Ένας ζωγραφισμένος τάφος μισθοφόρου πολεμιστή που χρονολογείται στον 4ο αιώνα π.Χ. έχει ανακαλυφθεί σε μια αρχαία νεκρόπολη στο Pontecagnano, κοντά στο Σαλέρνο στην περιοχή της Καμπανίας της νοτιοδυτικής Ιταλίας.
Η νεκρόπολη του Pontecagnano είναι τεράστια. Οι ανασκαφές έχουν δώσει περισσότερους από 10.000 τάφους από την Εποχή του Σιδήρου έως την ύστερη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορική περίοδο, αλλά αυτός είναι μόλις ένας από τους τέσσερις ζωγραφισμένους τάφους. Το αρχιτεκτονικό του ύφος τον κάνει μοναδικό ανάμεσα στους τέσσερεις.
Ο τάφος ανακαλύφθηκε το περασμένο καλοκαίρι σε μια περιοχή πρόσφατης αστικής ανάπτυξης. Είναι κατασκευασμένος από βαρύ μπλοκ τραβερτίνης με δίρριχτη οροφή. Η πρόσβαση στο εσωτερικό γινόταν μέσω μιας απότομης κλίμακας που κόπηκε με ανάχωμα από τραβερτίνη. Η είσοδος είναι κλειστή με πόρτα κατασκευασμένη από τραβερτίνη.
Ο πίσω τοίχος του τάφου είναι ζωγραφισμένος με την σκηνή επιστροφής ενός πολεμιστή. Καβάλα σε ένα καλπάζον λευκό άλογο, ο πολεμιστής κουβαλά ένα δόρυ και φοράει ένα γυαλιστερό χρυσό κράνος. Τον ακολουθεί ένας συνοδός με τα πόδια. Οι πλάγιοι τοίχοι και η πόρτα πρόσβασης στον τάφο είναι ζωγραφισμένοι με ζωηρά μοτίβα.
Στον τάφο δεν βρέθηκαν ταφικά κτερίσματα, αλλά υπάρχουν θραύσματα από στεφάνι από φύλλο χρυσού που φορούσε ο νεκρός κατά την ταφή του. Η προκαταρκτική χρονολόγηση του τάφου στον 4ο αιώνα π.Χ. βασίζεται σε συγκρίσεις μεταξύ της εικονογραφίας του με άλλους τάφους της κοινωνικής ελίτ της περιόδου.
Το Pontecagnano ιδρύθηκε από Ετρούσκους τον 9ο αιώνα π.Χ. και ήταν ο νοτιότερος οικισμός στην Ιταλία. Ήταν πλούσιος από την αρχή, ευημερώντας από τις καθιερωμένες εμπορικές επαφές των Ετρούσκων με τη Σαρδηνία, τη Σικελία, την Ελλάδα, την Αίγυπτο και τη Μέση Ανατολή. Είχε ποικίλο πληθυσμό από διάφορα μέρη της Ιταλίας, όπως αποδεικνύεται σε τάφους του 8ου και 7ου αιώνα π.Χ. που περιέχουν αγγεία από τις τοποθεσίες προέλευσής τους.
Τον 5ο αιώνα π.Χ., πολυάριθμοι τάφοι με όπλα και πανοπλίες εμφανίζονται στη νεκρόπολη του Pontecagnano. Μαρτυρούν εισροή πολεμιστών από διάφορα μέρη που εργάζονταν ως μισθοφόροι. Το ίδιο είδος ταφών αυτής της περιόδου συναντάμε και στην κοντινή ελληνική αποικία της Ποσειδωνίας. Γνωρίζουμε ότι ήταν μισθοφόροι και όχι εισβολείς επειδή ήταν μία κοινωνική τάξη που διέθετε πολλά χρήματα να ξοδέψουν, χωρίς να ανατρέπουν την υπάρχουσα δομή εξουσίας και κουλτούρα. Τα ετρουσκικά θρησκευτικά ιερά, οι οικιστικές δομές και η γλώσσα εξακολουθούσαν να κυριαρχούν.
Η εποχή των Ετρούσκων τελείωσε τον 3ο αιώνα π.Χ. με την έλευση της ρωμαϊκής εξουσίας. Το 268 π.Χ., η Ρωμαϊκή Δημοκρατία ίδρυσε μια νέα πόλη στην τοποθεσία, την Picentia, για να στεγάσει τους Piceni που απέλασαν από τη βορειοανατολική Ιταλία μετά από μια αποτυχημένη εξέγερση.
