Κατέρρευσε ο μύθος του Iron Dome ή απλώς βρήκε τον δάσκαλό του;
του Βασίλη Σπαντούρου
Για χρόνια το Ισραήλ χτυπούσε, προκαλούσε και δοκίμαζε τα όρια των γειτόνων του με την ασφάλεια ότι τίποτα δεν θα του επιστραφεί. Όμως ο μύθος της άτρωτης άμυνας, του Iron Dome και της παντοδυναμίας των συμμάχων του φαίνεται πλέον να ραγίζει επικίνδυνα. Και το Ιράν δείχνει έτοιμο να περάσει στη νέα φάση.
Τα γεγονότα των τελευταίων ημερών δεν είναι ούτε μεμονωμένα ούτε απρόβλεπτα. Αντίθετα, είναι το αναμενόμενο αποτέλεσμα μιας μακρόχρονης πολιτικής αυθαιρεσίας από την πλευρά του Ισραήλ, το οποίο για χρόνια δρούσε σαν να μην υπάρχει αντίλογος ή αντίπαλος. Από τις επιθέσεις στη Συρία μέχρι τα «χτυπήματα πρόληψης» σε ιρανικές δομές, το Τελ Αβίβ χτίστηκε πάνω στην ιδέα της ατιμωρησίας.
Το Iron Dome παρουσιαζόταν ως το απόλυτο τεχνολογικό επίτευγμα· ένα δίχτυ ασφαλείας που τίποτα δεν θα μπορούσε να διαπεράσει. Όμως οι συντονισμένες επιθέσεις με drones, πυραύλους και καταδρομικές ενέργειες που εξαπέλυσε ο άξονας Ιράν-Λίβανος-Υεμένη-Γάζα κατέδειξαν την αλήθεια, πως καμία τεχνολογία δεν μπορεί να υποκαταστήσει τη στρατηγική οξυδέρκεια.
Το Ισραήλ πλέον βρίσκεται για πρώτη φορά μετά από χρόνια στη θέση του απολογούμενου. Η διεθνής κοινότητα εμφανίζεται πιο διστακτική. Οι ΗΠΑ –παραδοσιακός προστάτης του– δεν δείχνουν την ίδια προθυμία να μπουν ξανά σε ενεργό πολεμικό σκηνικό για λογαριασμό του. Και το εσωτερικό του Ιράν, παρά τις πιέσεις, εμφανίζεται ενωμένο πίσω από το δόγμα της «απάντησης στην επιθετικότητα».
Το πιο ανησυχητικό για το Ισραήλ δεν είναι ότι δέχτηκε πλήγματα. Είναι ότι για πρώτη φορά φαίνεται να μην έχει σαφές σχέδιο απάντησης. Παλιότερα, το μοτίβο ήταν σταθερό, επίθεση, κατακραυγή, αμερικανική στήριξη, διπλωματικός συμψηφισμός. Σήμερα όμως, η γραμμή άμυνας τρίζει. Και ο «θείος Σαμ» δεν είναι πια τόσο διαθέσιμος – ούτε τόσο ισχυρός όσο άλλοτε.
Το Ιράν, από την άλλη, δεν έχει ανάγκη να νικήσει στρατιωτικά. Του αρκεί να δείξει ότι δεν φοβάται. Και αυτό και μόνο επαναπροσδιορίζει την ισορροπία στην περιοχή.
Το πραγματικό ερώτημα
Δεν είναι αν το Ισραήλ μπορεί να αντεπιτεθεί. Το ερώτημα είναι ποιος το ελέγχει πια, και πότε η διεθνής κοινότητα θα τολμήσει να το φρενάρει πραγματικά. Γιατί το να αφήνεις έναν παίκτη να πατάει συνεχώς τη φωτιά και μετά να ζητά βοήθεια όταν καίγεται, δεν είναι στρατηγική. Είναι συνέργεια.
Το Ισραήλ δεν είναι πια το άτρωτο φρούριο που ήθελε να παρουσιάζεται. Και η Μέση Ανατολή ίσως περνά στην πιο επικίνδυνη –αλλά και πιο ειλικρινή– φάση της εδώ και δεκαετίες. Μένει να δούμε αν οι παίκτες θα ξανακαθίσουν στο τραπέζι ή αν οι φλόγες θα γράψουν την επόμενη πράξη.
Υ.Γ. Αλλά τώρα μεταξύ μας… ποιος είμαι εγώ που τα ξέρω όλα αυτά και τα γράφω; Ένας τύπος με Wi-Fi, καναπέ και άποψη για τη Μέση Ανατολή. Υπάρχουν άλλωστε σοβαροί άνθρωποι, σαν τον Κωνσταντίνο Φίλη, που τα αναλύουν σε πάνελ με PowerPoint και δείκτη λέιζερ. Εγώ απλώς γράφω, γιατί δεν μου δώσανε ποτέ εκπομπή στο δελτίο.
