Μια φράση του Παύλου Μαρινάκη ήταν αρκετή για να ανοίξει μια πολιτική συζήτηση που δύσκολα θα κλείσει τόσο εύκολα: πόσο πρέπει να διαρκεί το επίδομα ανεργίας και, κυρίως, πώς αντιμετωπίζει τελικά η Πολιτεία εκείνον που χάνει τη δουλειά του;
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος έθεσε δημόσια την προσωπική του άποψη ότι το επίδομα ανεργίας πρέπει να επανεξεταστεί «από το μηδέν» και ότι δεν θα πρέπει να καταβάλλεται για περισσότερο από δύο μήνες.
Η λογική που ανέπτυξε είναι συγκεκριμένη. Όταν η ανεργία έχει πέσει στο 7,9%, υποστήριξε, δεν μπορεί το σύστημα επιδότησης να λειτουργεί όπως λειτουργούσε όταν η ανεργία βρισκόταν στο 17%, στο 18% ή ακόμη υψηλότερα. Παράλληλα σημείωσε ότι, πλην ειδικών κατηγοριών, σήμερα ένας άνθρωπος που πραγματικά θέλει να εργαστεί μπορεί να βρει δουλειά.
Μετά τις αντιδράσεις που προκλήθηκαν, ο ίδιος διευκρίνισε ότι εξέφρασε προσωπική θέση και όχι κυβερνητικό σχεδιασμό, εξηγώντας ότι η λογική του είναι να περάσουμε σταδιακά από την επιδότηση της ανεργίας στην επιδότηση της εργασίας.
Θα μπορούσε η συζήτηση να τελειώσει εκεί. Μόνο που ακολούθησε ο Μάκης Βορίδης. Και άνοιξε ακόμη περισσότερο τη βεντάλια.
Ο πρώην υπουργός μίλησε για συνολικό «εξορθολογισμό» της επιδοματικής πολιτικής, βάζοντας στη συζήτηση όχι μόνο το επίδομα ανεργίας αλλά και την επιδότηση ενοικίου, τη συμμετοχή στα φάρμακα, τις μετακινήσεις και άλλες κοινωνικές παροχές.
Το επιχείρημά του ήταν ότι, εάν όλες αυτές οι ενισχύσεις αθροιστούν και φτάσουν ακόμη και τα 1.000 ευρώ τον μήνα, μπορεί να δημιουργείται αντικίνητρο για εργασία. Έθεσε μάλιστα ένα πραγματικό πρόβλημα της σημερινής αγοράς: επιχειρήσεις, ξενοδοχεία και εστιατόρια δηλώνουν ότι δυσκολεύονται να βρουν προσωπικό την ίδια στιγμή που η χώρα εξακολουθεί να έχει εκατοντάδες χιλιάδες ανέργους.
Το ερώτημα είναι θεμιτό. Η απάντηση όμως δεν είναι τόσο απλή.
Η ανεργία έπεσε. Οι άνεργοι όμως δεν εξαφανίστηκαν
Η πτώση της ανεργίας αποτελεί αναμφισβήτητα θετική εξέλιξη για την ελληνική οικονομία και πρέπει να καταγράφεται ως τέτοια.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία για τον Ιούλιο του 2026, η ανεργία διαμορφώθηκε στο 7,9%, οι απασχολούμενοι έφτασαν τους 4.379.823 και οι άνεργοι περιορίστηκαν στους 376.508.
Την ίδια στιγμή όμως η ανεργία στις γυναίκες παραμένει στο 10,4%, ενώ στους νέους ηλικίας 15 έως 24 ετών βρίσκεται στο 16,8%.
Παράλληλα, το Υπουργείο Εργασίας ανακοίνωσε 323.136 νέες θέσεις εργασίας στο πρώτο επτάμηνο του 2026, κάνοντας λόγο για την καλύτερη επίδοση 25ετίας.
Άρα έχουμε δύο πραγματικότητες που μπορούν να ισχύουν ταυτόχρονα.
Η ανεργία έχει μειωθεί θεαματικά.
Αλλά εξακολουθούν να υπάρχουν 376.508 άνθρωποι χωρίς δουλειά.
Και κάπου εδώ η πολιτική συζήτηση δεν μπορεί να εξαντλείται στο «αφού υπάρχουν δουλειές, γιατί δεν πάνε να δουλέψουν;». Πρέπει να μπει και το επόμενο ερώτημα: Τι δουλειές υπάρχουν; Με τι μισθό; Με τι ωράριο; Σε ποια απόσταση από τον τόπο κατοικίας; Με ποιο κόστος μετακίνησης; Και τελικά, μπορεί ένας άνθρωπος με τον μισθό που του προσφέρεται να πληρώσει ενοίκιο, λογαριασμούς, μετακινήσεις και τις βασικές ανάγκες μιας οικογένειας;
Γιατί διαφορετικά κινδυνεύουμε να μετατρέψουμε ένα σύνθετο οικονομικό και κοινωνικό πρόβλημα σε μια πολύ εύκολη εξίσωση: «Δουλειές υπάρχουν. Άρα όποιος δεν δουλεύει, δεν θέλει». Και η πραγματική ζωή δεν λειτουργεί έτσι.
