Ο Μάρτιν Σκορσέζε όπως δεν τον είδαμε ποτέ: Eξάρτηση, πίστη και λύτρωση στο νέο ντοκιμαντέρ Mr Scorsese

Ένα νέο ντοκιμαντέρ ρίχνει φως στα σκοτεινά και φωτεινά σημεία της ζωής ενός από τους σημαντικότερους δημιουργούς του παγκόσμιου κινηματογράφου.

Η σειρά Mr Scorsese, σε σκηνοθεσία της Ρεμπέκα Μίλερ, ξετυλίγει την πορεία του Μάρτιν Σκορσέζε μέσα από πέντε συγκλονιστικά επεισόδια, γεμάτα εξομολογήσεις, ανέκδοτα πλάνα και προσωπικές στιγμές από έναν άνθρωπο που έζησε στο όριο – και το μετέτρεψε σε τέχνη.

«Θες να πεθάνεις;»

Στα τέλη της δεκαετίας του 1970, ο Σκορσέζε είχε φτάσει στα άκρα. Οι ατελείωτες νύχτες, οι ουσίες και η επιτυχία είχαν εξαντλήσει το σώμα του. Νοσηλεύτηκε με εσωτερική αιμορραγία και, όπως παραδέχεται στο ντοκιμαντέρ, «πέθαινε». Τότε ήταν που εμφανίστηκε στο προσκέφαλό του ο Ρόμπερτ ντε Νίρο, ο στενότερος φίλος και συνεργάτης του. «Τι θέλεις να κάνεις; Θες να πεθάνεις έτσι;» τον ρώτησε. Αυτή η φράση στάθηκε η σπίθα για τη δημιουργία του Raging Bull (Οργισμένο Είδωλο), της ταινίας που θα τον επανέφερε στη ζωή – και θα άλλαζε για πάντα το αμερικανικό σινεμά.

Η Μίλερ καταφέρνει να αποτυπώσει τη λεπτή ισορροπία ανάμεσα στην ενοχή και τη λύτρωση που χαρακτηρίζει το έργο του Σκορσέζε. Με την κάμερά της να κινείται διακριτικά, συνδυάζει πλάνα από τις πιο εμβληματικές του ταινίες, οικογενειακές φωτογραφίες και μαρτυρίες ανθρώπων που τον έζησαν από κοντά: του Ντε Νίρο, του Λεονάρντο ντι Κάπριο, της μοντέζ Θέλμα Σούντμακερ και του σεναριογράφου Πολ Σρέιντερ. Ο ίδιος, στα 82 του σήμερα, μιλά με χιούμορ και αυτοσαρκασμό για τις αποτυχίες και τις εσωτερικές του μάχες.

Ο «άγιος και αμαρτωλός» Μάρτιν Σκορσέζε

Η πρώην σύζυγός του, Ιζαμπέλα Ροσελίνι, τον περιγράφει ως «άγιο και αμαρτωλό»: άγιο γιατί θέτει αδιάκοπα ερωτήματα για το καλό και το κακό, και αμαρτωλό γιατί η ζωή του υπήρξε γεμάτη πάθη και υπερβάσεις. «Το πρόβλημα είναι ότι απολαμβάνεις την αμαρτία», ομολογεί ο ίδιος, αναφερόμενος στα χρόνια της εξάρτησης. Η θρησκευτική του παιδεία διαπερνά το σύνολο του έργου του, από το Taxi Driver (1976) έως το Silence (2016) και το πρόσφατο Killers of the Flower Moon (2023). «Αν έχεις ένα χάρισμα ως κινηματογραφιστής, είναι μια θρησκευτική σύνδεση, ένα ιερό πράγμα», λέει, συνοψίζοντας τη βαθιά του πίστη στη δύναμη του σινεμά.

Τα πρώτα επεισόδια της σειράς εστιάζουν στα παιδικά του χρόνια στη Μικρή Ιταλία της Νέας Υόρκης, όπου μεγάλωσε ανάμεσα σε καθολικούς ιερείς, συμμορίες και κινηματογραφικές αίθουσες. Οι φίλοι της γειτονιάς του θυμούνται τις αταξίες τους – ένας από αυτούς, ο Σαλβατόρε Ουρίκολα ή «Σάλι Γκάγκα», έγινε έμπνευση για τον χαρακτήρα του Τζόνι Μποϊ, που ενσάρκωσε ο Ντε Νίρο στο Mean Streets (1973).

Το Mr Scorsese δεν είναι απλώς μια βιογραφία· είναι μια κατάδυση στη συνείδηση ενός ανθρώπου που δεν έπαψε ποτέ να αναζητά την αλήθεια μέσα από την τέχνη. Με ένταση, συγκίνηση και αυτογνωσία, ο Σκορσέζε μιλά για τη ζωή, τον θάνατο, την πίστη και το σινεμά – τα τέσσερα στοιχεία που καθόρισαν τον ίδιο και το έργο του.

*Με πληροφορίες από: BBC