Δεν ξέρουμε τι αξία θα έχει αύριο η διαβεβαίωσή Μακρόν ότι η Γαλλία θα είναι παρούσα αν η ελληνική κυριαρχία απειληθεί.
ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΡΕΛΙΑΣ
Μέσα στα πολλά πανηγύρια από την επίσκεψη του Εμανουέλ Μακρόν κάπου «χάθηκε» μια είδηση που έδωσε ο ίδιος: το 2027, αποχωρεί από την πολιτική!
Το είπε σε ομιλία του σε γαλλοκυπριακό σχολείο (εδώ από την «Φιγκαρό») και δεν ξέρουμε τι αξία θα έχει αύριο η διαβεβαίωσή του ότι η Γαλλία θα είναι παρούσα αν η ελληνική κυριαρχία απειληθεί.
Αυτό δεν το λέμε για να υποβαθμιστεί η αξία αυτής της δήλωσης, η οποία είναι αυτονόητη: η ισχυρότερη στρατιωτικά ευρωπαϊκή χώρα υπόσχεται αλληλεγγύη, αν χρειαστεί. Το λέμε για να έχουμε πλήρη κατανόηση και συναίσθηση και όσων λέγονται και των συνθηκών.
Πρώτον, του χρόνου ο Μακρόν φεύγει από πρόεδρος και τη θέση του θα καταλάβει, πιθανότατα, κάποιος ακροδεξιός. Δεν γνωρίζουμε αν θα έχει την ίδια ευχέρεια στις υποσχέσεις και διαβεβαιώσεις και, κυρίως, αν θα δεσμεύεται από τέτοιες δηλώσεις, αν ποτέ χρειαστεί να τις κάνει πράξη. Φυσικά, αν εμείς συνεχίσουμε να αγοράζουμε «Ραφάλ» και «Μπελαρά», μπορεί και επόμενος πρόεδρος να είναι γαλαντόμος στις δηλώσεις.
Τώρα, αν η Τουρκία εμποδίσει αύριο έρευνες στην ελληνική ΑΟΖ ή υφαλοκρηπίδα για ορυκτά καύσιμα, η Γαλλία θα στείλει το αεροπλανοφόρο «Σαρλ ντε Γκολ» να μπει μπροστά από τα τουρκικά πολεμικά; Δεν το γνωρίζουμε. Αν και ο Ερντογάν δεν είναι αυτός που θα κάνει κάποια πολεμική ενέργεια σε βάρος της Ελλάδας, άλλοι έκαναν και το 1974 και το 1996. Αυτός δεν έχει λόγο. Έτσι φαίνεται και γι’ αυτό μάλλον δεν να χρειαστεί να δοκιμαστεί στην πράξη το «Ελλάς-Γαλλία-Συμμαχία».
Δεύτερον, το σύνθημα αυτό κρατάει πάνω από έξι δεκαετίες με όλους τους Έλληνες πρωθυπουργούς, με διαβαθμίσεις. Ας θυμηθούμε: Κωνσταντίνος Καραμανλής- Σαρλ ντε Γκολ και Βαλερί Ζισκάρ ντ’ Εστέν, Ανδρέας Παπανδρέου- Μιτεράν, Κώστας Σημίτης- Σιράκ, Κώστας Καραμανλής-Σαρκοζί, Αλέξης Τσίπρας-Ολάντ και τώρα Μητσοτάκης-Μακρόν.
Όταν, όμως, η απειλή από την Τουρκία ήταν πραγματική, καμία γαλλική- ούτε άλλη εξ Ευρώπης- αλληλεγγύη εκδηλώθηκε έμπρακτα. Πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα από την κρίση στα Ίμια το 1996 δεν υπάρχει. Τη νύχτα εκείνη η Ευρώπη κοιμόταν, αλλά οι Αμερικανοί όχι. Ο Πάγκαλος μίλησε με τον Κρίστοφερ και τον Χόλμπρουκ (Εξωτερικών), ο Αρσένης με τον Πέρι(Άμυνας) και ο Σημίτης με τον Κλίντον. Οι Αμερικανοί αντιστοίχως μιλούσαν με τους Τούρκους και το επεισόδιο δεν εξελίχθηκε σε πόλεμο.
Το ερώτημα είναι ποιος ευρωπαίος ηγέτης θα μπορούσε να είχε κάνει το ίδιο και να πείσει την Τσιλέρ να επέλθει εκτόνωση; Λίγες μέρες μετά είχα ρωτήσει γι’ αυτό τον τότε πρωθυπουργό. Αν και αδιαμφισβήτητα ευρωπαϊστής, ο Σημίτης δεν είχε ψευδαισθήσεις: οι Ευρωπαίοι δεν είναι για τέτοια, μόνο οι Αμερικανοί έχουν τη δυνατότητα άμεσης και αποτελεσματικής παρέμβασης.
Μπορεί σήμερα- με τον Τραμπ να απειλεί να αποχωρήσουν οι ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ ή να εκδιώξει την Ισπανία από αυτό- να έχει αποκτήσει άλλη διάσταση η ευρωπαϊκή άμυνα; Δεν φαίνεται. Άλλωστε, η Τουρκία είναι ισχυρό μέλος του ΝΑΤΟ και δεν ξέρουμε αν ένα άλλο ισχυρό μέλος(η Γαλλία) θα σταθεί απέναντί της, αν απειλήσει την Ελλάδα στο Αιγαίο ή στην Ανατολική Μεσόγειο.
Μάλλον δεν θα χρειαστεί. Αλλά καλού κακού εκεί στο Μαξίμου ας έχουν πρόχειρο το τηλέφωνο του Τραμπ, για να μην ψάχνουν νυχτιάτικα να το βρουν από την κυρία Κίμπερλι…
