Ένα νέο αμφιλεγόμενο σχέδιο για τη λύση του Κυπριακού, το οποίο σκοπεύει να βάλει τέλος στα 52 χρόνια αδιεξόδου, ετοιμάζει ο ΟΗΕ, σύμφωνα με ρεπορτάζ της βρετανικής εφημερίδας Independent.
Η συμφωνία, που φέρεται να καταρτίζεται από τα Ηνωμένα Έθνη για τον τερματισμό της κυπριακής κρίσης, βασίζεται σε μια πιο ευέλικτη ομοσπονδιακή λύση, η οποία θα βρίσκεται κοντά στις τουρκικές απαιτήσεις για δύο ξεχωριστά κράτη.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η προσωπική απεσταλμένη του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ για το Κυπριακό, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, φέρεται να εργάζεται πάνω σε μια συμφωνία με την τουρκοκυπριακή πλευρά, υποστηρίζοντας ότι οι Τουρκοκύπριοι δεν αντιμετωπίζονται ισότιμα, όπως είχε αρχικά συμφωνηθεί όταν η Κύπρος απέκτησε την ανεξαρτησία της από τη Βρετανική Αυτοκρατορία το 1960.
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται ο Independent, η κ. Ολγκίν προτείνει μια πιο χαλαρή μορφή λύσης εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία δεν μοιάζει και τόσο με το ομοσπονδιακό μοντέλο που είχε βρεθεί στο επίκεντρο προηγούμενων διαπραγματεύσεων.
Εκτιμάται ότι επιδιώκει μια δομή την οποία οι Ελληνοκύπριοι θα μπορούσαν να χαρακτηρίσουν ομοσπονδία και οι Τουρκοκύπριοι συνομοσπονδία, γεφυρώνοντας έτσι το χάσμα μέσω μιας σκόπιμης «δημιουργικής ασάφειας».
Επί “προεδρίας” του Ερσίν Τατάρ, ο οποίος είχε τη στήριξη της τουρκικής κυβέρνησης στην Άγκυρα, η τουρκοκυπριακή πλευρά προωθούσε μια αμιγώς διχοτομική λύση δύο κρατών. Ωστόσο, μετά την “εκλογή” του πέρυσι, ο νέος “ηγέτης” της τουρκοκυπριακής πλευράς, Τουφάν Ερχιουρμάν, έχει υιοθετήσει πιο ευέλικτη στάση.
Τι προτείνεται στο υπό επεξεργασία σχέδιο λύσης
Κρίσιμο στοιχείο του σχεδίου λύσης που επεξεργάζεται ο ΟΗΕ, είναι η πιθανή δημιουργία δύο συνιστώντων κρατών με πολιτική ισότητα και δραστικό περιορισμό των κοινών αρμοδιοτήτων. Η καθημερινή διακυβέρνηση θα ασκείται κυρίως από τα δύο κράτη, ενώ μια μικρή κεντρική δομή θα αναλαμβάνει μόνο όσα ζητήματα δεν μπορούν να αφεθούν αποκλειστικά στη μία ή την άλλη πλευρά.
Σε αντάλλαγμα, όμως, για αναγνώριση και αυτονομία, η τουρκοκυπριακή πλευρά θα πρέπει να επιστρέψει εδάφη, μεταξύ των οποίων και η εγκαταλελειμμένη περιοχή των Βαρωσίων.
Για τις κοινές αρμοδιότητες προβλέπεται ένα εκ περιτροπής προεδρικό συμβούλιο υπό τους δύο ηγέτες, με αναλογία 2 προς 1 ή 3 προς 1 υπέρ της ελληνοκυπριακής πλευράς. Παράλληλα, αντί για άμεσα εκλεγμένο ομοσπονδιακό κοινοβούλιο, θα υπάρχει ένα ανώτατο συμβούλιο από Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους βουλευτές, καθώς και ένα κοινό υπουργικό συμβούλιο περίπου πέντε ή έξι υπουργείων, όπως Εξωτερικών, Άμυνας, Εσωτερικών και Ιθαγένειας, Οικονομικών και Ευρωπαϊκών Υποθέσεων.
Προτείνεται, επίσης, ως δικλείδα ασφαλείας να απαιτείται τουλάχιστον μία καθοριστική ψήφος Τουρκοκύπριου υπουργού στο Υπουργικό Συμβούλιο, στοιχείο που θεωρείται βασικό για την πραγματική πολιτική ισότητα. Ωστόσο, το ζήτημα αυτό ενδέχεται να αποτελέσει σημείο τριβής στις συνομιλίες.
Η Κυπριακή Δημοκρατία επιδιώκει την αποχώρηση των τουρκικών δυνάμεων από το νησί, τις οποίες θεωρεί στρατό κατοχής, ενώ η τουρκοκυπριακή πλευρά υποστηρίζει ότι η παρουσία τους είναι απαραίτητη για την ασφάλειά της.
Σε ό,τι αφορά το σύστημα εγγυήσεων του 1960, εξετάζεται το ενδεχόμενο το Ηνωμένο Βασίλειο, η Τουρκία και η Ελλάδα να αντικατασταθούν από ένα πλαίσιο υπό το ΝΑΤΟ, το οποίο θα μπορούσε να προβλέπει περιορισμένη πολυεθνική παρουσία στο νησί.
