Η κυβέρνηση θέλει να εμφανιστεί ως συνομιλητής των ελεύθερων επαγγελματιών και των μικρομεσαίων, σε μια προσπάθεια να περιορίσει τη δυσαρέσκεια που έχει συσσωρευτεί και να αποκαταστήσει τη σχέση με ένα κοινό που παραδοσιακά αποτελούσε βασικό τμήμα της εκλογικής της βάσης.
Με το βλέμμα στραμμένο στις εκλογές και στο μεσοσταθμό της ΔΕΘ, όπου και οι εξαγγελίες του Κυριάκου Μητσοτάκη, η κυβέρνηση επιχειρεί να ανοίξει εκ νέου δίαυλο επικοινωνίας με τους ελεύθερους επαγγελματίες και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ένα παραδοσιακό ακροατήριο της Νέας Δημοκρατίας που, το τελευταίο διάστημα, εμφανίζει έντονα σημάδια αποστασιοποίησης.
Το στίγμα αυτής της προσπάθειας έδωσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, μιλώντας, την Παρασκευή 21/8, στη Βίκυ Σαμαρά και το NEWS 24/7, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο παρεμβάσεων με μόνιμο χαρακτήρα και, κυρίως, επαναφέροντας στο προσκήνιο το ζήτημα των τεκμηρίων για τους ελεύθερους επαγγελματίες.
Η στόχευση είναι σαφής. Ουσιαστικά, η κυβέρνηση θέλει να δείξει ότι τα οφέλη από την οικονομική πολιτική δεν θα περιοριστούν σε συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες, αλλά θα φτάσουν και σε έναν επαγγελματικό χώρο που αποτέλεσε επί σειρά ετών βασικό πυλώνα της εκλογικής επιρροής της ΝΔ, αλλά αισθάνεται “εκτός νυμφώνος”
«Ο στόχος της κυβέρνησης», ανέφερε ο Παύλος Μαρινάκης, «είναι να στηριχθούν όσο γίνεται οι συνταξιούχοι, οι δημόσιοι και ιδιωτικοί υπάλληλοι και κυρίως οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι αυτοαπασχολούμενοι, με μέτρα μόνιμου χαρακτήρα».
Τα τεκμήρια
Ιδιαίτερη πολιτική σημασία έχει η αναφορά του κυβερνητικού εκπροσώπου στα τεκμήρια, ένα ζήτημα που εξακολουθεί να αποτελεί βασική πηγή δυσαρέσκειας για σημαντικό τμήμα των ελεύθερων επαγγελματιών.
Ο κ. Μαρινάκης επανέφερε τη θέση ότι τα τεκμήρια δεν αποτελούν, σύμφωνα με την κυβέρνηση, μόνιμο προορισμό της φορολογικής πολιτικής. Όπως υποστήριξε, όσο τα υπόλοιπα μέτρα για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής αποδίδουν, τόσο θα μπορεί να ανοίγει ο δρόμος για τη σταδιακή υποχώρηση και τελικά την κατάργησή τους.
Ουσιαστικά, η κυβέρνηση σχεδιάζει να συμπεριλάβει, στις ανακοινώσεις που θα γίνουν στην προσεχή ΔΕΘ την κατάργηση των διατάξεων που προβλέπουν την εφαρμογή των τεκμηρίων προσδιορισμού του φορολογητέου εισοδήματος των ατομικών επιχειρήσεων, από το φορολογικό έτος 2027 (τις φορολογικές δηλώσεις που θα υποβληθούν το 2028).
Σημειώνεται ότι η ηγεσία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών προσδοκά ότι έως το τέλος του 2026 θα έχει επιτύχει τη διασφάλιση της είσπραξης πρόσθετων φορολογικών εσόδων ύψους 2-2,5 δισ. ευρώ από την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής. Ο στόχος αυτός εκτιμάται ότι θα έχει επιτευχθεί μέχρι τότε με την πλήρη εφαρμογή όλων των ήδη εξαγγελθέντων και ψηφισθέντων μέτρων ψηφιοποίησης των διαδικασιών εντοπισμού της φορολογητέας ύλης και προσδιορισμού των αναλογούντων φόρων.
