Πολλή “σκόνη” σήκωσε, το απόγευμα της Τρίτης (30/3), η είδηση ότι η ΚΑΕ Παναθηναϊκός ΑΚΤΟR κατέθεσε στο Υπουργείο Εσωτερικών αίτημα ανάκλησης του ελληνικού διαβατηρίου του μπασκετμπολίστα του Ολυμπιακού, Τόμας Ουόκαπ.
Ως γνωστόν, το ελληνικό διαβατήριο στον Αμερικανό αθλητή δόθηκε στις 18 Απριλίου 2023, έπειτα από προεδρικό διάταγμα της Κατερίνας Σακελλαροπούλου, προκειμένου να μπορέσει να αγωνιστεί ως “νατουραλιζέ” στην Εθνική Ελλάδας.
Η τιμητική, αυτή, πολιτογράφηση έγινε σύμφωνα με το άρθρο 13 του Ν. 3284/2004
Σύμφωνα με τα προβλεπόμενα, η τιμητική πολιτογράφηση γίνεται ως εξής:
Με Προεδρικό Διάταγμα, που εκδίδεται ύστερα από αιτιολογημένη πρόταση του Υπουργού Εσωτερικών, μπορεί να πολιτογραφηθεί Έλληνας, τηρουμένων των προϋποθέσεων της περίπτωσης β’ της παραγράφου 1 του άρθρου 5, ανεξαρτήτως της συνδρομής των λοιπών προϋποθέσεων του άρθρου 5, καθώς και αυτών των άρθρων 6 έως και 8 του παρόντος, αλλοδαπός που προσέφερε στην Ελλάδα εξαιρετικές υπηρεσίες ή του οποίου η πολιτογράφηση μπορεί να εξυπηρετήσει εξαιρετικό συμφέρον της χώρας.
Είναι σαφές, δηλαδή, η ότι τιμητική πολιτογράφηση δεν γίνεται με απλή διοικητική απόφαση — απαιτείται ΠΔ με αιτιολογημένη πρόταση Υπουργού.
Είναι επίσης σαφές δεν απαιτούνται οι «τυπικές» προϋποθέσεις πολιτογράφησης που προβλέπονται στα άρθρα 5–8 (π.χ. χρόνος νόμιμης διαμονής, γνώση γλώσσας κ.λπ.) για την περίπτωση αυτή.
Το Άρθρο 13 του εν λόγω νόμου λειτουργεί ως ειδική διάταξη εξαιρέσεως: δίνει δυνατότητα να παρακαμφθούν πολλές από τις γενικές και αυστηρές προϋποθέσεις πολιτογράφησης του Κώδικα (π.χ. άρθρα 5, 6, 7, 8) όταν συντρέχουν λόγοι ιδιαίτερου δημοσίου συμφέροντος ή εξαιρετικής προσφοράς στην Ελλάδα.
Προβλέπεται διαδικασία ανάκλησης; Στο ελληνικό δίκαιο προβλέπεται ρητή δυνατότητα απώλειας ή ανάκλησης της ελληνικής ιθαγένειας, αλλά δεν υπάρχει ειδική – ξεχωριστή διαδικασία ανάκλησης μόνο για την τιμητική πολιτογράφηση στο άρθρο 13 του Ν. 3284/2004. Οι γενικές ρυθμίσεις για απώλεια/ανάκληση ιθαγένειας ισχύουν και στην περίπτωση της τιμητικής πολιτογράφησης, όπως συμβαίνει και για άλλες μορφές απόκτησης ιθαγένειας.
Στο γενικό μέρος του νόμου προβλέπονται διάφορες περιπτώσεις απώλειας της ελληνικής ιθαγένειας, όπως για παράδειγμα: αιτούμενη παραίτηση από τον ίδιο τον πολίτη (π.χ. εθελοντική παραίτηση) ή δικαστική ή διοικητική ανάκληση όταν η ιθαγένεια αποκτήθηκε με πλαστό/παραπλανητικό τρόπο ή με δόλο.
Εν προκειμένω, πρακτικά δεν μπορεί να συντρέξει κανένας από τους δύο λόγους. Ούτε ο αθλητής έχει εκδηλώσει την επιθυμία της παραίτησης από την ιδιότητα του Ελληνα πολίτη ούτε η τιμητική πολιτογράφηση, από την τότε Πρόεδρο της Δημοκρατίας, έγινε με πλαστό/παραπλανητικό τρόπο.
