Σε νέα δοκιμασία των αντοχών της Δύσης προχώρησε η Ρωσία, προκαλώντας έντονη κινητοποίηση του ΝΑΤΟ. Το πρωί του Σαββάτου, πολωνικά και συμμαχικά αεροσκάφη απογειώθηκαν εσπευσμένα μετά από πληροφορίες για ρωσικά αεροπορικά πλήγματα κοντά στα πολωνο-ουκρανικά σύνορα, ενώ μόλις μία μέρα πριν, η Εσθονία κατήγγειλε παραβίαση του εναέριου χώρου της από τρία ρωσικά MiG-31.
Επείγουσες επιχειρήσεις στην Πολωνία
Η Πολωνία έθεσε σε ύψιστο συναγερμό τα αντιαεροπορικά της συστήματα και τα ραντάρ, με την Αεροπορία της και συμμαχικά αεροσκάφη να πετούν για την ασφάλεια του εναέριου χώρου. Στις 08:00 η επιχείρηση τερματίστηκε, καθώς σταμάτησαν τα ρωσικά χτυπήματα στη δυτική Ουκρανία. «Οι ενέργειές μας ήταν προληπτικές και στόχευαν στην ασφάλεια του εναέριου χώρου», ανακοίνωσε η Επιχειρησιακή Διοίκηση.
Η Εσθονία ζητά το Άρθρο 4
Την Παρασκευή, η Εσθονία μίλησε για «πρωτοφανή θράσος» μετά την παραβίαση του εναέριου χώρου της από ρωσικά αεροσκάφη και ζήτησε από το ΝΑΤΟ να ενεργοποιήσει το Άρθρο 4, που προβλέπει διαβουλεύσεις μεταξύ των συμμάχων σε περίπτωση απειλής. Ανάλογο αίτημα είχε υποβάλει πρόσφατα και η Πολωνία, μετά από την είσοδο ρωσικών drones στο έδαφός της.
Η ρωσική διάψευση
Το ρωσικό υπουργείο Άμυνας αρνήθηκε κατηγορηματικά ότι παραβιάστηκε ο εσθονικός εναέριος χώρος, υποστηρίζοντας ότι τα MiG-31 πετούσαν «σύμφωνα με τους διεθνείς κανόνες» και σε απόσταση τριών χιλιομέτρων από την εσθονική νησίδα Βάιντλο.
Η Δύση μιλά για κλιμάκωση
Οι δηλώσεις αξιωματούχων της Ε.Ε. και του ΝΑΤΟ είναι ιδιαίτερα σκληρές:
- Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε μίλησε για «γρήγορη και αποφασιστική απάντηση».
- Η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν τόνισε ότι η Ευρώπη «θα απαντήσει σε κάθε πρόκληση με αποφασιστικότητα».
- Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας δήλωσε πως «ο Πούτιν δοκιμάζει την αποφασιστικότητα της Δύσης» και προειδοποίησε ότι «δεν πρέπει να φανεί αδυναμία».
- Από την πλευρά του, ο Αμερικανός πρώην πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε ότι η κατάσταση «θα μπορούσε να προκαλέσει μεγάλα προβλήματα».
Το διπλωματικό βάρος του Άρθρου 4
Η επίκληση του Άρθρου 4, που δεν συνεπάγεται άμεση στρατιωτική εμπλοκή αλλά συλλογικές διαβουλεύσεις, αποτελεί «καμπανάκι συναγερμού» στη Συμμαχία. Έχει χρησιμοποιηθεί μόλις οκτώ φορές από το 1949 μέχρι σήμερα, σε περιόδους σοβαρής κρίσης.
Εντείνονται οι φόβοι για περαιτέρω κλιμάκωση
Η Εσθονία, η Πολωνία και άλλες χώρες της ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ βρίσκονται πλέον σε αυξημένη επιφυλακή. Το Βορειοατλαντικό Συμβούλιο θα συνεδριάσει την ερχόμενη εβδομάδα, ενώ η Σύνοδος Κορυφής της Ε.Ε. στην Κοπεγχάγη (1η Οκτωβρίου) αναμένεται να εξετάσει συλλογική απάντηση απέναντι στις ρωσικές προκλήσεις.
Η αίσθηση στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες είναι πως ο Βλαντίμιρ Πούτιν ανεβάζει την ένταση για να μετρήσει τα αντανακλαστικά του ΝΑΤΟ. Το ερώτημα που μένει ανοιχτό: αν οι παραβιάσεις αυτές είναι απλώς επίδειξη ισχύος ή προάγγελος μιας νέας, πιο επικίνδυνης φάσης της αντιπαράθεσης.