Ο ΟΗΕ φέρεται να εξετάζει μεταβατική περίοδο δύο ή τριών ετών, με αρχικές εδαφικές επιστροφές, ξεκινώντας από τα Βαρώσια, και σταδιακή εφαρμογή των λεγόμενων «τριών D» της τουρκοκυπριακής πλευράς: άμεσο εμπόριο, απευθείας πτήσεις και άμεσες επαφές. Παράλληλα, προβλέπεται χαλάρωση ορισμένων τουρκικών περιορισμών και πρόσβαση σε τουρκικά λιμάνια.
Υπάρχει, επίσης, η προσδοκία ότι θα μπορούσε να υπάρξει πρόοδος στο ζήτημα της εκμετάλλευσης του φυσικού αερίου, καθώς και ρητή σύνδεση μιας λύσης στο Κυπριακό με την ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας, ιδίως σε ό,τι αφορά την τελωνειακή ένωση. Με τον τρόπο αυτό, η συμφωνία θα μπορούσε να ενταχθεί σε ένα ευρύτερο πακέτο ΕΕ–Τουρκίας.
Ο Τουφάν Ερχιουρμάν εκτιμάται ότι είναι περισσότερο διατεθειμένος να διαπραγματευτεί ένα τέτοιο πλαίσιο, ενώ ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, εμφανίζεται πιο επιφυλακτικός, καθώς καλείται να ισορροπήσει τη διαπραγματευτική διαδικασία με τις εσωτερικές πολιτικές πιέσεις.
Οι συνομιλίες για το Κυπριακό διαρκούν εδώ και δεκαετίες. Το σχέδιο Ανάν απορρίφθηκε στο δημοψήφισμα του 2004 από τους Ελληνοκύπριους, ενώ μια νέα προσπάθεια στο Κραν Μοντανά το 2017 έφτασε κοντά στην αναβίωση μιας συμφωνίας, αλλά τελικά απέτυχε.
“Δεν έχει υποβληθεί επίσημη πρόταση του ΟΗΕ”
Ο Σπύρος Μιλτιάδης, αναπληρωτής ύπατος αρμοστής της Κύπρου στο Λονδίνο, δήλωσε:
«Από όσο γνωρίζω, δεν έχει υποβληθεί επίσημη πρόταση του ΟΗΕ στην οποία να έχει ζητηθεί από κάποια από τις δύο πλευρές να απαντήσει. Οι ιδέες που κυκλοφορούν φαίνεται να είναι περισσότερο υποθετικές παρά ένα συγκεκριμένο σχέδιο ή πρόταση. Οποιαδήποτε ουσιαστική πρόοδος θα πρέπει να προκύψει μέσα από την καθιερωμένη διαδικασία υπό την αιγίδα του ΟΗΕ και εντός του συμφωνημένου πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών».
Ο “πρόεδρος” της τουρκοκυπριακής πλευράς, Τουφάν Ερχιουρμάν, ανέφερε σε ανάρτησή του στο Facebook:
«Η βούληση του λαού μας για λύση είναι ξεκάθαρη. Έχουμε εκφράσει τη στήριξή μας στις προσπάθειες του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ και συνεχίζουμε να τις στηρίζουμε. Είχαμε δηλώσει ότι δεν υπάρχει σχέδιο, αλλά μόνο ορισμένες ιδέες. Αν κάποιος είχε αμφιβολίες, θεωρώ ότι οι νέες δηλώσεις κατέστησαν σαφές πως δεν θα έπρεπε να υπάρχουν. Παρ’ όλα αυτά, ενημερώσαμε για τις ιδέες αυτές το Συμβούλιο Πολιτικών Κομμάτων, τις συνδικαλιστικές οργανώσεις, το Γραφείο Συντονισμού Νεολαίας, τους επιχειρηματικούς φορείς και κάθε ενδιαφερόμενο που επιθυμούσε να ενημερωθεί. Μοναδική μας έγνοια είναι τα δικαιώματα, το μέλλον, η ισότητα, η ασφάλεια και η επαφή του λαού μας με τον κόσμο, ιδιαίτερα των παιδιών μας, καθώς και η διατήρηση της θέσης των Τουρκοκυπρίων ως ενεργών υποκειμένων».
Σε δήλωσή της την 1η Ιουλίου, η Μαρία Άνχελα Ολγκίν ανέφερε:
«Αναγνωρίζω τις προσπάθειες που έχουν γίνει στο παρελθόν και τις δύσκολες διαπραγματεύσεις που έχουν πραγματοποιηθεί διαχρονικά. Είμαι πεπεισμένη ότι οι Κύπριοι μπορούν να συνεργαστούν και να μοιραστούν ένα κοινό όραμα για το μέλλον των νέων γενεών. Η Κύπρος έχει πραγματικά τη δυνατότητα να εξελιχθεί σε έναν κεντρικό περιφερειακό παράγοντα, εφόσον ενωθεί γύρω από κοινά συμφέροντα, με σεβασμό στα ιδιαίτερα εσωτερικά χαρακτηριστικά και τη διαφορετικότητά της. Η Κύπρος μπορεί να αποτελέσει έναν τόπο όπου θα χτίζονται γέφυρες προς όλες τις κατευθύνσεις και θα προωθείται η συνύπαρξη σε αυτή την πολύπλοκη περιοχή της ανατολικής Μεσογείου. Με αυτόν τον τρόπο, μπορεί πραγματικά να αποτελέσει παράδειγμα για την περιοχή, την Ευρώπη και τον υπόλοιπο κόσμο».
news247.gr
