Όταν η «αναδιοργάνωση» σημαίνει «λείπει ο ταχυδρόμος από τη γειτονιά».
Από Δευτέρα 03/11 «αναδιοργανωνόμαστε». Έτσι τουλάχιστον βαφτίζεται το κλείσιμο 204 καταστημάτων ΕΛΤΑ πανελλαδικά. Στην οργουελική μας διάλεκτο, η συρρίκνωση λέγεται «μετασχηματισμός», η αποδιοργάνωση λέγεται «αναδιοργάνωση» και ο πολίτης, που ξέρει να ξεχωρίζει τα ονόματα από την πραγματικότητα, καλείται απλώς να συνηθίσει. Δεν είναι πρώτη φορά, 227 καταστήματα έφυγαν ήδη από τον χάρτη 2020–2023.
Του Βασίλη Σπαντούρου
Η κυβερνητική αφήγηση, όλα καλά, όλα εγγυημένα
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης καθησυχάζει. Κανείς δεν θα μείνει χωρίς «φυσική παρουσία» ΕΛΤΑ. Aν όχι κατάστημα, τότε συνεργάτες, διανομείς, «κατ’ οίκον εξυπηρέτηση». Ο έντυπος Τύπος θα διανέμεται κανονικά. Μόνιμοι εργαζόμενοι δεν απολύονται, κάποιοι συμβασιούχοι ίσως επηρεαστούν. Και βεβαίως, κάθε κατάστημα «μπορεί να κοστίζει έως 150.000 € τον χρόνο» με ελάχιστη κίνηση, άρα, εξορθολογισμός.
Μόνο που, μέσα στον θόρυβο, ακούγεται και ένα διακριτικό μισό βήμα πίσω. Κυβερνητικές πηγές αναγνωρίζουν ότι η ενημέρωση των τοπικών κοινωνιών ήταν ελλιπής. Ζητούν από ΕΛΤΑ/Υπερταμείο να εξηγήσουν πώς θα υλοποιηθεί ο «εκσυγχρονισμός». Και για να το πούμε λίγο πιο απλά και λαικά… το σχέδιο προχώρησε πιο γρήγορα από την πειθώ του.
Αντιδράσεις από παντού, από τους Δήμους έως τη… ΝΔ
Η περιφέρεια βράζει. Δήμαρχοι από την Ήπειρο ως τη Μεσσηνία καταγγέλλουν ότι ολόκληροι νομοί μένουν με ένα μόνο σημείο, χωριά χωρίς καμία φυσική υπηρεσία. Ακόμη και μεγάλες πόλεις φοβούνται ουρές και κυκλοφοριακή ασφυξία για μια απλή παραλαβή.
Και δεν είναι μόνο η αντιπολίτευση. Βουλευτές της ΝΔ, νυν και πρώην υπουργοί, κοινοβουλευτικά στελέχη, ζητούν εξηγήσεις. «Πώς κλείνει το 45% των υποκαταστημάτων ξαφνικά; Με ποια κριτήρια; Γιατί ακόμη και τα δυνατά καταστήματα;». Κάποιοι ρίχνουν το βάρος στο Υπερταμείο του 2018 (να ’ναι καλά ο ΣΥΡΙΖΑ, πάντα χρήσιμος για αναδρομική απόδοση ευθυνών), άλλοι δείχνουν τη διοίκηση των ΕΛΤΑ. Η ουσία; Το πολιτικό κόστος μυρίζει από μακριά.
Από το κράτος πρόνοιας στο κράτος θυρίδας
Κάποτε η ραχοκοκαλιά του κράτους λεγόταν σχολείο–νοσοκομείο–αστυνομικό τμήμα–ταχυδρομείο. Με στρεβλώσεις; Ναι. Αλλά με διαθεσιμότητα για όλους. Σήμερα, το excel αποφασίζει πού χωρά ο άνθρωπος.
Πρώτα αραίωσαν οι υπάλληλοι, μετά άργησαν τα γράμματα, στο τέλος «συγχωνεύτηκαν» τα καταστήματα. Στη θέση τους courier με υψηλότερο αντίτιμο, θυρίδες με ωράριο, ιδιωτικά γραμματοκιβώτια επί πληρωμή. Η πρόσβαση γίνεται προϊόν και ο ηλικιωμένος καλείται να προσαρμοστεί.
Πολιτική οικονομία της ερημοποίησης
Σε κωμοπόλεις όπως τα Φιλιατρά, ή και εδώ δίπλα μας στον Μαραθώνα, τράπεζες, ΟΤΕ, αστυνομικό τμήμα, ταχυδρομείο, ένα ένα έκλεισαν. Δεν είναι «συμβολισμός». Είναι λειτουργικό κενό! Ο συνταξιούχος που δεν έχει smartphone δεν μπορεί να «επικαιροποιήσει» την κάρτα χωρίς να ταξιδέψει. Η μικρή επιχείρηση χάνει χρόνο, η τοπική αγορά ασφυκτιά, οι νέοι φεύγουν. Κι ύστερα αναρωτιόμαστε για το δημογραφικό. Δάκρυα κροκοδείλου — και πολιτικές που το κάνουν χειρότερο.
Κι όμως, υπάρχει μέση λύση
Η πρόοδος δεν είναι να σβήνεις τις ζωές που δεν χωρούν στην οθόνη. Είναι να τρέχεις δίδυμη λωρίδα, ψηφιακά για τους πολλούς, φυσικά για όσους το χρειάζονται. Όχι ως χάρη, αλλά ως δικαίωμα.
Ελάχιστο εγγυημένο δίκτυο ανά Δήμο, ρητή λίστα τι κλείνει και τι το αντικαθιστά, κατ’ οίκον εξυπηρέτηση με ραντεβού για ηλικιωμένους/ευάλωτους, χρονοδιάγραμμα αξιολόγησης με δυνατότητα αναστροφής όπου η λύση δεν δουλεύει. Αυτά κάνουν τα ώριμα κράτη.
