χρονος πρώην εκπαιδευτικός Στίβεν Χάμπαρντ, ο οποίος κρατείται από τον Απρίλιο του 2022 κατηγορούμενος ότι κατατάχθηκε στις ουκρανικές δυνάμεις —με το Στέιτ Ντιπάρτμεντ να κάνει λόγο για παράνομη κράτηση— και καταδικάστηκε το 2024 σε φυλάκιση 6 ετών και 10 μηνών. Παράλληλα, νωρίτερα αυτόν τον μήνα, η Ρωσία απελευθέρωσε τον Ρόμπερτ Γκίλμαν, πρώην πεζοναύτη των ΗΠΑ, ο οποίος εξέτισε περισσότερα από τέσσερα χρόνια στη φυλακή.
Ο ρόλος του Ναρίσκιν και ο “ανοιχτός δίαυλος” των κατασκόπων
Η WSJ υπογραμμίζει πως, για τη ρωσική πλευρά, τα πρωτόκολλα είναι υψίστης σημασίας. Έτσι, ο επίσημος ομόλογος του Ράτκλιφ στο ρωσικό έδαφος, ο Σεργκέι Ναρίσκιν, επικεφαλής της Υπηρεσίας Εξωτερικών Πληροφοριών της Ρωσίας, εκτιμάται ότι τον συνόδευσε και στην ενδεχόμενη συνάντηση με τον Πούτιν.
Άλλωστε, οι δύο άνδρες είχαν την πρώτη τους επαφή ήδη από τον Μάρτιο του 2025 (μετά την ορκωμοσία Τραμπ), συμφωνώντας να διατηρήσουν τακτική επικοινωνία για τη μείωση της έντασης.
Όπως εξήγησε στην εφημερίδα ο Ρουστάμ Τσουριάκοφ, γενικός διευθυντής του ρωσικού think tank Laboratory Intelligence Express, παρά το γεγονός ότι οι ΗΠΑ θεωρούνται «αντίπαλος» λόγω της στήριξής τους στο Κίεβο, «οι συνάδελφοι από τις υπηρεσίες πληροφοριών μπορούν να συζητήσουν έναν μεγάλο αριθμό θεμάτων πιο ελεύθερα από ό,τι οι πολιτικοί».
«Έχουν συσσωρευτεί πολλά ζητήματα μεταξύ Ρωσίας και ΗΠΑ, και δεν είναι μόνο η Ουκρανία. Είναι η Λατινική Αμερική, το Ιράν, η Κίνα», δήλωσε ο Τσουριάκοφ.
Άλλωστε η τακτική των «μυστικών προειδοποιήσεων» έχει παρελθόν.
Τον Νοέμβριο του 2021, ο τότε επικεφαλής της CIA, Γουίλιαμ Μπερνς, είχε ταξιδέψει στη Μόσχα για να προειδοποιήσει τον Πούτιν λίγο πριν την εισβολή.
Η τωρινή επίσκεψη Ράτκλιφ έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά πρόσφατων επαφών στη Μόσχα από στενούς συνεργάτες και απεσταλμένους του Τραμπ (όπως οι Στιβ Γουίτκοφ, Τζάρεντ Κούσνερ και Τζος Γκρούνμπαουμ), την ώρα που οι δύο χώρες, παρά τις κυρώσεις, διατηρούν μια ιδιότυπη «εργασιακή σχέση».
Το αμερικανικό C-17 που προσγειώθηκε στη Μόσχα
Η είδηση για την παρουσία του επικεφαλής της CIA ήρθε λίγες ώρες μετά την ασυνήθιστη άφιξη ενός αμερικανικού στρατιωτικού μεταγωγικού αεροσκάφους στο αεροδρόμιο Βνούκοβο της Μόσχας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Flightradar24, ένα Boeing C-17 Globemaster III της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ, με αριθμό νηολογίου 07-7181 και διακριτικό RCH4555, πέταξε απευθείας από τη Ρίγα της Λετονίας και προσγειώθηκε στη Μόσχα περίπου στις 10:00 το πρωί ώρα Ελλάδας.
Το ίδιο αεροσκάφος είχε φτάσει στη Ρίγα δύο ημέρες νωρίτερα από το Camp Springs του Μέριλαντ, όπου βρίσκεται η Joint Base Andrews, η αεροπορική βάση που χρησιμοποιείται για τις μετακινήσεις ανώτατων Αμερικανών αξιωματούχων.
Το CBS ανέφερε επίσης ότι, παράλληλα με την παρουσία του C-17, είχε εντοπιστεί στη Μόσχα αυτοκινητοπομπή με αμερικανικές διπλωματικές πινακίδες.