Το σύστημα
Υπενθυμίζεται ότι το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα για τους ελεύθερους επαγγελματίες για τα εισοδήματα του 2025 (που δηλώνονται και φορολογούνται το 2026) διαμορφώθηκε στα 12.320 ευρώ. Το ποσό αυτό προέκυψε από την αύξηση του κατώτατου μισθού στα 880 ευρώ, καθώς το τεκμαρτό σύστημα ορίζει ότι το ελάχιστο κέρδος δεν μπορεί να υπολείπεται του υψηλότερου μισθού εργαζομένου στον κλάδο ή του κατώτατου μισθού προσαυξημένου κατά 10%.
Κλίμακα Ελάχιστου Τεκμαρτού Εισοδήματος
Το τεκμαρτό εισόδημα, δε, λαμβάνει υπόψη τα χρόνια λειτουργίας της επιχείρησης, διαμορφώνοντας τα εξής κατώτατα όρια:
- Έως 3 έτη: Το ελάχιστο όριο ισούται με τον εκάστοτε κατώτατο μισθό (δηλαδή 12.320 ευρώ).
- 4 έως 6 έτη: 4.065 έως 8.254 ευρώ.
- 7 έως 9 έτη: Προσαύξηση κατά 10% (δηλαδή 13.552 ευρώ).
- 10+ έτη: Προσαύξηση κατά 20% ή περισσότερο ανάλογα με τον μισθό του υπαλλήλου με τις υψηλότερες αποδοχές.
Τα σενάρια
Το, δε, βασικό σενάριο που εξετάζεται αφορά τη διεύρυνση των κατηγοριών που δικαιούνται μειώσεις στο τεκμαρτό εισόδημα, καθώς και την αύξηση των ποσοστών έκπτωσης. Σήμερα προβλέπεται μείωση κατά 50% για συγκεκριμένες κατηγορίες επαγγελματιών, όπως άτομα με αναπηρία από 67% έως 79%, επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται και κατοικούν σε οικισμούς με πληθυσμό κάτω των 500 κατοίκων ή σε μικρά νησιά, γονείς μονογονεϊκών οικογενειών με ανήλικα παιδιά ή εξαρτώμενα τέκνα με αναπηρία τουλάχιστον 67%, καθώς και πολύτεκνοι.
Επιπλέον, αντίστοιχη μείωση ισχύει για εκμεταλλευτές ταξί με μικρό ποσοστό ιδιοκτησίας στο όχημα και για εκμεταλλευτές σχολικών κυλικείων, ενώ οι επαγγελματίες πωλητές λαϊκών αγορών έχουν έκπτωση 30% στο ελάχιστο εισόδημα. Στο πλαίσιο των νέων παρεμβάσεων, εξετάζεται η αύξηση των εκπτώσεων ή η ένταξη και άλλων κατηγοριών επαγγελματιών που εμφανίζουν περιορισμένη φοροδοτική ικανότητα.
Παράλληλα, εξετάζεται η επέκταση των απαλλαγών από το τεκμαρτό σύστημα σε ευάλωτες ομάδες επαγγελματιών με χαμηλό κύκλο εργασιών. Με βάση το ισχύον καθεστώς, πλήρη απαλλαγή έχουν οι νέοι επαγγελματίες για τα τρία πρώτα έτη από την έναρξη δραστηριότητας, οι μητέρες επαγγελματίες για το έτος γέννησης του τέκνου και τα δύο επόμενα έτη, οι αγρότες, οι επαγγελματίες που εργάζονται με “μπλοκάκι” και συνεργάζονται με έως τρεις εργοδότες, καθώς και τα άτομα με αναπηρία άνω του 80%.
