Δεν είναι η πρώτη φορά που θα αναφερθούμε στα Pfas και φυσικά δεν θα είναι η τελευταία. Τα λεγόμενα «παντοτινά χημικά» ετοιμάζονται για «έκρηξη».
Οι μεγάλοι κατασκευαστές σχεδιάζουν να παράγουν περισσότερα από τα συγκεκριμένα χημικά για να καλύψουν τη ζήτηση από την βιομηχανία Τεχνητής Νοημοσύνης.
Ε και τι έγινε, θα μπορούσε να πει κάποιος. Την απάντηση την δίνει η Άννα-Σόφι Μπάκαρ, εκτελεστική διευθύντρια της ChemSec, της σουηδικής αρχής χημικών. Όπως λέει: «Τα σχέδια επέκτασης αυτών των εταιρειών δείχνουν ότι, εκτός εάν οι κυβερνήσεις και οι ρυθμιστικές αρχές επιμείνουν σε μια ταχεία σταδιακή κατάργηση, θα αντιμετωπίσουμε ένα νέο παλιρροϊκό κύμα χημικών ουσιών που θα μας στοιχίσουν τη ζωή».
O αόρατος κίνδυνος που κρύβει η Τεχνητή Νοημοσύνη
Για να καταλάβουμε τι εννοεί η Μπάκαρ, θα πρέπει αρχικά να εξηγήσουμε τι είναι τα «παντοτινά χημικά».
Πρόκειται για υπερ-πολυφθοροαλκυλικές ουσίες, οι οποίες αποτελούν μια μεγάλη ομάδα τεχνητών συνθετικών χημικών ουσιών. Συχνά ονομάζονται «παντοτινά χημικά» επειδή δεν διασπώνται εύκολα στο περιβάλλον ή στο ανθρώπινο σώμα. Είναι εξαιρετικά ανθεκτικές όταν βρίσκονται στο περιβάλλον και στους οργανισμούς. Μπορούν να προκαλέσουν σοβαρά προβλήματα υγείας όπως βλάβη στο ήπαρ, παθήσεις του θυρεοειδούς, παχυσαρκία, προβλήματα γονιμότητας και καρκίνο.
Στην ουσία του θέματος τώρα… Οι εταιρείες Pfas ξεκινούν ένα «παλιρροιακό κύμα» παραγωγής χημικών ουσιών για να καλύψουν τη ζήτηση από τη βιομηχανία Τεχνητής Νοημοσύνης, όπως προειδοποίησε μια οργάνωση εκστρατείας.
Παρά την ανησυχία για τις χημικές ουσίες, οι οποίες έχουν συνδεθεί με τον καρκίνο, μια έρευνα των 10 μεγαλύτερων κατασκευαστών διαπίστωσε ότι οι περισσότεροι είχαν σχέδια να αυξήσουν την παραγωγή.
Πολλοί πλαισιώνουν τις επενδύσεις τους γύρω από την «επανάσταση της Τεχνητής Νοημοσύνης», λόγω του ρόλου που διαδραματίζουν τα Pfa στην παραγωγή ημιαγωγών και στα συστήματα ψύξης κέντρων δεδομένων επόμενης γενιάς.
Ωστόσο, οι αντίπαλοι προειδοποιούν ότι οι χημικές ουσίες, οι οποίες δεν αποικοδομούνται ποτέ στη φύση, αποτελούν μια ωρολογιακή βόμβα για την ανθρώπινη και την πλανητική υγεία. Λένε ότι η αυξημένη παραγωγή κινδυνεύει να υπονομεύσει τις νεοσύστατες κινήσεις για τον περιορισμό των Pfas στην Ευρώπη, το Ηνωμένο Βασίλειο και σε τμήματα των ΗΠΑ.
Ανησυχητική έρευνα
Έρευνα της ChemSec διαπίστωσε, σύμφωνα με τον Guardian, ότι σχεδόν και οι 10 μεγαλύτεροι κατασκευαστές Pfa είχαν σχέδια να αυξήσουν την παραγωγή, σε εγκαταστάσεις στην Ευρώπη, την Ασία και τη Βόρεια Αμερική.
