Τα “ειδικά κοινά” που θα κρίνουν τις εκλογές για τη ΝΔ

Ο προεκλογικός χαρακτήρας της εφετινής ΔΕΘ θα αποτυπωθεί φυσικά στο “καλάθι” του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη:

Τα μέτρα της ΔΕΘ 2026 θα αφορούν κυρίως τα “ειδικά κοινά”, που θα κρίνουν για τη Νέα Δημοκρατία τις εκλογές. Οι οποίες, όπως επανέλαβε ο πρωθυπουργός χθες στο υπουργικό συμβούλιο, θα πραγματοποιηθούν το 2027.

Αυτή λοιπόν θα είναι πρωτίστως η ΔΕΘ των ελεύθερων επαγγελματιών, όπως λένε γαλάζια στελέχη. Πρόκειται για μία αξιόλογη αριθμητικά εκλογική ομάδα (στη χώρα μας δραστηριοποιούνται σήμερα 714.000 ελεύθεροι επαγγελματίες), η οποία αποτελούσε παραδοσιακό κοινό της ΝΔ. Μέχρι το Δεκέμβριο του 2023 που ψηφίστηκε το φορολογικό των ελεύθερων επαγγελματιών, το οποίο μεταξύ άλλων εισήγαγε νέο σύστημα τεκμαρτού υπολογισμού του ελάχιστου εισοδήματος.

Παρά τις εξαρχής έντονες αντιδράσεις, η κυβέρνηση επέμεινε επικαλούμενη την ανάγκη πάταξης της φοροδιαφυγής. Αλλά δέχθηκε σφοδρή κριτική για ισοπεδωτική αντιμετώπιση των ελεύθερων επαγγελματιών, οι οποίοι σε σημαντικό βαθμό της γύρισαν την πλάτη.

Από 45% στους ελεύθερους επαγγελματίες στις εθνικές εκλογές του 2023, το ποσοστό της ΝΔ στη συγκεκριμένη εκλογική ομάδα έπεσε στο 28,5% στις ευρωεκλογές του 2024. Και πάλι ήταν βέβαια πρώτο κόμμα στις προτιμήσεις των ελεύθερων επαγγελματιών, αλλά είχε χάσει σχεδόν 17 μονάδες από ένα παραδοσιακό της ακροατήριο.

Τα δωράκια στους ελεύθερους επαγγελματίες

Το στίγμα της επιχείρησης επαναπροσέγγισης ΝΔ- ελεύθερων επαγγελματιών σε αυτή τη ΔΕΘ έδωσε πρόσφατα μιλώντας στο NEWS 24/7 ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης. Άφησε ειδικότερα να εννοηθεί ότι θα ξεκινήσει η σταδιακή κατάργηση των τεκμηρίων για τους συνεπείς φορολογικά ελεύθερους επαγγελματίες.

Το τεκμαρτό πάντως δεν θα καταργηθεί εντελώς, όπως ξεκαθάρισε χθες (ΣΚΑΪ) ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης. Άλλωστε οι αλλαγές στο φορολογικό των ελεύθερων επαγγελματιών οδήγησαν σύμφωνα με την κυβέρνηση σε σημαντική αύξηση των φορολογικών εσόδων του κράτους.

Ωστόσο το “πακέτο” της ΔΕΘ θα περιλαμβάνει αξιόλογα δώρα για τους ελεύθερους επαγγελματίες, με τη λέξη κλειδί να είναι το σταδιακά. Οποια μέτρα εξαγγελθούν θα είναι σταδιακά και σε βάθος τετραετίας, ώστε να αποτελεί η εφαρμογή τους κίνητρο για τους ελεύθερους επαγγελματίες στις κάλπες του 2027.

Η πολυπληθής εκλογική ομάδα των συνταξιούχων

Το μεγαλύτερο όμως αριθμητικά “ειδικό κοινό” στο οποίο θα στοχεύσει ο Μητσοτάκης στη ΔΕΘ 2026 και στις εκλογές του 2027 είναι φυσικά οι συνταξιούχοι.

Στις εθνικές εκλογές του Μαϊου του 2023 σχεδόν ένας στους δυο συνταξιούχους ψήφισε ΝΔ. Το γαλάζιο ποσοστό στο συγκεκριμένο κοινό άγγιξε ειδικότερα το 49%. Ενώ στις ευρωεκλογές του 2024, η ΝΔ ήρθε και πάλι πρώτη στους συνταξιούχους, αλλά με 38,9%. 