Επίσης απαλλάσσονται καφενεία σε πολύ μικρές κοινότητες ή νησιά και ασφαλιστικοί διαμεσολαβητές που συνεργάζονται με περιορισμένο αριθμό εταιρειών και έχουν δηλώσει ως επαγγελματική έδρα την κατοικία τους. Η διεύρυνση των απαλλαγών θεωρείται αναγκαία ώστε το σύστημα να προσαρμοστεί καλύτερα στις ιδιαιτερότητες ορισμένων επαγγελμάτων που εμφανίζουν αντικειμενικά χαμηλότερα έσοδα.
Αλλαγές στους συντελεστές προσαύξησης
Στο τραπέζι βρίσκεται και η αναθεώρηση των συντελεστών προσαύξησης του τεκμαρτού εισοδήματος, οι οποίοι αυξάνονται ανάλογα με τα έτη άσκησης δραστηριότητας. Για παράδειγμα, σήμερα για επαγγελματίες χωρίς προσωπικό προβλέπεται προσαύξηση 10% για δραστηριότητα από 7 έως 9 έτη, 20% για 10 έως 12 έτη και 30% για περισσότερα από 12 έτη λειτουργίας.
Παράλληλα, για επιχειρήσεις που απασχολούν εργαζομένους το ελάχιστο εισόδημα αυξάνεται κατά 10% του ετήσιου κόστους μισθοδοσίας, με ανώτατο όριο τα 15.000 ευρώ, καθώς και κατά 5% της διαφοράς μεταξύ του κύκλου εργασιών της επιχείρησης και του μέσου κύκλου εργασιών του κλάδου βάσει ΚΑΔ. Οι προσαυξήσεις αυτές θεωρείται ότι επιβαρύνουν δυσανάλογα ορισμένες επαγγελματικές ομάδες, γι’ αυτό εξετάζεται η μείωση ή ακόμα και η κατάργησή τους σε συγκεκριμένες περιπτώσεις.
Το μήνυμα
Το μήνυμα, πάντως, δεν περνά απαρατήρητο, καθώς έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η σχέση της κυβέρνησης με ένα παραδοσιακά φιλικό προς τη ΝΔ ακροατήριο εμφανίζει ρωγμές. Η φορολογική επιβάρυνση, η τεκμαρτή φορολόγηση, αλλά και το αυξανόμενο κόστος λειτουργίας έχουν δημιουργήσει ένα συσσωρευμένο κλίμα δυσφορίας σε ελεύθερους επαγγελματίες και μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Η άλλη πλευρά: το αυξανόμενο «κόστος συμμόρφωσης»
Την ίδια ώρα, εκπρόσωποι της αγοράς επισημαίνουν ότι η πίεση προς τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις δεν περιορίζεται στη φορολογία.
Ο Εμπορικός Σύλλογος Πειραιά, με αφορμή την εφαρμογή νέων ψηφιακών υποχρεώσεων, έχει αναδείξει έναν ακόμη παράγοντα επιβάρυνσης: το λεγόμενο «κόστος συμμόρφωσης».
Ηλεκτρονική τιμολόγηση, myDATA, ψηφιακό δελτίο αποστολής, αναβαθμίσεις εμπορικών και λογιστικών συστημάτων, τραπεζικές χρεώσεις μέσω POS και IRIS, Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας, απαιτήσεις κυβερνοασφάλειας και νέες κανονιστικές υποχρεώσεις συνθέτουν, σύμφωνα με τον εμπορικό κόσμο, ένα νέο και μόνιμο λειτουργικό κόστος.
Το ζήτημα, όπως υπογραμμίζουν οι εκπρόσωποι των επιχειρήσεων, δεν είναι η αντίθεση στον ψηφιακό μετασχηματισμό. Αντιθέτως, η ψηφιοποίηση και η ενίσχυση της διαφάνειας θεωρούνται αναγκαία εργαλεία για τη λειτουργία της αγοράς και τον περιορισμό της φοροδιαφυγής.
