Υψηλοί στόχοι, προσοχή στη λεπτομέρεια, επιμονή μέχρι να ολοκληρωθεί σωστά ένα εγχείρημα. Η τελειομανία συχνά μεταμφιέζεται σε φιλοδοξία και μπορεί ακόμη και να θεωρείται προσόν. Όταν, όμως, τίποτα δεν μοιάζει αρκετά καλό και κάθε λάθος αντιμετωπίζεται σαν προσωπική αποτυχία, η προσπάθεια παύει να είναι υγιής.
Το πρόβλημα δεν είναι ότι θέλουμε να τα πηγαίνουμε καλά, αλλά η πεποίθηση ότι η αξία μας εξαρτάται από τις άψογες επιδόσεις. Αυτή η πίεση μπορεί να μας στερήσει την ικανοποίηση για όσα πετύχαμε, να αυξήσει το στρες και, κάποιες φορές, ακόμα και να μας κρατήσει μακριά από τη δράση.
Τελειομανία ή υγιής φιλοδοξία;
Ο άνθρωπος που επιδιώκει την εξέλιξη μπορεί να χαρεί μια επιτυχία και να χρησιμοποιήσει το λάθος ως ευκαιρία μάθησης. Ο τελειομανής, αντίθετα, εστιάζει σε αυτό που λείπει, ακόμη και όταν το συνολικό αποτέλεσμα είναι πολύ καλό.
Το να γίνουμε πιο ευέλικτοι με τις απαιτήσεις μας δεν σημαίνει ότι κάνουμε εκπτώσεις στους στόχους μας. Αντίθετα, μας απελευθερώνει από την παγίδα να περιμένουμε τις «τέλειες» συνθήκες για να δράσουμε. Αυτή η προσαρμοστικότητα είναι που μας επιτρέπει να προχωράμε σταθερά και με μεγαλύτερη συνέπεια.
Για να πετύχετε χωρίς να εξαντλείστε
Υπολογίστε το πραγματικό κόστος: Καταγράψτε τι πιστεύετε ότι σας προσφέρει η τελειομανία, αλλά και τι σας κοστίζει. Σας βοηθά πράγματι να αποδίδετε ή σας οδηγεί σε εξάντληση, αναβλητικότητα και διαρκή αμφιβολία; Η συνολική εικόνα πιθανότατα θα αποκαλύψει ότι η πίεση δεν είναι τόσο αποτελεσματική όσο φαίνεται.
Παρατηρήστε τα μοτίβα σας: Σημειώστε τις στιγμές στις οποίες σκεφτήκατε «δεν έκανα αρκετά» ή «έπρεπε να το είχα κάνει καλύτερα». Δεν χρειάζεται ανάλυση, ακόμη και λίγες λέξεις μπορούν να σας βοηθήσουν να αναγνωρίσετε τις καταστάσεις που συνδέονται με την αυστηρή αυτοκριτική.
Δείτε και όσα πήγαν καλά: Ο εγκέφαλος μπορεί να προσπεράσει δέκα θετικά στοιχεία και να σταθεί στο ένα λάθος. Όταν εντοπίζετε μια αδυναμία, αναζητήστε συνειδητά δύο ή τρία πράγματα που λειτούργησαν. Με αυτόν τον τρόπο δεν αγνοείτε το πρόβλημα, αλλά το βλέπετε πιο ισορροπημένα.
Αλλάξτε τον εσωτερικό διάλογο: Παρατηρήστε τον τρόπο με τον οποίο μιλάτε στον εαυτό σας. Θα χρησιμοποιούσατε τις ίδιες λέξεις για έναν άνθρωπο που αγαπάτε; Αντικαταστήστε το «απέτυχα» με κάτι ακριβέστερο, όπως «δεν πήγε όπως ήθελα, αλλά μπορώ να δω τι χρειάζεται αλλαγή».
Προχωρήστε με μικρότερα βήματα: Οι υπερβολικά φιλόδοξοι και άκαμπτοι στόχοι αφήνουν ελάχιστο χώρο για μάθηση. Χωρίστε τον μεγάλο στόχο σε μικρότερα, ρεαλιστικά στάδια. Αν, για παράδειγμα, θέλετε να αρχίσετε να γυμνάζεστε, ξεκινήστε με μία ή δύο προπονήσεις την εβδομάδα αντί να απαιτήσετε αμέσως πέντε.
Βρείτε την αξία στη διαδικασία: Η πρόοδος δεν βρίσκεται μόνο στο τελικό αποτέλεσμα. Βρίσκεται στις δεξιότητες που αποκτούμε, στις διορθώσεις που κάνουμε και στην εμπειρία που συγκεντρώνουμε. Μικρές επιβραβεύσεις, η συνεργασία με άλλους ή η καταγραφή όσων μάθαμε μπορούν να κάνουν τη διαδρομή πιο ουσιαστική.
Η απελευθέρωση από την τελειομανία δεν γίνεται από τη μία ημέρα στην άλλη. Κάθε φορά, όμως, που επιτρέπουμε στον εαυτό μας να δοκιμάσει, να κάνει λάθος και να συνεχίσει, χτίζουμε μια πιο βιώσιμη σχέση με την προσπάθεια. Το «αρκετά καλό» δεν είναι συμβιβασμός με τη μετριότητα αλλά αυτό που μας επιτρέπει να προχωρήσουμε και να εξελιχτούμε.
* Πηγή: Vita
