Αποφασιστικότητα ή στρατηγικά ολισθήματα; Η Ελλάδα απέναντι σε μια Τουρκία που ξαναπαίρνει κεφάλι διπλωματικά
Την ώρα που η Τουρκία επιχειρεί να μετατρέψει τη «Γαλάζια Πατρίδα» από πολιτικό δόγμα σε θεσμικό εργαλείο, η Ελλάδα δείχνει να κινείται ξανά με αμηχανία. Η Άγκυρα, σύμφωνα με διεθνή και ελληνικά δημοσιεύματα, ετοιμάζει νομοσχέδιο για τις θαλάσσιες ζώνες σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο, με στόχο να κατοχυρώσει νομικά τις διεκδικήσεις της και να εμφανίσει ως «αμφισβητούμενες» περιοχές που η Αθήνα θεωρεί αυτονόητα συνδεδεμένες με τα κυριαρχικά της δικαιώματα.
Την ίδια στιγμή, η Τουρκία ενισχύεται αεροπορικά και διπλωματικά. Η συμφωνία με τη Βρετανία για την αγορά 20 Eurofighter Typhoon, αξίας περίπου 8 δισ. λιρών, δεν είναι απλώς μια εξοπλιστική αγορά. Είναι μήνυμα επανένταξης της Άγκυρας σε κρίσιμα δυτικά αμυντικά δίκτυα, με την Τουρκία να επιδιώκει παράλληλα επιπλέον μεταχειρισμένα Eurofighter από Κατάρ και Ομάν.
Και εδώ ξεκινά το πραγματικό ερώτημα για την Αθήνα: όταν η Τουρκία νομοθετεί, εξοπλίζεται, διαπραγματεύεται και δημιουργεί τετελεσμένα, εμείς τι ακριβώς κάνουμε;
Πριν από λίγους μήνες, η Ελλάδα είχε στείλει σαφές μήνυμα αποτροπής: Patriot στην Κάρπαθο και Έβρο, φρεγάτες στην Κύπρο και τέσσερα F-16 στην Πάφο, στο πλαίσιο της ενίσχυσης της αεράμυνας και της ενεργοποίησης του ενιαίου αμυντικού δόγματος Ελλάδας–Κύπρου. Σήμερα, όμως, δημοσιεύματα αναφέρουν ότι οι Patriot αποσύρονται από την Κάρπαθο και Έβρο, ενώ αποχωρούν και τα F-16 από την Κύπρο, προκαλώντας εύλογα ερωτήματα για τη συνέχεια, τη σταθερότητα και την αποφασιστικότητα της ελληνικής στρατηγικής.
Η αποτροπή δεν είναι επικοινωνία. Δεν είναι φωτογραφίες, αποστολές λίγων ημερών και μετά επιστροφή στη σιωπή. Η αποτροπή χτίζεται με συνέπεια, παρουσία και καθαρή πολιτική βούληση. Διότι στην περιοχή μας ισχύει ένας σκληρός κανόνας: όποιος υποχωρεί διαρκώς για να «μην προκαλέσει», στο τέλος προκαλεί τον απέναντι να ζητήσει περισσότερα.
Η Ελλάδα δεν χρειάζεται κραυγές. Χρειάζεται σοβαρότητα, εθνική γραμμή, διπλωματική αντεπίθεση και σταθερή αμυντική παρουσία εκεί όπου κρίνεται η ισορροπία: στο Αιγαίο, στην Ανατολική Μεσόγειο και στην Κύπρο. Γιατί η Κύπρος δεν είναι μακρινό ζήτημα. Είναι ελληνισμός. Είναι προέκταση της ίδιας γεωπολιτικής πραγματικότητας.
Η Άγκυρα δείχνει ότι σκέφτεται στρατηγικά. Η Αθήνα οφείλει να αποδείξει ότι δεν παρακολουθεί απλώς τις εξελίξεις. Τις διαμορφώνει.
Υστερόγραφο:
Ίσως τελικά η πραγματική απάντηση της Ελλάδας σε όλα όσα εξελίσσονται στην περιοχή να ήταν — και να παραμένει — η επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, ένα δικαίωμα που απορρέει ξεκάθαρα από το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας. Ένα δικαίωμα που για χρόνια παρουσιάζεται ως «κόκκινη γραμμή» για την Τουρκία, ενώ για την Ελλάδα μοιάζει να παραμένει σε διαρκή αναμονή.
Και γεννάται εύλογα το ερώτημα: μήπως όσο υπήρχε πλήρης δυτική και αμερικανική στήριξη, υπήρχε και μεγαλύτερο περιθώριο κινήσεων, ενώ τώρα, με τη διεθνή προσοχή στραμμένη σε Ουκρανία, Μέση Ανατολή και Ιράν, ζητείται από όλους στην περιοχή να «χαμηλώσουν τους τόνους»;
Αν όμως κάθε φορά που η γεωπολιτική πίεση αυξάνεται η Ελλάδα κάνει πίσω, τότε το μήνυμα που εκπέμπεται δεν είναι σταθερότητα. Είναι δισταγμός.
@sm
