Υπήρχε κάποτε μια γραμμή. Μια σιωπηλή συμφωνία που δεν χρειαζόταν εξηγήσεις. Τα παιδιά ήξεραν μέχρι πού μπορούν να φτάσουν και οι ενήλικες ήξεραν πότε να σταθούν απέναντί τους. Σήμερα, αυτή η γραμμή δεν έχει απλώς ξεθωριάσει, έχει σβηστεί. Και το πιο ανησυχητικό δεν είναι ότι ξεπερνιέται καθημερινά. Είναι ότι κανείς δεν φαίνεται να τη διεκδικεί.
Με αφορμή τον θάνατο της καθηγήτριας, η συζήτηση δεν μπορεί να μείνει στην επιφάνεια. Δεν είναι ένα μεμονωμένο γεγονός που θα ξεχαστεί με τον επόμενο τίτλο. Είναι καμπάνα που χτύπησε άγρια. Και αυτή τη φορά δεν έχουμε το περιθώριο να κάνουμε πως δεν την ακούσαμε.
Σήμερα βλέπουμε μαθητές να ξυλοκοπούνται άγρια εντός και εκτός σχολείων. Να πηγαίνουν στα σχολεία με «πολεμοφόδια», σουγιάδες και άλλα πολλά. Να βιντεοσκοπούν συμμαθητές τους χωρίς αιδώ, χωρίς έλεος, έτσι απλά, γιατί μπορούν. Και το χειρότερο; Το κάνουν γνωρίζοντας πως κανείς δεν θα τους σταματήσει.
Όμως τα όρια των παιδιών δεν εξαφανίζονται από μόνα τους. Απλά όταν δεν μπαίνουν, όταν δεν διδάσκονται, όταν δεν εφαρμόζονται, απλώς παύουν να υπάρχουν. Και τότε, η ελευθερία μετατρέπεται σε ασυδοσία, η έκφραση σε επιβολή, και ο σεβασμός σε μια ξεχασμένη λέξη.
Αλλά το μέγα θέμα δεν αφορά μόνο τα παιδιά. Αφορά πρώτα απ’ όλα τους ενήλικες. Την οικογένεια που φοβάται να πει «όχι», για να μην απογοητεύσει. Τους γονείς που συγχέουν την αγάπη με την ανοχή και τη στήριξη με την απουσία ορίων. Που μεγαλώνουν παιδιά χωρίς το «μέχρι εδώ», χωρίς συνέπειες, χωρίς την αίσθηση ότι κάθε πράξη έχει βάρος και κυρώσεις. Που μεγαλώνουν παιδία με πολύ θέλω και με καθόλου πρέπει.
Και μετά έρχεται το σχολείο, να διαχειριστεί όχι μόνο τη γνώση, αλλά και ό,τι δεν χτίστηκε ποτέ στο σπίτι. Έρχεται ο εκπαιδευτικός να κρατήσει μια ισορροπία που ήδη έχει χαθεί. Να βάλει όρια εκεί που δεν υπάρχουν. Να επιβάλει σεβασμό εκεί που δεν έχει καλλιεργηθεί. Και συχνά όλα αυτά πρέπει να τα κάνει μόνος του χωρίς βοήθεια και στήριξη από πουθενά.
Τελικά, ίσως το πρόβλημα δεν είναι ότι τα παιδιά δεν έχουν όρια, είναι ότι κάνεις δεν τα χάραξε ποτέ. Μήπως λοιπόν ήρθε η ώρα να επέμβει η αρμόδια αρχή και να τα επιβάλει;
Γιατί τα όρια δεν είναι τιμωρία. Είναι προστασία. Είναι το πλαίσιο μέσα στο οποίο μπορείς να συνυπάρχεις με τον άλλον χωρίς να τον καταπατάς. Και όταν αυτό το πλαίσιο καταρρεύσει, δεν διαλύεται μόνο η τάξη ενός σχολείου. Διαλύεται η Κοινωνία.
Και τότε, δεν φταίει μόνο αυτός που ξεπέρασε τη γραμμή. Φταίει και εκείνος που δεν την χάραξε ποτέ.
ΚΑΣΣΑΔΡΑ
