Νέα επιστημονικά δεδομένα ενισχύουν αποφασιστικά το σενάριο ότι οι τεράστιοι λίθοι του Στόουνχεντζ μεταφέρθηκαν από ανθρώπους και όχι από παγετώνες.
Ερευνητική ομάδα του Πανεπιστημίου Curtin στην Αυστραλία καταλήγει ότι η περιοχή δεν επηρεάστηκε από παγετωνική δραστηριότητα κατά την Εποχή των Παγετώνων, καθιστώντας εξαιρετικά απίθανη τη φυσική μεταφορά των λίθων από τον πάγο.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στις 21 Ιανουαρίου στο περιοδικό Communications Earth and Environment.
Το θρυλικό Στόουνχεντζ
Το Στόουνχεντζ, στο Salisbury Plain της νότιας Αγγλίας, κατασκευάστηκε σταδιακά από νεολιθικούς και πρώιμους πληθυσμούς της Εποχής του Χαλκού, μεταξύ περίπου 3000 και 1500 π.Χ. Το μνημείο αποτελείται από έναν εξωτερικό κύκλο και ένα εσωτερικό πέταλο από τεράστιους τρίλιθους ψαμμίτη, καθώς και από μικρότερους εσωτερικούς λίθους, γνωστούς ως bluestones.
Η προέλευση των υλικών είναι εδώ και χρόνια γνωστή στους επιστήμονες: οι μεγάλοι λίθοι sarsen προέρχονται από τους λόφους Marlborough Downs, περίπου 32 χιλιόμετρα μακριά, ενώ οι bluestones από τους λόφους Preseli στη νοτιοδυτική Ουαλία, σε απόσταση περίπου 290 χιλιομέτρων.
Κατά μέσο όρο, κάθε sarsen ζυγίζει γύρω στους 25 τόνους, οι bluestones από 2 έως 5 τόνους, ενώ ο μεγαλύτερος φτάνει τους 40. Ο λεγόμενος Altar Stone, βάρους έξι τόνων, θεωρείται πλέον ότι προέρχεται από τη Σκωτία.
Οι διάφορες θεωρίες
Για δεκαετίες, οι επιστήμονες διαφωνούσαν για το πώς αυτοί οι ογκόλιθοι διένυσαν τόσο μεγάλες αποστάσεις. Κάποιοι υποστήριζαν ότι μεταφέρθηκαν από ανθρώπους, είτε δια ξηράς είτε μέσω θαλάσσιων διαδρομών, ενώ άλλοι απέδιδαν τη μετακίνησή τους σε παγετώνες της Πλειστοκαίνου περιόδου.
Η νέα έρευνα φαίνεται να γέρνει οριστικά την «πλάστιγγα». Αναλύοντας ιζήματα από ρέματα γύρω από το Στόουνχεντζ, οι επιστήμονες αναζήτησαν ίχνη παγετωνικής δράσης — χωρίς όμως να βρουν ενδείξεις ότι η περιοχή καλύφθηκε ποτέ από πάγο. Αυτό καθιστά τη μεταφορά των λίθων από παγετώνες σχεδόν αδύνατη.
Το ακριβές πώς οι άνθρωποι κατάφεραν να μετακινήσουν τέτοια βάρη παραμένει άγνωστο.
«Υπάρχουν θεωρίες ότι οι πέτρες μεταφέρθηκαν με πλοία από την Ουαλία ή τη Σκωτία ή ότι σύρθηκαν στη στεριά πάνω σε κορμούς δέντρων», εξηγεί ο δρ Άντονι Κλαρκ, επικεφαλής της μελέτης.
«Ίσως να μην μάθουμε ποτέ τις λεπτομέρειες. Εκείνο όμως που γνωρίζουμε πλέον με βεβαιότητα είναι ότι δεν τις μετέφερε ο πάγος».
*Με πληροφορίες από: Art News, research.curtin.edu.au