Η άνθηση της τεχνολογίας τεχνητής νοημοσύνης ηγήθηκε της ζήτησης, με τα Pfa να χρησιμοποιούνται για «φιλική προς το περιβάλλον» ψύξη κέντρων δεδομένων και σε διάφορα στάδια της κατασκευής ημιαγωγών.
Η Daikin, με έδρα την Ιαπωνία, δήλωσε ότι εγκαινιάζει έναν «κόμβο κέντρων δεδομένων» για να καλύψει τη ζήτηση και υποσχέθηκε να «διατηρήσει και να επεκτείνει το κορυφαίο μερίδιό της στον κλάδο, επεκτείνοντας τις πωλήσεις των υφιστάμενων προϊόντων φθορίου και εισάγοντας νέα προϊόντα».
Η γαλλική πολυεθνική Arkema επέκτεινε την προσφορά ψυκτικών μέσων, με μια νέα μονάδα παραγωγής αξίας 60 εκατομμυρίων δολαρίων (44 εκατομμύρια λίρες) στο Κεντάκι, η οποία, όπως ανέφερε, «θα μας επιτρέψει να παρακολουθήσουμε την ταχεία επέκταση των αναγκών ψύξης των κέντρων δεδομένων».
Και ο αμερικανικός παραγωγός Pfas, Chemours, επεκτεινόταν για να καλύψει τη ζήτηση από «προηγμένα κέντρα δεδομένων και υλικό τεχνητής νοημοσύνης». Ανέφερε ότι οι « καινοτόμες λύσεις υγρής ψύξης» του μειώνουν το κόστος ενέργειας, νερού, χώρου, συντήρησης και επένδυσης των κέντρων δεδομένων.
Οι μεγάλοι κατασκευαστές σχεδιάζουν να παράγουν περισσότερα από τα χημικά της Forever για να καλύψουν τη ζήτηση από τα κέντρα δεδομένων
Οι επικριτές έχουν δηλώσει ότι η Chemours – η οποία πρόσφατα διατάχθηκε να καταβάλει 450 εκατομμύρια δολάρια για να διευθετήσει μια αγωγή σχετικά με τις απορρίψεις Pfas – υποβαθμίζει την τοξικότητα των χημικών ουσιών και τις κλιματικές επιπτώσεις.
Άλλες εταιρείες που αύξησαν την παραγωγή ήταν η ιαπωνική πολυεθνική AGC, ο κινεζικός όμιλος Dongyue, ο ινδικός χημικός γίγαντας Gujarat Fluorochemicals, η μυστικοπαθής ρωσική εταιρεία παραγωγής Pfas, HaloPolymer, η μεξικανική Orbia Fluor & Energy Materials, η αμερικανική εταιρεία παραγωγής φθοριούχων αερίων, Solstice, και η βελγική πολυεθνική Syensqo.
Οι παραγωγοί ανέφεραν επίσης τις επιστρώσεις και τα συνδετικά υλικά Pfas για μπαταρίες ιόντων λιθίου, που χρησιμοποιούνται σε ηλεκτρικά οχήματα, φορητούς υπολογιστές και τηλέφωνα, ως παράλληλο πεδίο ανάπτυξης. Ο διευθύνων σύμβουλος της Gujarat Fluorochemicals, Bir Kapoor, πρόσφατα προσδιόρισε τις μπαταρίες ως έναν από τους πολλούς «κλάδους της ανατολής», μαζί με τα κέντρα δεδομένων, τους ημιαγωγούς και το πράσινο υδρογόνο. «Υπάρχει μια τεράστια ευκαιρία ανάπτυξης εκεί», είπε.
Οι μόνες σαφείς εξαιρέσεις ήταν η ελβετική εταιρεία Archroma, η οποία στρεφόταν στην εμπορία εναλλακτικών λύσεων χωρίς Pfas, και ο γερμανικός γίγαντας BASF, ο οποίος έχει δηλώσει ότι θα σταματήσει την παραγωγή Pfas έως το 2028.