Δύο μήνες. Και την 61η ημέρα;
Ας πάρουμε όμως κατά γράμμα τη συζήτηση που άνοιξε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος. Ένας εργαζόμενος δουλεύει δέκα ή δεκαπέντε χρόνια. Πληρώνει ασφαλιστικές εισφορές. Έχει οικογένεια, ενοίκιο ή στεγαστικό δάνειο και συγκεκριμένες υποχρεώσεις.
Ξαφνικά χάνει τη δουλειά του. Παίρνει επίδομα ανεργίας για δύο μήνες. Περνούν οι 60 ημέρες και δεν έχει ακόμη καταφέρει να βρει νέα εργασία. Την 61η ημέρα τι ακριβώς κάνουμε; Σταματά το ενοίκιο; Σταματά ο λογαριασμός του ηλεκτρικού; Σταματά το σούπερ μάρκετ; Σταματούν οι ανάγκες των παιδιών του; Ή θεωρούμε ότι επειδή πέρασαν δύο μήνες η ανεργία παύει να αποτελεί κοινωνικό πρόβλημα και μετατρέπεται αυτομάτως σε προσωπική ευθύνη του ανέργου;
Αυτό είναι το πραγματικό πολιτικό ερώτημα. Γιατί το επίδομα ανεργίας δεν είναι βραβείο για κάποιον που δεν εργάζεται. Είναι ένα προσωρινό δίχτυ προστασίας για έναν εργαζόμενο που έχασε το εισόδημά του. Και, ας μην το ξεχνάμε, μιλάμε για έναν άνθρωπο που πριν βρεθεί άνεργος εργαζόταν και κατέβαλλε εισφορές.
Υπάρχει όμως και η άλλη αλήθεια
Η συζήτηση δεν πρέπει να γίνει ούτε από την αντίθετη πλευρά με παρωπίδες. Πράγματι, επιχειρήσεις σε συγκεκριμένους κλάδους δυσκολεύονται να βρουν εργαζόμενους. Πράγματι, μπορεί να υπάρχουν περιπτώσεις ανθρώπων που συνδυάζουν επιδόματα με αδήλωτη εργασία.
Και πράγματι, κανένα κοινωνικό σύστημα δεν μπορεί να χρηματοδοτεί επ’ αόριστον κάποιον ο οποίος αρνείται συστηματικά κατάλληλες και πραγματικές προτάσεις εργασίας. Εκεί το κράτος οφείλει να είναι αυστηρό. Να γνωρίζει ποιος παίρνει τι. Να διασταυρώνει τις παροχές. Να αντιμετωπίζει την αδήλωτη εργασία. Να συνδέει τον άνεργο με πραγματικές θέσεις εργασίας. Να προσφέρει ουσιαστική επανακατάρτιση όπου χρειάζεται.
Και όταν κάποιος αρνείται επανειλημμένα κατάλληλη εργασία χωρίς σοβαρό λόγο, να υπάρχουν συνέπειες. Αυτό όμως είναι στοχευμένη κοινωνική πολιτική. Δεν είναι οριζόντια λογική «δύο μήνες και τέλος». Ούτε μπορεί η δημόσια συζήτηση να δημιουργεί την εντύπωση ότι εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι έχουν βρει τρόπο να συγκεντρώνουν 1.000 ευρώ από επιδόματα και απλώς επιλέγουν να κάθονται.
Αν υπάρχουν τέτοιες περιπτώσεις, το κράτος έχει τα εργαλεία να τις βρει. Και οφείλει να το κάνει.
Μαρινάκης, Βορίδης και μια συζήτηση που δύσκολα είναι πλέον «προσωπική»
Ο Παύλος Μαρινάκης ξεκαθάρισε μετά τις αντιδράσεις ότι δεν υπάρχει κυβερνητικό σχέδιο για δίμηνο επίδομα ανεργίας.
Αυτή είναι σήμερα η επίσημη κυβερνητική θέση και πρέπει να καταγράφεται καθαρά. Όμως πολιτικά δημιουργείται ένα εύλογο ερώτημα. Όταν ο κυβερνητικός εκπρόσωπος ανοίγει δημόσια συζήτηση για δραστικό περιορισμό της διάρκειας του επιδόματος ανεργίας και σχεδόν ταυτόχρονα ένα κορυφαίο στέλεχος όπως ο Μάκης Βορίδης μιλά για συνολικό εξορθολογισμό των επιδομάτων και για περιπτώσεις πολιτών που μπορεί να φτάνουν αθροιστικά τα 1.000 ευρώ τον μήνα, τότε η κουβέντα έχει ήδη ξεπεράσει τα όρια μιας τυχαίας προσωπικής άποψης.
