Υπάρχουν περίοδοι σε μια διοίκηση που το πρόβλημα δεν βρίσκεται στην αντιπολίτευση.
Ούτε στα πρωτοσέλιδα. Ούτε στις φωνές των κοινωνικών δικτύων, στις καταγγελίες ή στις γνωστές πολιτικές αντιπαραθέσεις που συνοδεύουν κάθε εξουσία.
Το πραγματικό πρόβλημα ξεκινά όταν αρχίζουν να κουράζονται οι ίδιοι οι άνθρωποι που κάποτε πίστεψαν.
Εκείνοι που στάθηκαν δίπλα, που υπερασπίστηκαν επιλογές, που βγήκαν μπροστά για να πείσουν ότι κάτι καινούργιο μπορεί να χτιστεί. Γιατί υπάρχει μια λεπτή γραμμή ανάμεσα στη διοίκηση και στον πολιτικό κορεσμό. Και όταν αυτή η γραμμή χαθεί, η φθορά δεν έρχεται ξαφνικά. Έρχεται αργά, αθόρυβα και ύπουλα.
Αρχικά εμφανίζονται οι σιωπές, μετά οι αποστάσεις και ακολουθεί η αμηχανία.
Άνθρωποι που κάποτε μιλούσαν με βεβαιότητα, αρχίζουν να αποφεύγουν τις συζητήσεις. Να μη θέλουν να υπερασπιστούν αποφάσεις που ούτε οι ίδιοι καταλαβαίνουν πλήρως. Να αισθάνονται πως η συλλογικότητα αντικαταστάθηκε από έναν στενό κύκλο εξουσίας όπου λίγοι αποφασίζουν και οι υπόλοιποι απλώς παρακολουθούν.
Κάθε δημοτική αρχή έχει έναν αόρατο μετρητή. Δεν μετρά χρόνια, αλλά μετρά ανοχές. Και όταν οι ανοχές εξαντληθούν, τότε αρχίζει η πραγματική κρίση. Όχι αυτή που φαίνεται στα συμβούλια και στις ανακοινώσεις, αλλά εκείνη που γεννιέται εσωτερικά. Η κρίση εμπιστοσύνης. Η αίσθηση ότι χάθηκε η επαφή με όσα κάποτε αποτέλεσαν τη βάση μιας παράταξης.
Οι κοινωνίες δεν θυμώνουν μόνο για τα λάθη. Θυμώνουν όταν αισθανθούν αλαζονεία. Όταν δημιουργείται η εικόνα πως όλα λειτουργούν πίσω από κλειστές πόρτες, χωρίς λογοδοσία, χωρίς διάλογο, χωρίς ουσιαστική συμμετοχή. Και τότε ξεκινά η πολιτική αποσύνθεση.
Όχι απαραίτητα με θεαματικές συγκρούσεις. Αλλά με μικρές ρωγμές που μεγαλώνουν καθημερινά. Με πρόσωπα που απομακρύνονται ψυχικά πριν απομακρυνθούν πολιτικά. Με ανθρώπους που σταματούν να πιστεύουν ότι μπορούν να επηρεάσουν την πορεία των πραγμάτων.
Ο τόπος μου, ένας τόπος με τεράστια ιστορία και όνομα βαρύ, βρίσκεται μπροστά σε μια τέτοια περίοδο. Όχι επειδή υπάρχει αντιπολίτευση. Αυτό είναι φυσιολογικό. Αλλά γιατί αρχίζει να διαμορφώνεται κάτι πιο επικίνδυνο: η αίσθηση εσωτερικής κόπωσης.
Και αυτή είναι πάντα η πιο δύσκολη μάχη για κάθε εξουσία.
Γιατί οι παρατάξεις δεν διαλύονται από τους απέναντι.
Διαλύονται όταν παύουν να ακούνε τους δικούς τους ανθρώπους.