Το ποσοστό της δηλαδή στην εκλογική ομάδα των συνταξιούχων έπεσε σχεδόν κατά δέκα μονάδες σε σχέση με τις εθνικές εκλογές του 2023, αν και ήταν και πάλι υψηλό. Και καθοριστικό για την πρωτιά της ΝΔ (έστω και με 28%), δεδομένου ότι οι συνταξιούχοι στη χώρα μας είναι 2,6 εκ. Όμως για να μπορεί να ελπίζει σε αυτοδυναμία η ΝΔ θα πρέπει να φέρει ξανά στις εθνικές κάλπες του 2027 όσο περισσότερους συνταξιούχους.

Στο ίδιο πολυπληθές ακροατήριο στοχεύουν βεβαίως και τα κόμματα της αντιπολίτευσης, που ζητούν επαναφορά της 13ης σύνταξης. Η κυβέρνηση ωστόσο απορρίπτει αυτό το ενδεχόμενο, με το επιχείρημα πως το δημοσιονομικό κόστος είναι ιδιαίτερα υψηλό. Χώρια που θα άνοιγε μετά και η συζήτηση για 13ο μισθό στο δημόσιο, για 14η σύνταξη και τελικά και για 14ο μισθό στο δημόσιο…

Ετσι φαίνεται ότι η κυβέρνηση θα “βαφτίσει” ανεπισήμως “μισή 13η σύνταξη” και επισήμως εθνική σύνταξη την αύξηση του επιδόματος του Νοεμβρίου στους συνταξιούχους. Το επίδομα αυτό αναμένεται ειδικότερα να αυξηθεί από 300 ευρώ σήμερα στα 450 περίπου ευρώ και να είναι μόνιμο.

Η ρευστή αγροτική ψήφος

Μένει να φανεί εάν και τι θα περιλαμβάνει το καλάθι Μητσοτάκη στη ΔΕΘ για τους αγρότες, άλλο ένα “ειδικό κοινό” με το οποίο οι σχέσεις της ΝΔ κινούνται σε τεντωμένο σχοινί μετά τα περσινά αγροτικά μπλόκα.

Ο αριθμός των αγροτών βαίνει βέβαια διαρκώς μειούμενος και δεν ξεπερνά τα 500.000 άτομα, αλλά η ψήφος τους είναι ρευστή και μεταβάλλεται δραματικά ανάλογα με τη συγκυρία και βασικά ανάλογα με τις επιδοτήσεις. Επιπλέον η αγροτική ψήφος καθορίζει την εκλογική εικόνα στην περιφέρεια και ιδίως σε Θεσσαλία και Κρήτη.

Στις εθνικές εκλογές του 2023 η ΝΔ είχε λάβει 48% στους αγρότες, αλλά στις ευρωεκλογές του 2024 το ποσοστό της στη συγκεκριμένη εκλογική ομάδα έπεσε στο 28,2%. Και δεν ειχε ακόμη ξεσπάσει το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, το οποίο οδήγησε στη μετάβαση της αρμοδιότητας για τις επιδοτήσεις στην ΑΑΔΕ και σε καθυστερήσεις στις πληρωμές του φθινοπώρου του 2025, που έβγαλαν τους αγρότες στα μπλόκα μέχρι τον περασμένο Ιανουάριο.

Για την κυβέρνηση το πιο κρίσιμο στοίχημα όσον αφορά στους αγρότες δεν είναι τόσο η ΔΕΘ όσο το να μην υπάρξουν πάλι καθυστερήσεις στην καταβολή των επιδοτήσεων το φθινόπωρο. Με τη νέα πλατφόρμα myAGRO της ΑΑΔΕ για τις αγροτικές επιδοτήσεις, η κυβέρνηση ελπίζει ότι αυτό δε θα συμβεί. Και το ιδανικό σενάριο θα ήταν ο κ.Μητσοτάκης να μπορεί να ανακοινώσει μία ημερομηνία -ακόμη και νωρίτερα από το αναμενόμενο- για τις πληρωμές (και φυσικά αυτή να τηρηθεί).

Η ΝΔ χάνει τους νέους

Μία ακόμη κρίσιμη εκλογική ομάδα, αν και δεν είναι η πολυπληθέστερη, είναι οι νέοι ψηφοφόροι. Το ζήτημα είναι ότι ενώ η ΝΔ το 2023 ήταν πρώτο κόμμα στους ψηφοφόρους της νέας γενιάς, τα ποσοστά της έχουν μειωθεί δραματικά. Και στο κυβερνητικό επιτελείο αναζητούν το γιατί συνέβη αυτό και πως μπορεί να ανατραπεί αυτή η ανησυχητική τάση.