Το ΠΑΣΟΚ, μέσω του εκπροσώπου Τύπου Κώστα Τσουκαλά, αντέδρασε έντονα, χαρακτηρίζοντας τον Μαρινάκη «λαγό» και υποστηρίζοντας ουσιαστικά ότι μέσα από τέτοιες δηλώσεις δοκιμάζεται μια μελλοντική πολιτική ατζέντα.
Το αν αυτή η εκτίμηση της αντιπολίτευσης θα επιβεβαιωθεί είναι άλλο θέμα. Σήμερα κυβέρνηση και κυβερνητικός εκπρόσωπος λένε ότι τέτοιος σχεδιασμός δεν υπάρχει. Αλλά η πολιτική συζήτηση υπάρχει πλέον. Και είναι μεγάλη.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο να βρεις δουλειά. Είναι να μπορείς να ζήσεις από αυτή
Ίσως εδώ βρίσκεται το μεγαλύτερο ζήτημα που χάνεται μέσα στην αντιπαράθεση για τα επιδόματα. Η Ελλάδα πέρασε μια δεκαετία κατά την οποία το βασικό πρόβλημα ήταν ότι δεν υπήρχαν δουλειές. Σήμερα σε αρκετούς κλάδους το πρόβλημα έχει αλλάξει. Δουλειές υπάρχουν, αλλά πολλές επιχειρήσεις δεν βρίσκουν εργαζόμενους. Αυτό δεν πρέπει να αγνοηθεί. Αλλά ούτε μπορεί η απάντηση να είναι μόνο «κόψε το επίδομα και θα πάει να δουλέψει».
Γιατί τότε δεν αντιμετωπίζουμε την αιτία. Προσπαθούμε να πιέσουμε το αποτέλεσμα. Η πραγματική πρόκληση για την οικονομία είναι να κάνει την εργασία πιο συμφέρουσα από την ανεργία όχι επειδή θα κάνει την ανεργία αφόρητη, αλλά επειδή θα κάνει την εργασία πραγματικά αξιοπρεπή.
Με καλύτερους μισθούς. Με πραγματική προοπτική. Με νόμιμες υπερωρίες. Με ανθρώπινες συνθήκες. Με δυνατότητα ενός νέου ανθρώπου να πληρώνει το σπίτι του από τον μισθό του.
Γιατί αν ένας άνθρωπος δουλεύει οκτώ και δέκα ώρες και στο τέλος του μήνα εξακολουθεί να μην μπορεί να ζήσει, τότε το πρόβλημα δεν βρίσκεται μόνο στα επιδόματα.
Βρίσκεται και στην ίδια την αγορά εργασίας.
Το 7,9% είναι επιτυχία. Οι 376.508 όμως παραμένουν άνθρωποι
Η μείωση της ανεργίας είναι μια πραγματική επιτυχία για την ελληνική οικονομία. Δεν χρειάζεται να την υποτιμήσει κανείς για να ασκήσει κριτική. Από τα εφιαλτικά ποσοστά της προηγούμενης δεκαετίας, η χώρα έχει φτάσει στο 7,9%. Το επόμενο βήμα όμως δεν μπορεί να είναι απλώς να κατέβει ακόμη περισσότερο ένας αριθμός. Πρέπει να είναι να δημιουργηθούν περισσότερες και καλύτερες θέσεις εργασίας. Να επιδοτείται η επιστροφή στην εργασία. Να συνδέεται πραγματικά η κατάρτιση με τις ανάγκες των επιχειρήσεων. Να ελέγχεται εκείνος που καταχράται το σύστημα. Να επιβραβεύεται εκείνος που επιστρέφει στην εργασία.
Και ταυτόχρονα να προστατεύεται ο άνθρωπος που έχασε τη δουλειά του χωρίς να αντιμετωπίζεται περίπου ως ύποπτος επειδή δεν κατάφερε μέσα σε 60 ημέρες να βρει την επόμενη. Γιατί πίσω από το 7,9% δεν υπάρχει απλώς ένα ποσοστό. Υπάρχουν 376.508 διαφορετικές ιστορίες.
Και η σοβαρή πολιτική δεν πρέπει να επιλέξει ανάμεσα στο «μοιράζουμε επιδόματα για πάντα» και στο «δύο μήνες και μετά μόνος σου».
Υπάρχει και τρίτος δρόμος: έλεγχος για εκείνον που εκμεταλλεύεται το σύστημα, προστασία για εκείνον που πραγματικά τη χρειάζεται και μια αγορά εργασίας στην οποία αξίζει να επιστρέψεις.
Γιατί τελικά η ανεργία δεν αντιμετωπίζεται κόβοντας τον άνεργο. Αντιμετωπίζεται δημιουργώντας τις συνθήκες για να ξαναγίνει εργαζόμενος.