Πώς χρησιμοποιούνται τα «παντοτινά χημικά»
Τα Pfas χρησιμοποιούνται για μια νέα μορφή ψύξης κέντρων δεδομένων που διαφημίζεται ως πιο αποδοτική από άποψη νερού και ενέργειας. Στα συστήματα «δύο φάσεων ψύξης με εμβάπτιση», οι διακομιστές βυθίζονται σε μια δεξαμενή Pfas με χαμηλό σημείο βρασμού. Καθώς το υλικό θερμαίνεται, το υγρό βράζει, απομακρύνοντας τη θερμότητα ως ατμό. Αυτό ανεβαίνει σε ένα υδρόψυκτο πηνίο συμπύκνωσης στην κορυφή της δεξαμενής, ψύχεται ξανά σε υγρή κατάσταση και επανέρχεται στον κύκλο.
Τα Pfas διαδραματίζουν επίσης κρίσιμο ρόλο στη διαδικασία κατασκευής ημιαγωγών, έναν άλλο τομέα που ακμάζει για να καλύψει τη ζήτηση από τη βιομηχανία Τεχνητής Νοημοσύνης.
Σύμφωνα με πρόσφατο σημείωμα επενδυτή από την Danske Bank: «Στον κόσμο των μικροτσίπ, αυτές οι «χημικές ουσίες για πάντα» δεν είναι απλώς περιφερειακά πρόσθετα. Είναι βασικά συστατικά ενσωματωμένα σε έως και 1.000 διακριτά βήματα σε νανομετρικό επίπεδο».
Ωστόσο, οι αναλυτές προειδοποίησαν επίσης ότι τα Pfas ήταν «ο κρυφός κίνδυνος της άνθησης της τεχνητής νοημοσύνης» με «κλιμακούμενη δυνατότητα για αποκατάσταση πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ».
Οι δεσμοί άνθρακα-φθορίου στα Pfas, ή αλλιώς υπερ- και πολυφθοροαλκυλικές ουσίες, είναι από τους ισχυρότερους στην οργανική χημεία, καθιστώντας τα απίστευτα ανθεκτικά στη θερμότητα, το νερό και τη διάβρωση.
Αυτό τα καθιστά χρήσιμα για μια σειρά βιομηχανικών διεργασιών και καταναλωτικών προϊόντων. Αλλά τα καθιστά επίσης σχεδόν άφθαρτα στο φυσικό περιβάλλον. Ως αποτέλεσμα, συνεχίζουν να ανακυκλώνονται μέσω των πλανητικών συστημάτων, με αποτέλεσμα τη συσσώρευσή τους στον αέρα, το νερό και το έδαφος, και σε ανώτερα επίπεδα της τροφικής αλυσίδας.
Έχουν ήδη παραβιαστεί τα όρια
Παρόλο που τα Pfas υπάρχουν για λιγότερο από έναν αιώνα, οι επιστήμονες έχουν προειδοποιήσει ότι η συσσώρευσή τους στο περιβάλλον έχει ήδη παραβιάσει τα πλανητικά όρια.
Ήδη πιστεύεται ότι οι χημικές ουσίες μολύνουν το αίμα σχεδόν κάθε ζωντανού ατόμου. Η έρευνα τις συνδέει με καρκίνο, ηπατικές παθήσεις, νεφρικά προβλήματα, υψηλή χοληστερόλη και γενετικές ανωμαλίες.
Η ChemSec έστειλε εξετάσεις αίματος με τρύπημα δακτύλου στους διευθύνοντες συμβούλους όλων των ευρωπαϊκών εταιρειών που περιλαμβάνονται στις 10 κορυφαίες εταιρείες, ενθαρρύνοντάς τους να ελέγξουν τα επίπεδα PFAs στο αίμα τους και να μοιραστούν τα αποτελέσματα δημόσια.
«Οι άνθρωποι που τους ηγούνται πρέπει να καταλάβουν ότι και οι ίδιοι επηρεάζονται από τις τοξίνες που παράγουν, οι οποίες έχουν ανιχνευθεί στο αίμα περισσότερου από το 99% των ανθρώπων παγκοσμίως», δήλωσε η Μπάκαρ.
