Η δυσκολία στην απώλεια βάρους, μια πραγματικότητα για πολλούς, ενδέχεται να σχετίζεται με την ίδια τη λειτουργία του εγκεφάλου μας, όπως επισημαίνει ο δρ. Γκάιλς Γιό, κορυφαίος βρετανός βιολόγος και ειδικός στην παχυσαρκία.
Ο ίδιος εξηγεί πώς η γενετική και οι μηχανισμοί του εγκεφάλου επηρεάζουν τη συμπεριφορά μας απέναντι στη διατροφή και τη διατήρηση του σωματικού βάρους.
Ο εγκέφαλος, όπως αναφέρει, ελέγχει τη διατροφική μας συμπεριφορά και χρειάζεται συνεχή δεδομένα για τις αποθήκες ενέργειας μας, τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα.
Όταν η κατανάλωση τροφής δεν συμβαδίζει με την ανάγκη για ενέργεια, το αποτέλεσμα μπορεί να είναι ανεπιθύμητο: η συσσώρευση λίπους και η δυσκολία στην απώλεια βάρους.
Η σχέση του εγκεφάλου με την τροφή
«Ο εγκέφαλος χρησιμοποιεί πληροφορίες από το έντερο και τις αποθήκες λίπους για να ρυθμίσει την κατανάλωση τροφής», εξηγεί ο Δρ. Γιό. Ο εγκέφαλος, αν δεν είναι αρκετά ευαίσθητος σε αυτά τα σήματα, μπορεί να «χάσει την επαφή» με την πραγματική ανάγκη του σώματος για τροφή, οδηγώντας σε υπερκατανάλωση.
«Αν, για παράδειγμα, το σώμα σας έχει 9 κιλά λίπους, αλλά ο εγκέφαλος αντιλαμβάνεται μόνο 8 κιλά, τότε θα σας ωθήσει να καταναλώσετε περισσότερη τροφή για να φτάσετε το επιθυμητό όριο», εξηγεί. Το αποτέλεσμα; Ακόμη και αν το βάρος σας είναι ήδη επαρκές, ο εγκέφαλος σας «σπρώχνει» να φάτε περισσότερο.
Η «σταθερή ζώνη βάρους» και γιατί είναι τόσο δύσκολο να την ξεπεράσουμε
Για πολλούς, το βάρος τους καθορίζεται από μια «σταθερή ζώνη βάρους», δηλαδή από ένα εύρος στο οποίο το σώμα τους αισθάνεται άνετα. Ο Δρ. Γιό υποστηρίζει, μιλόντας στους Times του Λονδίνου, ότι «ο εγκέφαλος θεωρεί οποιαδήποτε μείωση βάρους κάτω από αυτό το εύρος ως απειλή για την επιβίωση».
Αυτός είναι ο λόγος που, όταν προσπαθούμε να χάσουμε βάρος, ο οργανισμός μας αντιδρά με πείνα και μειωμένο μεταβολισμό, προσπαθώντας να επαναφέρει το βάρος στην αρχική του κατάσταση.
«Αν χάσετε βάρος, ο εγκέφαλός σας θα προσπαθήσει να σας επαναφέρει στη ζώνη που θεωρεί ότι είναι φυσιολογική», εξηγεί ο Δρ. Γιό.
Αυτό σημαίνει ότι, ανεξάρτητα από την προσπάθεια που καταβάλλετε, είναι πολύ δύσκολο να διατηρήσετε το βάρος σας εάν πέσετε κάτω από αυτήν τη «σταθερή ζώνη». Όμως, σύμφωνα με τον Δρ. Γιό, υπάρχουν ενδείξεις ότι, σε πειραματικά ζώα, αυτή η «ζώνη» μπορεί να αυξηθεί με την πάροδο του χρόνου.
«Αν τα ζώα κερδίσουν βάρος και το διατηρήσουν για αρκετό διάστημα, αρχίζουν να υπερασπίζονται το νέο βάρος τους», λέει. Ωστόσο, δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι η ζώνη αυτή μπορεί να μειωθεί με τον ίδιο τρόπο στους ανθρώπους.
Η διατροφή και η σχέση της με την πρωτεΐνη και το λίπος
Αναφορικά με την πρόσληψη πρωτεΐνης, ο Δρ. Γιό προειδοποιεί ότι η υπερκατανάλωση πρωτεΐνης μπορεί να οδηγήσει σε συσσώρευση λίπους. «Ο οργανισμός δεν μπορεί να αποθηκεύσει πρωτεΐνη με τον ίδιο τρόπο που αποθηκεύει λίπος και υδατάνθρακες», εξηγεί.
Η πρωτεΐνη που δεν χρησιμοποιείται για την αποκατάσταση των μυών και των ιστών, μετατρέπεται σε λίπος. Η σωστή ποσότητα πρωτεΐνης που πρέπει να καταναλώνουμε είναι περίπου το 16% των συνολικών θερμίδων μας, τονίζει, και όχι παραπάνω.
Επιπλέον, ο Δρ. Γιό επισημαίνει ότι η υπερβολική κατανάλωση πρωτεΐνης μπορεί να προκαλέσει επιβάρυνση στα νεφρά, καθώς η διαδικασία μετατροπής της σε λίπος απαιτεί την απομάκρυνση του αζώτου, κάτι που αναλαμβάνουν τα νεφρά. «Αν καταναλώνετε περισσότερη πρωτεΐνη από όση χρειάζεστε, τα νεφρά σας θα καταπονηθούν», λέει ο Δρ. Γιό.
Στρατηγικές για τη διατήρηση της απώλειας βάρους
Για να διατηρήσετε την απώλεια βάρους, ο Δρ. Γιό συνιστά αυξημένη σωματική δραστηριότητα, όπως το περπάτημα ή οι ελαφρές ασκήσεις, οι οποίες βοηθούν στη διατήρηση του μεταβολισμού.
«Η άσκηση είναι η καλύτερη στρατηγική για να κρατήσετε το βάρος σας μετά από απώλεια», εξηγεί.
Ειδικότερα, η αύξηση της μυϊκής μάζας είναι ιδιαίτερα χρήσιμη, καθώς οι μύες είναι πιο ενεργοί μεταβολικά από το λίπος. Επιπλέον, η κατανάλωση ίνας από φυτικές τροφές είναι κρίσιμη για την απώλεια βάρους και τη διατήρησή του.
«Οτιδήποτε χρειάζεται περισσότερο χρόνο για να αφομοιωθεί στο πεπτικό σύστημα, σας βοηθά να νιώθετε πιο γεμάτοι», αναφέρει.
Η ίνα, που βρίσκεται κυρίως σε φρούτα, λαχανικά και όσπρια, είναι ιδανική για να σας κρατήσει χορτάτους για μεγαλύτερο διάστημα. Ο Δρ. Γιό συμβουλεύει να διπλασιάσουμε την κατανάλωση ινών, καθώς οι περισσότεροι από εμάς δεν τρώμε αρκετές.
Η σημαντικότητα της ποιότητας της διατροφής
Τέλος, ο Δρ. Γιό υπογραμμίζει τη σημασία της διατροφής για την αποτελεσματική διαχείριση του βάρους και τη διατήρηση ενός υγιούς μεταβολισμού.
«Η ποιότητα της διατροφής είναι κλειδί», τονίζει, «και αυτό σημαίνει ότι πρέπει να καταναλώνουμε επαρκείς ποσότητες πρωτεΐνης και άλλων θρεπτικών συστατικών, χωρίς να ξεπερνάμε τις ανάγκες μας», καταλήγει.
