Υπάρχει ένα φαινόμενο που επαναλαμβάνεται με απόλυτη συνέπεια κάθε φορά που πλησιάζει η προεκλογική περίοδος. Δεν έχει καμία σχέση με τον καιρό, ούτε με τις εποχές. Έχει να κάνει με τη μνήμη. Ή, για να είμαστε ακριβείς, με την επιλεκτική μνήμη. Ξαφνικά, πρόσωπα που για μήνες ή και χρόνια, ήταν σχεδόν αόρατα αποκτούν έντονη παρουσία. Εμφανίζονται σε κάθε εκδήλωση, σε κάθε γειτονιά, σε κάθε κοινωνική συγκέντρωση. Εκεί που δεν τους συναντούσες ούτε κατά λάθος, τώρα είναι παντού.
Το πιο εντυπωσιακό είναι πως συνοδεύουν αυτή την επιστροφή με τη βεβαιότητα ότι υπήρχαν πάντα. Μιλούν σαν να βρίσκονταν καθημερινά δίπλα στους πολίτες, σαν να κατέγραφαν κάθε πρόβλημα, σαν να συμμετείχαν σε κάθε μάχη της τοπικής κοινωνίας. Οι δρόμοι που μέχρι χθες δεν γνώριζαν, αποκτούν ξαφνικά όνομα. Οι γειτονιές που αγνοούσαν γίνονται αγαπημένες τους. Οι λακκούβες, οι κάδοι, τα πεζοδρόμια, ο φωτισμός και κάθε μικρό ή μεγάλο πρόβλημα μετατρέπονται σε προσωπική τους αγωνία.
Το ενδιαφέρον, όμως, δεν είναι ότι εμφανίζονται. Το ενδιαφέρον είναι ο τρόπος. Μέσα σε λίγες εβδομάδες όλοι αποκτούν λύσεις για τα πάντα. Για έργα που δεν έγιναν επί δεκαετίες, υπάρχουν έτοιμες απαντήσεις. Για προβλήματα που απαιτούν σχεδιασμό, χρήματα και χρόνο, υπάρχουν εύκολες υποσχέσεις. Και όλα παρουσιάζονται σαν να χρειάζεται μόνο μια απόφαση για να αλλάξουν από τη μια μέρα στην άλλη.
Παράλληλα, ξεκινά και ένα δεύτερο, αθόρυβο παιχνίδι. Οι ίδιες παρέες διασπώνται και ξαναενώνονται, οι ίδιες φιλίες δοκιμάζονται και ξαναχτίζονται, οι ίδιες συζητήσεις επαναλαμβάνονται πίσω από κλειστές πόρτες. Άνθρωποι που μέχρι χθες δήλωναν αχώριστοι, σήμερα κρατούν αποστάσεις. Άλλοι που αντάλλασσαν βαριές κουβέντες, αύριο μπορεί να φωτογραφίζονται χαμογελαστοί στο ίδιο τραπέζι. Στην αυτοδιοίκηση, όπως φαίνεται, οι αποστάσεις μετριούνται συχνά σε… δημοσκοπήσεις.
Οι πολίτες, όμως, έχουν αποκτήσει εμπειρία. Έχουν παρακολουθήσει αρκετούς εκλογικούς κύκλους για να γνωρίζουν ότι η έντονη κινητικότητα των τελευταίων μηνών πριν από τις κάλπες δεν αποτελεί πάντα ένδειξη ενδιαφέροντος. Πολλές φορές είναι απλώς το καθιερωμένο τελετουργικό μιας προεκλογικής περιόδου. Ένα έργο που αλλάζει πρωταγωνιστές, αλλά όχι πάντα σενάριο.
Η αλήθεια είναι ότι η παρουσία δεν αποδεικνύεται με μια περίοδο συνεχών εμφανίσεων ούτε με δεκάδες φωτογραφίες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Αποδεικνύεται με συνέπεια, διάρκεια και πραγματική συμμετοχή όταν δεν υπάρχουν κάμερες, μικρόφωνα και προεκλογικές σκοπιμότητες.
Γι’ αυτό και, όσο πλησιάζει η ώρα της επιλογής, ίσως αξίζει να θυμόμαστε κάτι απλό. Δεν έχει σημασία ποιος εμφανίστηκε περισσότερο τους τελευταίους μήνες. Σημασία έχει ποιος ήταν πραγματικά παρών όλα τα προηγούμενα χρόνια. Αυτό είναι το μοναδικό κριτήριο που δεν μπορεί να κατασκευαστεί μέσα σε μια προεκλογική περίοδο.
