Η κακοκαιρία πριν τρεις μέρες, έδειξε με τον πιο καθαρό τρόπο τι σημαίνει έργο υποδομής στην πράξη
Η σφοδρή κακοκαιρία που έπληξε την Αττική άφησε πίσω της τραγικά περιστατικά, εκτεταμένες ζημιές και εικόνες που δύσκολα ξεχνιούνται. Άνω Γλυφάδα, Ασπρόπυργος και άλλες περιοχές βρέθηκαν στο έλεος των ορμητικών νερών, με ρέματα να υπερχειλίζουν και δρόμους να μετατρέπονται σε ποτάμια.
Όλα αυτά είναι πλέον καταγεγραμμένα δεδομένα. Εκεί όμως που η κακοκαιρία λειτούργησε και ως αδιάψευστος μάρτυρας σωστών και λανθασμένων επιλογών, ήταν στη Ραφήνα.
Το Μεγάλο Ρέμα δοκιμάστηκε στα όριά του
Στη Ραφήνα, το Μεγάλο Ρέμα Ραφήνας δέχτηκε τεράστιους όγκους νερού από ολόκληρη τη λεκάνη απορροής του. Για ώρες, η στάθμη ανέβαινε επικίνδυνα, με το νερό να φτάνει σε ορισμένα σημεία λίγο πριν από το όριο της υπερχείλισης.
Ιδιαίτερα στα τελευταία 2–3 χιλιόμετρα του ρέματος, εκεί όπου έχει ήδη υλοποιηθεί τμήμα της διαπλάτυνσης και έχουν κατασκευαστεί τα περιμετρικά έργα σκυροδέματος, η εικόνα ήταν απολύτως αποκαλυπτική, το ρέμα «κρατούσε». Με δυσκολία, με πίεση, αλλά κρατούσε.
Η διαπλάτυνση που έκανε τη διαφορά
Σε τμήματα όπου η κοίτη έχει ήδη διαπλατυνθεί αρκετά, η επιπλέον παροχετευτική ικανότητα λειτούργησε ως ανάχωμα στην καταστροφή. Το νερό βρήκε χώρο να κινηθεί, να εκτονωθεί, να μην ξεχυθεί ανεξέλεγκτα προς τον αστικό ιστό.
Αρκεί μία σκέψη για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος της διαφοράς. Αν αυτή η διαπλάτυνση δεν είχε γίνει, τα σπίτια που βρίσκονται πλησίον του ρέματος ιδίως στο τελευταίο ένα με ενάμισι χιλιόμετρο πριν από τις εκβολές, θα είχαν κυριολεκτικά πνιγεί.
Οι εικόνες της Άνω Γλυφάδας και του Ασπροπύργου θα είχαν επαναληφθεί και στη Ραφήνα, ίσως με ακόμη βαρύτερο τίμημα.
Ένα έργο που δεν ολοκληρώθηκε, αλλά έσωσε
Το έργο διευθέτησης και διαπλάτυνσης του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας δεν είναι ολοκληρωμένο. Αντίθετα, έχει περάσει από χρόνιες καθυστερήσεις, εμπλοκές, προσφυγές και αντιδράσεις, πολλές από τις οποίες βασίστηκαν σε μια ιδεολογική προσέγγιση αποκομμένη από την πραγματική δυναμική του φαινομένου.
Αν το έργο δεν είχε μπλοκαριστεί επανειλημμένα, σήμερα θα μιλούσαμε για μια πλήρως θωρακισμένη πόλη. Κι όμως, ακόμη και έτσι, μισό, ανολοκλήρωτο, απέδειξε την αξία του.
Έσωσε περιουσίες. Έσωσε υποδομές. Και, το κυριότερο, έσωσε ανθρώπους.
Όταν η πραγματικότητα διαψεύδει τις «ιδιαίτερες απόψεις»
Η εμπειρία αυτής της κακοκαιρίας δεν αφήνει περιθώρια για θεωρητικές συζητήσεις.
Κάποιες φορές, τα πράγματα πρέπει να γίνονται όπως ακριβώς πρέπει να γίνονται.
Όχι με βάση προσωπικές εμμονές, όχι με απόλυτες λογικές «όλα ή τίποτα», αλλά με γνώμονα την ασφάλεια, την επιστημονική γνώση και την προστασία της ανθρώπινης ζωής.
Το Μεγάλο Ρέμα δεν είναι διακοσμητικό στοιχείο. Είναι ένας ζωντανός υδρολογικός άξονας που, όταν πιεστεί, δεν συγχωρεί. Και όσοι συνέβαλαν στο να καθυστερήσει ένα τόσο κρίσιμο έργο, οφείλουν τουλάχιστον, να αναλογιστούν τις συνέπειες των επιλογών τους.
Στη Ραφήνα, ευτυχώς ακούστηκαν οι σωστές φωνές. Όχι όλες, όχι εγκαίρως, αλλά αρκετές ώστε έστω και την τελευταία στιγμή, να αποτραπούν τα χειρότερα.
Η κακοκαιρία στα μέσα του προηγούμενου μήνα άφησε πίσω της τραγωδίες αλλού.
Στη Ραφήνα, άφησε και ένα αδιαμφισβήτητο συμπέρασμα. Τα σοβαρά αντιπλημμυρικά έργα δεν είναι επιλογή. Είναι ανάγκη.
