Το θαλάσσιο drone στη Λευκάδα, η σιωπή της Δύσης και τα ερωτήματα που η Ελλάδα δεν μπορεί να αγνοήσει
του Σπυρίδων Μαυρολέων
Η υπόθεση του θαλάσσιου drone που εντοπίστηκε στη Λευκάδα δεν είναι ένα απλό περιστατικό της επικαιρότητας. Δεν πρόκειται για μια «περίεργη είδηση» που θα χαθεί μέσα στον καθημερινό θόρυβο της ενημέρωσης. Αντιθέτως, πρόκειται για ένα γεγονός με σοβαρές γεωπολιτικές, στρατιωτικές και διπλωματικές προεκτάσεις, οι οποίες ενδεχομένως να αγγίζουν πλέον άμεσα και την Ελλάδα.
Οι μέχρι στιγμής πληροφορίες από ελληνικά και διεθνή μέσα συγκλίνουν στο ότι το μη επανδρωμένο σκάφος που βρέθηκε κοντά στο Ακρωτήριο Δουκάτο μοιάζει έντονα με ουκρανικού τύπου θαλάσσια drones τύπου MAGURA, τα οποία έχουν χρησιμοποιηθεί επανειλημμένα στον πόλεμο της Μαύρης Θάλασσας. Δημοσιεύματα αναφέρουν ότι το drone έφερε πυροκροτητές και πιθανό εκρηκτικό φορτίο, ενώ άλλες πληροφορίες κάνουν λόγο ακόμη και για εκατοντάδες κιλά εκρηκτικών.
Αν αυτό επιβεβαιωθεί επίσημα, τότε δεν μιλάμε πλέον για ένα εγκαταλελειμμένο σκάφος. Μιλάμε για πιθανό στρατιωτικό μέσο εμπόλεμης χώρας που βρέθηκε σε ελληνικά νερά και μάλιστα κοντά σε κατοικημένη και τουριστική περιοχή.
Και εδώ αρχίζουν τα πραγματικά ερωτήματα.
Πώς βρέθηκε ένα τέτοιο drone στο Ιόνιο;
Αν ξεκίνησε πράγματι από την Ουκρανία, τότε θα έπρεπε θεωρητικά να διασχίσει τη Μαύρη Θάλασσα, να περάσει τα στενά του Βοσπόρου, να κινηθεί μέσω Μαρμαρά και Δαρδανελλίων, να κατέβει το Αιγαίο και να φτάσει τελικά μέχρι τη δυτική Ελλάδα. Μια διαδρομή τεράστια, επιχειρησιακά δύσκολη και εξαιρετικά απαιτητική σε καύσιμα, επικοινωνίες και συνεχή πλοήγηση.
Και όμως, ακόμη κι αν κάτι τέτοιο θεωρητικά είναι δυνατό, δημιουργείται ένα ακόμη μεγαλύτερο ερώτημα:
Πώς πέρασε απαρατήρητο;
Μιλάμε για μία από τις πιο ελεγχόμενες θαλάσσιες περιοχές στον κόσμο. Περιοχές στις οποίες δραστηριοποιούνται: ναυτικές δυνάμεις, συστήματα επιτήρησης, δορυφορική παρακολούθηση, ραντάρ κρατών-μελών του ΝΑΤΟ, λιμενικές αρχές και στρατιωτικά κέντρα ελέγχου.
Κανείς δεν το εντόπισε; Κανείς δεν γνώριζε; Ή κάποιοι γνώριζαν και απλώς δεν υπήρξε αντίδραση;
Υπάρχει όμως και ένα δεύτερο, ίσως πιο ρεαλιστικό σενάριο.
Το drone ενδέχεται να μην ξεκίνησε ποτέ δια θαλάσσης από την Ουκρανία. Θα μπορούσε να έχει μεταφερθεί οδικώς ή με άλλο μέσο μέσω Βαλκανίων και να καθελκυστεί αργότερα σε κάποια περιοχή της Αδριατικής ή του Ιονίου. Ένα τέτοιο σενάριο θα εξηγούσε πολλά: την αποφυγή των στενών, τη μειωμένη ανάγκη καυσίμων, την ευκολότερη απόκρυψη, και τη δυσκολία εντοπισμού.
Το ερώτημα όμως παραμένει το ίδιο:
Ποιος ήταν ο στόχος;
Διεθνείς αναφορές ήδη συνδέουν το περιστατικό με πιθανές επιχειρήσεις εναντίον της λεγόμενης “shadow fleet”, του σκιώδους στόλου δεξαμενόπλοιων που μεταφέρουν ρωσικό πετρέλαιο παρακάμπτοντας κυρώσεις.
Αν αυτό ισχύει, τότε η κατάσταση αποκτά εντελώς διαφορετική διάσταση.
Γιατί πλέον δεν μιλάμε απλώς για ένα drone που παρασύρθηκε από τα κύματα. Μιλάμε για πιθανή μεταφορά της σύγκρουσης Ρωσίας–Ουκρανίας βαθύτερα στη Μεσόγειο.
Και εδώ προκύπτει ίσως το πιο κρίσιμο διπλωματικό ζήτημα.
Η Ουκρανία δεν είναι μέλος του ΝΑΤΟ.
Παρότι πολλές δυτικές χώρες στηρίζουν στρατιωτικά το Κίεβο, δεν υπάρχει επίσημη νατοϊκή επιχειρησιακή ευθύνη για ουκρανικές αποστολές. Αυτό σημαίνει ότι, εφόσον πρόκειται για ουκρανικό drone, γεννάται εύλογα το ερώτημα αν μια εμπόλεμη χώρα πραγματοποίησε επιχειρησιακή δραστηριότητα σε περιοχή της Μεσογείου χωρίς καμία επίσημη ενημέρωση προς τα κράτη της περιοχής.
Και αν αυτό συνέβη, τότε η Ελλάδα δεν μπορεί να παραμείνει σιωπηλή.
Η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να ζητήσει επίσημες εξηγήσεις. Με σοβαρότητα. Με θεσμικό τρόπο. Χωρίς κραυγές και χωρίς επικοινωνιακές υπερβολές.
Το Υπουργείο Εξωτερικών και το Υπουργείο Άμυνας θα πρέπει: να εξακριβώσουν την προέλευση του drone, να ζητήσουν ενημέρωση από συμμάχους και διεθνείς οργανισμούς, να απαιτήσουν τεχνικά στοιχεία, και να διαπιστώσουν αν υπήρχε γνώση της πορείας του από συστήματα επιτήρησης του ΝΑΤΟ ή άλλων κρατών.
Γιατί αν πράγματι ένα οπλισμένο θαλάσσιο drone μπορεί να φτάσει ανενόχλητο μέχρι τη Λευκάδα, τότε το ζήτημα δεν αφορά μόνο την Ουκρανία ή τη Ρωσία.
Αφορά πλέον άμεσα και την ασφάλεια της Ελλάδας.
Η Μεσόγειος αλλάζει. Ο σύγχρονος πόλεμος αλλάζει. Και ίσως για πρώτη φορά βλέπουμε τόσο κοντά μας πώς οι νέες μορφές ασύμμετρης σύγκρουσης μπορούν να περάσουν από τα πεδία μάχης στις θάλασσες που μέχρι χθες θεωρούσαμε ασφαλείς.
Το ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο τι συνέβη.
Το πραγματικό ερώτημα είναι αν η Ελλάδα είναι έτοιμη για όσα έρχονται.
#polis123
