Οι αμαρτίες των Απριλιανών (στα της Κύπρου και όχι μόνο) δεν έχουν προηγούμενο (ενδεχομένως δε θα έχουν και ανάλογό τους στο μέλλον) στη νεότερη ελληνική ιστορία.
Με αφορμή την 52η επέτειο του πραξικοπήματος των Απριλιανών στην Κύπρο, επέτειο αναμφίβολα μαύρη αλλά και —θέλω να ελπίζω— διδακτική, αποφάσισα να προβώ στη δημοσιοποίηση ενός μικρού αποσπάσματος ιδιωτικής αλληλογραφίας μου αναφορικά με το Κυπριακό.
Το πρόσωπο με το οποίο είχα ανταλλάξει ηλεκτρονικές επιστολές για τα διαδραματισθέντα στην Κύπρο το καλοκαίρι του ’74 ήταν ο αδελφός μου, δικηγόρος κατ’ επάγγελμα και από μακροτάτου χρόνου εμβριθής μελετητής της νεότερης —και όχι μόνον— ελληνικής ιστορίας. Το έναυσμα για την ανταλλαγή των επιστολών είχε δοθεί από το άρθρο μου υπό τον τίτλο «Πού κείται τελικά η Κύπρος;» — είχε δημοσιευτεί στο in στις 4 Μαρτίου 2026, όταν το ζήτημα της ελληνικής στρατιωτικής παρουσίας στην Κύπρο (με δύο φρεγάτες και μαχητικά αεροσκάφη) κυριαρχούσε στον τότε δημόσιο διάλογο.
Ο αδελφός μου είχε διατυπώσει εγγράφως τις αντιρρήσεις του —έντονες αλλά και, το σημαντικότερο, τεκμηριωμένες— για όσα είχα υποστηρίξει στο προαναφερθέν άρθρο μου (σε αυτό συμπεριλαμβανόταν το μήνυμα-διάγγελμα που είχε απευθύνει προς τον ελληνικό λαό ο πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Καραμανλής το βράδυ του Δεκαπενταύγουστου του 1974, ενόσω βρισκόταν σε πλήρη εξέλιξη ο διαβόητος «Αττίλας ΙΙ»). Εγώ, με τη σειρά μου, επίσης εγγράφως, είχα προσπαθήσει να καταρρίψω σημείο προς σημείο τα δικά του επιχειρήματα.
Ιδού όσα, μεταξύ άλλων, του είχα γράψει:
Δε θα ήθελα σε καμία περίπτωση να σε στενοχωρήσω, αλλά τα επιχειρήματά σου ΔΕΝ είναι, όπως ίσως θα ανέμενες να ομολογήσω, συντριπτικά, αποστομωτικά.
Θα τα πούμε διά μακρών από κοντά, με την πρώτη ευκαιρία. Θα περιοριστώ επί του παρόντος σε λίγες (καίριες κατά την αντίληψή μου) επισημάνσεις επί των γραφομένων σου:
1. Η φράση «η Κύπρος κείται μακράν», που εδώ και δεκαετίες επικαλούνται και αναμασούν διάφοροι σπουδαιοφανείς τε και ασήμαντοι, είναι απλώς ένα εφεύρημα-κατασκεύασμα, πασπαλισμένο με την αναγκαία «αρχαιοπρέπεια» ως προς τη διατύπωση (κείται, μακράν), ώστε να γίνεται πιστευτό και ευκολοχώνευτο. Ουδέποτε ειπώθηκε ή γράφτηκε από τον Καραμανλή, κι ως εκ τούτου είναι τουλάχιστον αντιδεοντολογικό και αντιεπιστημονικό να του αποδίδεται από οποιονδήποτε θα ήθελε να του ασκήσει κριτική για τους χειρισμούς του στο Κυπριακό.
2. Το ότι ο Καραμανλής κάνει λόγο στο μήνυμα-διάγγελμα για απόσταση είναι απολύτως αληθές, όπως απολύτως αληθής είναι και η απόσταση αυτή καθαυτή. Αυτή δεν αλλάζει, υφίστατο και υφίσταται, ανέκαθεν αποτελούσε και εξακολουθεί να αποτελεί καθοριστική παράμετρο στο υπό εξέταση ζήτημα.
3. Αληθή, αληθέστατα για την ακρίβεια, είναι και τα τετελεσμένα ενώπιον των οποίων βρέθηκε ο Καραμανλής. Το ποδάρι των Τούρκων πάτησε στο νησί προ Καραμανλή, το προγεφύρωμά τους (περιλαμβανομένου λιμένος, όπως προς τιμήν σου ομολογείς) δημιουργήθηκε προ Καραμανλή, το ανεπανόρθωτο (ναι, ΑΝΕΠΑΝΟΡΘΩΤΟ!) «κακό» συντελέστηκε προ Καραμανλή.
4. Τη Μεραρχία Κύπρου (που αν υπήρχε στο νησί, τίποτα από όσα επέπρωτο να ακολουθήσουν δε θα συνέβαινε) την απέσυραν (χωρίς να καταλάβει κανείς το γιατί) οι δικτάτορες, το παρανοϊκό (και κατ’ ουσίαν εντελώς αποτυχημένο) πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου το έκαναν οι δικτάτορες, τη μοιραία μετακίνηση και αναδιάταξη στρατιωτικών δυνάμεων στην Κύπρο, προ της τουρκικής εισβολής και συνεπεία του πραξικοπήματος, την πραγματοποίησαν οι δικτάτορες, κοντολογίς τον ασκό του Αιόλου τον άνοιξαν οι δικτάτορες.
5. Εάν υπήρχε όντως δυνατότητα συντριπτικής ανταπόδοσης και καίριου πλήγματος από ελληνικής πλευράς, είτε στο νησί είτε στα σύνορά μας με την Τουρκία (που θα απέτρεπε έτσι το γενικότερο τουρκικό σχεδιασμό και τα επακολουθήσαντα), γιατί δεν το κατέφεραν αυτό οι δικτάτορες κατά τη διάρκεια του «Αττίλα Ι», όταν ήταν (φευ!) ακόμα στα πράγματα, αλλά επέλεξαν τη φυγή και την εξαφάνιση, αφήνοντας την «καυτή πατάτα» στον εν μέσω καθολικής απόγνωσης και γενικευμένου πανικού μετακληθέντα αυτοεξόριστο των Παρισίων;
6. Ουδείς εξ ημών άγιος και αναμάρτητος, πολλώ δε μάλλον ο «εθνάρχης» ως πολιτικός ανήρ. Αλλά οι αμαρτίες των Απριλιανών (στα της Κύπρου και όχι μόνο) δεν έχουν προηγούμενο (ενδεχομένως δε θα έχουν και ανάλογό τους στο μέλλον) στη νεότερη ελληνική ιστορία.
in.gr