Ειδικότερα, το ποσοστό της ΝΔ στην ομάδα των ψηφοφόρων ηλικίας 17 με 24 ετών στις ευρωεκλογές του 2024 ήταν μόλις 17,1%. Ενώ στις εθνικές εκλογές του Μαΐου του 2023, η ΝΔ ήταν πρώτο κόμμα στην ηλικιακή ομάδα 17- 24 ετών με 33,1%, ενώ είχε λάβει 31% στην ηλικιακή ομάδα 25-34 ετών.

Σύμφωνα δε με την τελευταία έρευνα της Marc στα τέλη Ιουλίου, το ποσοστό της ΝΔ στους ψηφοφόρους άνω των 65 ετών φτάνει στο 45,6%, ενώ στις ηλικίες 17-44 περιορίζεται στο 20,5% και στις ηλικίες 45-64 στο 22,6%.

Βέβαια στη νέα γενιά το ποσοστό αποχής είναι υψηλότερο, ενώ οι μεγαλύτεροι σε ηλικία ψηφοφόροι είναι πιο συνεπείς στο ραντεβού τους με την κάλπη. Ωστόσο είναι θέμα γοήτρου για κάθε κόμμα να προσελκύσει νέους ψηφοφόρους και βεβαίως δεν περισσεύει καμία ψήφος στην προσπάθεια της ΝΔ για επανασυσπείρωση με στόχο να έχει ελπίδες για την αυτοδυναμία.

Το οριζόντιο “αγκάθι” της ακρίβειας

Με την έμφαση στα “ειδικά κοινά” στη ΔΕΘ, η κυβέρνηση ελπίζει στις επόμενες κάλπες να έχει ισχυρά αντίβαρα στο οριζόντιο “αγκάθι” της ακρίβειας, το οποίο αγγίζει όλες τις ηλικιακές και επαγγελματικές ομάδες.

Ο κ.Μητσοτάκης κατά το χθεσινό υπουργικό συμβούλιο επικαλέστηκε πάντως ότι: “Οι τιμές σε τρόφιμα, όπως λάδι, φρούτα και λαχανικά εμφανίζονται μειωμένες αυτό το μήνα σε σχέση με τον προηγούμενο”. Ενώ τόνισε ότι από 1η Σεπτεμβρίου θα ισχύσει η Εθνική Συμφωνία Μείωσης Τιμών και εκτίμησε ότι “θα υπάρξουν πρωτοβουλίες και από την αγορά για τα σχολικά είδη”.

Ο υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος, ενημέρωσε στη συνέχεια το υπουργικό συμβούλιο ότι μέχρι τις 20 Αυγούστου είχαν ενταχθεί στην πρωτοβουλία της Εθνικής Συμφωνίας Μείωσης Τιμών 750 κωδικοί επώνυμων προϊόντων και 100 κωδικοί ιδιωτικής ετικέτας, με μέση μείωση τιμών περίπου 7%.

Στην πρωτοβουλία συμμετέχουν 62 προμηθευτές και 10 αλυσίδες σούπερ μάρκετ και καλύπτει βασικές κατηγορίες τροφίμων και ειδών καθημερινής ανάγκης: από γαλακτοκομικά, κρέας, ζυμαρικά και όσπρια έως καθαριστικά, προϊόντα προσωπικής υγιεινής, παιδικές τροφές και πάνες.

Παράλληλα, ανέφερε ο υπουργός Ανάπτυξης, δίνεται έμφαση στην σχολική αγορά, όπου συμμετέχουν 6 αλυσίδες λιανικής, με μειώσεις σε 300 κωδικούς σχολικών ειδών. Σημείωσε δε ότι η σχετική λίστα παραμένει ανοιχτή, μιας και σε καθημερινή βάση προστίθενται νέοι κωδικοί προϊόντων και προμηθευτές.

Ο κ. Θεοδωρικάκος επεσήμανε ότι παρά τον αρνητικό πληθωρισμό στα τρόφιμα που καταγράφηκε τον Ιούλιο στην Ελλάδα, η κατάσταση δεν επιτρέπει κανέναν εφησυχασμό, αφού και η ευρύτερη γεωπολιτική εικόνα με τους δύο πολέμους που βρίσκονται σε εξέλιξη, αποτελεί πηγή πληθωριστικών πιέσεων εξαιτίας της μεγάλης αύξησης των τιμών του πετρελαίου διεθνώς, ενόψει του χειμώνα.