Τη θέση ότι οι ευρωπαϊκές χώρες οφείλουν να αναλάβουν μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για την άμυνά τους, επιβεβαιώνοντας ουσιαστικά μια πάγια αμερικανική απαίτηση, εξέφρασε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στις δηλώσεις του μετά την ολοκλήρωση της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ.
Ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι η Συμμαχία εισέρχεται σε μια νέα εποχή, στην οποία απαιτείται πιο ισορροπημένη κατανομή των αμυντικών δαπανών μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και των ευρωπαϊκών κρατών-μελών.
«Για την ενότητα του ΝΑΤΟ είναι απαραίτητο οι ευρωπαϊκές χώρες να αναλάβουν μεγαλύτερο βάρος. Να υπάρχει ισορροπία στις δαπάνες μεταξύ των ΗΠΑ και των μελών του ΝΑΤΟ. Ο πρόεδρος Τραμπ είχε δίκιο ως προς αυτή την αναγκαιότητα και οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν πλέον αντιληφθεί ότι πρέπει να αναλάβουν μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για την άμυνά τους. Είναι συνθήκη επιβίωσης»
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η Ελλάδα βρίσκεται ήδη πάνω από τον νέο στόχο του 3,5% του ΑΕΠ για τις αμυντικές δαπάνες, επισημαίνοντας ότι η χώρα διαθέτει ιδιαίτερες γεωπολιτικές συνθήκες που επιβάλλουν υψηλό επίπεδο αμυντικής ετοιμότητας.
«Η Ελλάδα είναι μια από τις 5 χώρες που ήδη βρίσκονται πάνω από τον στόχο του 3,5% του ΑΕΠ για αμυντικές δαπάνες. Έχουμε ιδιαίτερες γεωπολιτικές συνθήκες. Η χώρα μας πρωταγωνιστεί στη μεγάλη προσπάθεια του ΝΑΤΟ και η προσπάθεια αυτή αναγνωρίζεται τόσο από τη Συμμαχία όσο και από τις Ηνωμένες Πολιτείες.»
Ερωτηθείς για την κριτική που ασκεί κατά καιρούς ο Ντόναλντ Τραμπ προς το ΝΑΤΟ και τα σενάρια περί ενδεχόμενης αποχώρησης των Ηνωμένων Πολιτειών από τη Συμμαχία, ο πρωθυπουργός εμφανίστηκε καθησυχαστικός.
«Δεν υπάρχει καμία πιθανότητα αποχώρησης. Ο πρόεδρος Τραμπ ήταν ιδιαίτερα θετικός ως προς το κλίμα και την ανταπόκριση των Ευρωπαίων συμμάχων. Το ΝΑΤΟ μπαίνει σε μια νέα εποχή.»
Τα F-35 και το ενδεχόμενο συμμετοχής της Τουρκίας
Αναφερόμενος στα ελληνικά εξοπλιστικά προγράμματα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επισήμανε ότι η Ελλάδα έχει ενισχύσει σημαντικά την αποτρεπτική της ισχύ από το 2019, ενώ υπενθύμισε ότι το πρόγραμμα απόκτησης των μαχητικών F-35 εξελίσσεται κανονικά.
«Οι Έλληνες πιλότοι το 2027 θα εκπαιδεύονται για τα δικά μας F-35, τα οποία ήδη κατασκευάζονται. Η Ελλάδα από το 2019 έχει ενισχύσει σημαντικά την άμυνά της.»
Ερωτηθείς για το ενδεχόμενο επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, απέφυγε να τοποθετηθεί επί της ουσίας.
«Δεν είναι δουλειά μου να υποδείξω στις Ηνωμένες Πολιτείες τι θα πουλήσουν και πού. Όπως δεν δέχομαι κι εγώ υποδείξεις για το τι θα αγοράσουμε προκειμένου να θωρακίσουμε την άμυνα της χώρας μας.» τόνισε και πρόσθεσε: ‘‘Υπάρχουν σημαντικά νομικά εμπόδια στην αμερικανική νομοθεσία για την προμήθεια F-35 στην Τουρκία”, υπενθυμίζοντας ότι η απομάκρυνση της Άγκυρας από το πρόγραμμα συνδέθηκε με την απόκτηση του ρωσικού συστήματος S-400.
Μέση Ανατολή και Στενά του Ορμούζ
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, εκφράζοντας την ελπίδα ότι η ένταση θα αποκλιμακωθεί και ότι δεν θα υπάρξει νέα αναζωπύρωση της κρίσης.
«Πιστεύω ότι θα επανέλθουμε σε συζητήσεις. Είμαι αισιόδοξος.»
Όπως τόνισε, η Ελλάδα παραμένει προσηλωμένη στην υπεράσπιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας, υπογραμμίζοντας τον ρόλο της ως ισχυρής ναυτικής δύναμης.
«Η Ελλάδα είναι παγκόσμια ναυτική υπερδύναμη. Υπερασπίζεται το δικαίωμα της ελεύθερης ναυσιπλοΐας. Τα ελεύθερα Στενά, χωρίς διόδια, αποτελούν κεντρική προτεραιότητα όλων, και των Ηνωμένων Πολιτειών.»
Παράλληλα, σημείωσε ότι η χώρα εξακολουθεί να συμμετέχει στην επιχείρηση «Ασπίδες», διευκρινίζοντας ότι αυτή τη στιγμή δεν βρίσκεται υπό συζήτηση κάποια νέα στρατιωτική επιχείρηση στην περιοχή.
Αναφερόμενος στις επιπτώσεις της κρίσης στις διεθνείς αγορές ενέργειας, παραδέχθηκε ότι τον προβληματίζει η άνοδος των τιμών του πετρελαίου, εκφράζοντας όμως αισιοδοξία ότι η κατάσταση θα εξομαλυνθεί.
«Με προβληματίζει η άνοδος της τιμής του πετρελαίου. Δεν κοιτάζω όμως τις τιμές σε ορίζοντα εβδομάδων. Θέλω να πιστεύω ότι θα επανέλθουμε σε διαχειρίσιμα επίπεδα.»
Το νέο εξοπλιστικό πρόγραμμα και το casus belli
Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε το νέο εξοπλιστικό πρόγραμμα της χώρας «τίμημα για την ελευθερία μας», υποστηρίζοντας ότι οι πολίτες αναγνωρίζουν τη σημασία των επενδύσεων στην άμυνα.
«Το πρόγραμμα του ΚΥΣΕΑ ύψους 28 δισ. ευρώ είναι το τίμημα για την ελευθερία μας. Οι Έλληνες αναγνωρίζουν αυτή τη θυσία και αισθάνονται υπερηφάνεια όταν βλέπουν ισχυρό Πολεμικό Ναυτικό στο Αιγαίο, αεροσκάφη στους ουρανούς και ανάπτυξη της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας.»
Τέλος, επανήλθε στο ζήτημα του τουρκικού casus belli, χαρακτηρίζοντάς το ασύμβατο με το σημερινό κλίμα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
«Το casus belli είναι μια ιστορική ανορθογραφία. Δεν συντάσσεται ούτε με το κλίμα των ήρεμων νερών και της καλής γειτονίας ούτε με τη συμμετοχή των δύο χωρών στη Συμμαχία του ΝΑΤΟ.»