Το πρόβλημα, όμως, βρίσκεται στο ποιος πληρώνει τελικά τον λογαριασμό.
Όπως έχει επισημάνει ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Πειραιά, Δώρος Καπράλος, οι δαπάνες για λογισμικά, τεχνική υποστήριξη, παρόχους ηλεκτρονικής τιμολόγησης, διασυνδέσεις και αναβαθμίσεις έχουν μετατραπεί σε ένα νέο πάγιο έξοδο για τις επιχειρήσεις — σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως υποστηρίζει, σχεδόν σε «ένα δεύτερο ενοίκιο».
Η συζήτηση αυτή αποκτά ιδιαίτερο βάρος σε μια περίοδο κατά την οποία η εικόνα στην αγορά παραμένει δύσκολη για πολλές μικρές επιχειρήσεις.
Την ίδια ώρα, ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών, μιλώντας στην ΕΡΤ, περιέγραψε, την Παρασκευή 21/8, ένα ιδιαίτερα πιεστικό περιβάλλον για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, υποστηρίζοντας ότι σημαντικό μέρος του κλάδου βρίσκεται αντιμέτωπο ακόμη και με τον κίνδυνο λουκέτου. Παράλληλα, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε, από σχετική έρευνα σε πάνω από 400 επαγγελματίες, για την πλειονότητα των επιχειρήσεων, πάνω από το 70%, στις εκπτώσεις ο τζίρος κινήθηκε χαμηλότερα σε σχέση με πέρυσι.
Από την πλευρά του εμπορικού κόσμου, μάλιστα, τίθεται πλέον ανοιχτά το αίτημα για άμεση συνεννόηση με την κυβέρνηση και αλλαγές στο πλαίσιο των εκπτώσεων και των προσφορών, με το επιχείρημα ότι το σημερινό μοντέλο ευνοεί δυσανάλογα τις μεγάλες αλυσίδες, τις πολυεθνικές και τις μεγάλες ψηφιακές πλατφόρμες, αφήνοντας τις μικρότερες επιχειρήσεις σε δυσμενέστερη θέση.
Το πολιτικό στοίχημα της ΔΕΘ
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι ανακοινώσεις της ΔΕΘ αποκτούν και σαφή πολιτική διάσταση.
Η κυβέρνηση θέλει να εμφανιστεί ως συνομιλητής των ελεύθερων επαγγελματιών και των μικρομεσαίων, σε μια προσπάθεια να περιορίσει τη δυσαρέσκεια που έχει συσσωρευτεί και να αποκαταστήσει τη σχέση με ένα κοινό που παραδοσιακά αποτελούσε βασικό τμήμα της εκλογικής της βάσης.
Οι αναφορές του Παύλου Μαρινάκη σε μόνιμα μέτρα και στη σταδιακή απομάκρυνση των τεκμηρίων κινούνται ακριβώς σε αυτή την κατεύθυνση. Το ερώτημα, ωστόσο, είναι αν οι εξαγγελίες που θα ακολουθήσουν θα είναι αρκετές για να αλλάξουν το κλίμα.
Γιατί απέναντι στην κυβερνητική προσπάθεια να ξαναχτίσει γέφυρες, η αγορά αντιτάσσει μια καθημερινότητα αυξημένου κόστους, χαμηλότερου τζίρου και διαρκώς νέων υποχρεώσεων.
Και εκεί θα κριθεί, σε μεγάλο βαθμό, αν το μήνυμα της ΔΕΘ θα καταφέρει να φτάσει σε ένα ακροατήριο που φαίνεται πλέον να ζητά όχι μόνο υποσχέσεις, αλλά απτές και άμεσες παρεμβάσεις.
news247.gr
