Η υλοποίηση μεγάλων έργων, όπως οι βιοκλιματικές αναπλάσεις και τα δίκτυα υποδομών, αποτελεί θεωρητικά βήμα προόδου. Ωστόσο, στην πράξη, η «σκοτεινή πλευρά» των εργοταξίων —η διαχείριση των ΑΕΚΚ (Αποβλήτων Εκσκαφών, Κατασκευών και Κατεδαφίσεων)— απειλεί να ακυρώσει κάθε περιβαλλοντικό όφελος.
Είναι οξύμωρο: την ώρα που ένας πολίτης για μια κατοικία 100 τ.μ. υποχρεούται να καταβάλει εγγυητικές και εισφορές άνω των 1.000€ για τη νόμιμη διαχείριση των μπαζών του, στα μεγάλα έργα της πόλης το κόστος αυτό μοιάζει να “εκμηδενίζεται” μέσω της ανεξέλεγκτης απόρριψης.
Σύμφωνα με τη νομοθεσία (Ν. 4819/2021), η μεταφορά των αποβλήτων σε αδειοδοτημένες μονάδες είναι υποχρεωτική. Το Δημόσιο καλύπτει το κόστος αυτό απολογιστικά, πληρώνοντας τον εργολάβο με την προσκόμιση των απαραίτητων βεβαιώσεων ανακύκλωσης.
Οι πολίτες της πόλης μας, που βιώνουν την καθημερινή όχληση, δικαιούνται απαντήσεις: Πού καταλήγουν τα χιλιάδες κυβικά των εκσκαφών; Γιατί βλέπουμε συνεχώς γύρω ιδιότυπες χωματερές; Υπάρχει αυστηρός έλεγχος από την αρμόδια υπηρεσία του Δήμου ή προκύπτει ηθικό και θεσμικό ασυμβίβαστο όταν ελεγκτές και ελεγχόμενοι συνδέονται με επαγγελματικές σχέσεις;
Όταν τα προϊόντα εκσκαφής καταλήγουν σε ρέματα (Οινόη στη θέση Μπέη, Μιλήτου & Αριστάρχου στο Μαραθώνα), αρχαιολογικούς χώρους (Μπρεξίζα) , σε δημοτικούς χώρους επί της Λ. Διονύσου πλησίον σχολείων, μεταξύ Αγίας Μαρίνας και Αμπελουπολης δυτικά του στρατοπέδου στον Άγιο Ανδρέα, σε ιδιωτικούς χώρους Κάτω Σούλι, Καλέτζι, συμβαίνουν δύο πράγματα:
- Περιβαλλοντική Υποβάθμιση: Η ανεξέλεγκτη επίχωση αλλοιώνει τη γεωμορφολογία, εμποδίζει τη φυσική απορροή των υδάτων (πλημμυρικός κίνδυνος) και καταστρέφει το τοπικό οικοσύστημα.
- Οικονομική Απάτη: Αν ο εργολάβος εισπράττει το κονδύλι της «εναλλακτικής διαχείρισης» ενώ απορρίπτει τα υλικά δωρεάν στη φύση, το κέρδος του αυξάνεται εις βάρος του δημόσιου κορβανά και της δημόσιας υγείας.
Η ιχνηλασιμότητα των αποβλήτων παραμένει το «τυφλό σημείο» του συστήματος, γεγονός που συντηρεί διαδρομές διαφθοράς. Οι επιθεωρητές περιβάλλοντος είναι ελάχιστοι για να καλύψουν τον τεράστιο όγκο των εργοταξίων σε όλη τη χώρα. Παρά τη θεσμοθέτηση του Ηλεκτρονικού Μητρώου Αποβλήτων (ΗΜΑ), η καθυστέρηση στην καθολική εφαρμογή του (όπως τα συστήματα GPS στα φορτηγά) επιτρέπει την εύκολη παραποίηση των στοιχείων και την έκδοση εικονικών παραστατικών.
Η ανάπτυξη δεν μπορεί να χτίζεται πάνω σε παράνομες χωματερές. Η προστασία του περιβάλλοντος δεν είναι «γραφειοκρατία», αλλά η μόνη εγγύηση για την ποιότητα ζωής των παιδιών μας.
Έφη Σπανού Δημοτική Σύμβουλος Μαραθώνα «ΕΜΕΙΣ ΜΑΡΑΘΩΝΑΣ»
Εφημερίδα POLIS
