Ο Λούθεν

Υπάρχει μια λέξη που την άκουσα πρώτη φορά πριν από σχεδόν δέκα χρόνια.
Σε ένα νησί του Ιονίου. Καλοκαίρι. Σεμινάριο επαγγελματικό. Από το αεροδρόμιο μέχρι τη χώρα του νησιού, μέσα σε ένα ταξί, ξεκίνησα να ρωτάω τον οδηγό τα κλασικά:

«Πού να πάμε να φάμε;»
«Πού να πιούμε;»
«Τι να δούμε;»
«Έχει κόσμο;»

Η απάντηση ίδια κάθε φορά:

«Ο λούθεν…»

Στην αρχή γέλασα. Μου φάνηκε μια τοπική λέξη, μια ιδιωματική ατάκα της στιγμής.
Πέρασαν όμως τα χρόνια και κατάλαβα ότι ίσως είναι η πιο ελληνική λέξη που έχω ακούσει ποτέ. Όχι επειδή υπάρχει σε λεξικό. Αλλά επειδή περιγράφει τέλεια την ελληνική πραγματικότητα.

Έχει τουρισμό;
Ο λούθεν.

Δεν έχει δουλειά;
Ο λούθεν.

Πάνε καλά οι επιχειρήσεις;
Ο λούθεν.

Πάμε κατά διαόλου σαν κοινωνία;
Ο λούθεν.

Τα τελευταία χρόνια, η Ελλάδα μοιάζει να ζει σε μια μόνιμη κατάσταση «ολούθεν». Μια κατάσταση όπου όλα συμβαίνουν ταυτόχρονα και τίποτα δεν μας κάνει εντύπωση. Πολιτική ανομία, κοινωνική κόπωση, καθημερινή παράνοια, άνθρωποι που εμφανίζονται σαν «κομήτες» έτοιμοι να κυβερνήσουν, να σώσουν, να επηρεάσουν, να καθοδηγήσουν.

Και το πιο εντυπωσιακό;
Δεν αντιδρά σχεδόν κανείς.

Πράγματα που πριν από είκοσι χρόνια θα έριχναν κυβερνήσεις, σήμερα περνούν σαν μια ακόμα είδηση Τετάρτης. Σκάνδαλα, δηλώσεις, συμπεριφορές, εικόνες που κάποτε θα γέμιζαν δρόμους και πλατείες, τώρα χάνονται ανάμεσα σε stories, reels και ατελείωτο scrolling.

Και κάπου εκεί γεννήθηκε μια νέα ελληνική πραγματικότητα.

Ο επιχειρηματίας δεν θέλει πλέον μόνο να έχει μια καλή επιχείρηση. Θέλει να γίνει content creator. Να γίνει influencer. Να γίνει «πρόσωπο». Όχι απαραίτητα για να προβάλλει το προϊόν του. Αλλά για να αποκτήσει προβολές, likes, κοινό, αποδοχή.

Μικρομεσαίοι επιχειρηματίες γυρίζουν καθημερινά μικρού μήκους «σειρές» στα social media. Κωμικά βίντεο, σενάρια, χαρακτήρες, αστεία, αυτοσχέδιες παραγωγές που πολλές φορές κάνουν περισσότερα views από τηλεοπτικές σειρές με κανονικούς ηθοποιούς και επαγγελματικές παραγωγές.

Και τότε αρχίζεις να αναρωτιέσαι:

Τι είναι τελικά όλο αυτό;

Διαφήμιση;
Αυτοπροβολή;
Ανάγκη επιβεβαίωσης;
Ηθοποιία που δεν έγινε ποτέ;
Η ανάγκη να ακουστεί κάποιος σε έναν κόσμο που φωνάζουν όλοι;

Άνθρωποι χωρίς καμία σχέση με την υποκριτική αποκτούν κοινό χιλιάδων ανθρώπων. Άλλοι κάνουν stand-up χωρίς να είναι κωμικοί. Άλλοι γίνονται influencers χωρίς να επηρεάζουν τίποτα πέρα από τον αλγόριθμο. Άλλοι επενδύουν χιλιάδες ευρώ περιμένοντας ότι κάποια στιγμή τα views θα γίνουν χρήματα, χορηγίες, αναγνωρισιμότητα, δύναμη.

Και το πιο παράξενο είναι πως… λειτουργεί.

Γιατί σήμερα η κοινωνία δεν ζητά απαραίτητα ποιότητα. Ζητά παρουσία. Συνεχή παρουσία. Να φαίνεσαι. Να υπάρχεις στην οθόνη. Να σε θυμάται ο αλγόριθμος.

Ο λούθεν.

Και δεν είναι μόνο ελληνικό φαινόμενο. Συμβαίνει παντού. Η διαφορά είναι ότι στην Ελλάδα το ζούμε με έναν σχεδόν κωμικοτραγικό τρόπο. Με μια υπερβολή που μόνο εμείς μπορούμε να δώσουμε στα πράγματα.

Άνθρωποι που δεν θα γίνονταν ποτέ ηθοποιοί, έγιναν «σταρ» του TikTok.
Άνθρωποι που δεν είχαν ποτέ δημόσιο λόγο, απέκτησαν κοινό μεγαλύτερο από δημοσιογράφους.
Άνθρωποι που απλώς άνοιξαν ένα κινητό και μίλησαν στην κάμερα, απέκτησαν επιρροή.

Ο λούθεν.

Ίσως τελικά αυτή η λέξη να είναι ο πιο ειλικρινής καθρέφτης μας.
Μια κοινωνία που ψάχνει συνεχώς ταυτότητα.
Που αλλάζει μορφή κάθε πέντε λεπτά.
Που θέλει να γίνει κάτι άλλο από αυτό που είναι.
Που κουράστηκε να είναι σοβαρή και αποφάσισε να γίνει θέαμα.

Και μέσα σε όλο αυτό, προσωπικά επιλέγω κάτι πολύ απλό:

Σε έναν κόσμο γεμάτο «πριγκίπισσες», εύχομαι η κόρη μου να επιλέξει να γίνει Batman. Ή οτιδήποτε άλλο θέλει πραγματικά εκείνη. Όχι αυτό που της δείχνει η οθόνη.

Υ.Γ.: Η λέξη «Ο Λούθεν» χρησιμοποιείται στο κείμενο συμβολικά και σατιρικά, εμπνευσμένη από το επτανησιακό ιδιωματικό «ολούθεν», που σημαίνει «παντού» ή «από όλες τις πλευρές». Στο άρθρο προσωποποιείται ως η εικόνα της σύγχρονης ελληνικής πραγματικότητας.

@sm